Theo quan niệm dân gian, phật thủ là loại quả mang ý nghĩa nhiều may mắn, tài lộc trong năm mới. Do đó, loại quả này được nhiều người dân lựa chọn bày lên bàn thờ gia tiên ngày Tết.

Phật thủ có hình thù như bàn tay phật, ruột xốp đặc, vỏ màu xanh hoặc vàng.

Người dân tại Đắc Sở bắt đầu trồng cây phật thủ từ những năm 2008-2009. Hợp thổ nhưỡng, cây sinh trưởng nhanh và nhu cầu người dân lớn khiến phật thủ Đắc Sở trồng không kịp cung ứng ra thị trường.

Người dân tất bật thu hoạch phật thủ

Được mệnh danh là loài cây khó tính, loài cây này đòi hỏi sự chăm sóc cao, các chủ vườn cũng phải tính toán kỹ, theo dõi sát sao thời tiết. “Để có được một vụ mùa bội thu, Phật thủ cần được chăm sóc tỉ mỉ, kỹ càng. Từ các công đoạn làm sạch đất đến tưới tiêu, phun xới đều do người dân có kinh nghiệm thực hiện” - chị Nguyễn Thị Hoa, chủ vườn Phật thủ tại Đắc Sở cho biết.

Những công đoạn chăm sóc cuối cùng trước khi đưa Phật thủ ra thị trường

Trò chuyện với ông Nguyễn Tài Sinh, chủ vườn cây Phật thủ ở làng Đắc Sở, được biết, mỗi dịp cuối năm lượng thu hoạch tương đối nhiều nên phải huy động nhân lực để kịp thu hoạch khoảng 1.000 quả, những ngày cận Tết thì một ngày thu hoạch từ 5.000 - 7.000 quả, thậm chí có những năm thu hoạch hàng vạn quả.

“Những năm gần đây, thương lái thường mua quả màu xanh nhiều hơn vì để được lâu, tuy nhiên không có mùi thơm bằng quả vàng mọng. Hiện tại giá phật thủ tại vườn dao động từ 40.000 – 200.000 đồng/ quả, tùy kích thước. Đặc biệt có những quả to giá lên đến hàng triệu đồng”, ông Sinh nói.

Được biết, loại trái này ở Đắc Sở có 3 dáng là Phật thủ lộc, Phật thủ phát và Phật thủ kỳ tướng. Phật thủ lộc là loại quả có bầu trái rất ngắn nhưng các ngón tay tỏa tròn đều hình búp măng. Phật thủ phát lại trông như con bạch tuộc với những chiếc vòi dài. Phật thủ kỳ tướng là những quả có hình dáng kỳ dị, lạ và độc đáo.

Quả phật thủ đẹp phải có nhiều ngón tay, thông thường mỗi quả có 20 – 30 ngón tay

Để tìm ra được một quả phật thủ thể hiện đầy đủ ý nghĩa, người mua phật thủ thường đếm các ngón của quả, khi đếm phải tuân theo quy luật “Thịnh - Suy - Bĩ – Thái”.

“Nghĩa là người mua sẽ đếm các ngón qua lần lượt theo 4 từ như vậy, lặp đi lặp lại nếu ngón cuối cùng rơi vào Thịnh hoặc Thái là rất quý. Những quả này thường được bán với mức giá rất cao, có thể lên đến vài triệu vì cả vườn may ra chỉ được 1 - 2 quả như vậy”, anh Nguyễn Văn Tuấn - chủ một vườn phật thủ tại xã Đắc Sở cho hay.

Phật thủ ưa sống ở những vùng đất cát, loại đất dễ cải tạo, thoáng khí và giảm thiểu được sâu bọ làm hư hại rễ cây. Chính vì thế, đất trồng được coi là điều kiện tiên quyết quyết định chất lượng quả.

Thông thường phật thủ ra hoa kết quả quanh năm, quả ra gối vụ nhưng thu hoạch vụ chính là tháng 7 và Tết âm lịch.

Theo Chủ tịch hội nông dân xã Đắc Sở, cây Phật thủ được địa phương chọn và đánh giá là cây mũi nhọn, có vai trò vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế của địa phương.

“Nghề trồng Phật thủ giúp cho nông dân cải thiện cuộc sống xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế, Trung bình 1 hộ gia đình trồng từ 10-20 sào cho thu nhập từ 300-500 triệu đồng”, chị Đinh Thị Trang - Chủ tịch hội nông dân xã Đắc Sở cho biết.

Vòng đời của cây cũng chỉ 5 – 6 năm là phải chuyển tới vùng đất mới để canh tác, còn vùng đất cũ sẽ được cải tạo lại vài năm mới có thể quay lại trồng lứa mới.

Không chỉ bán cho người dân địa phương hay thành phố Hà Nội, phật thủ tại Đắc Sở còn được cung ứng đến các tỉnh như: Hải Phòng, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đà Lạt…

Bài, ảnh: Ngọc Lệ