Mục tiêu được xác định là bảo tồn 5 nghề truyền thống đang dần bị mai một (gồm rèn, chế tác nỏ, đẽo thuyền độc mộc, tạc tượng, gốm); khôi phục nghề dệt truyền thống của dân tộc rất ít người Rơ Măm có nguy cơ thất truyền; hỗ trợ phát triển 4 ngành nghề truyền thống đã có sản phẩm hàng hóa tham gia thị trường (gồm dệt thổ cẩm, đan lát, làm rượu cần, chế tác nhạc cụ dân tộc). Tổng nhu cầu nguồn vốn thực hiện Đề án giai đoạn 2017- 2020 là hơn 5 tỷ đồng.

Quán triệt, triển khai Đề án, đến nay, một trong số nội dung chính đã được hoàn thành, là tập hợp băng hình về quy trình sản xuất 7 nghề truyền thống: rèn, gốm, dệt thổ cẩm, đan lát, làm rượu cần, chế tác nhạc cụ dân tộc, chế tác nỏ.

Trong đó, nghề gốm được thực hiện bởi nghệ nhân Y Pư ở làng Kon Săm Lũ, xã Đăk Tờ Re (huyện Kon Rẫy); nghề rèn tại làng Văn Loa, xã Măng Bút (huyện Kon Plông); nghề dệt thổ cẩm tại làng Le, xã Mô Rai (huyện Sa Thầy), nghề đan lát tại làng Chốt, thị trấn Sa Thầy (huyện Sa Thầy); làm rượu cần tại làng Kon Ktu, xã Đăk Rơ Wa (thành phố Kon Tum); chế tác nhạc cụ dân tộc do nghệ nhân ưu tú Brôl Vẻ ở làng Đăk Răng, xã Đăk Dục (huyện Ngọc Hồi) đảm nhận và chế tác nỏ được ghi nhận nhờ kinh nghiệm của nghệ nhân A Hải ở xã Đăk Psi (huyện Đăk Hà).

Phụ nữ làng Long Loi, thị trấn Đăk Hà được hỗ trợ khung dệt.

Một số sản phẩm bước đầu được trưng bày, giới thiệu tại đây là trang phục thổ cẩm của đồng bào Rơ Măm, sản phẩm rèn truyền thống, gốm thủ công, đan lát mây tre, đàn ting ning, đàn t’rưng, nỏ…

Liên quan đến trọng tâm đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu nét đẹp và quảng bá sản phẩm đặc trưng các nghề truyền thống của đồng bào các DTTS của tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh đã tích cực tham gia các sự kiện kinh tế - văn hóa quy mô khu vực và cả nước.

Trong đó, tham gia Hội chợ Triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực miền Trung - Tây Nguyên tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, từ ngày 11- 17/7/2018; tham gia Hội chợ quốc tế Thương mại, du lịch và đầu tư hành lang kinh tế Đông Tây, từ ngày 3-8/8/2018, tại thành phố Đà Nẵng.

Trong phạm vi triển khai Đề án, 22 xã, thị trấn thuộc 9/10 huyện, thành phố còn được hỗ trợ 104 khung dệt, giúp các nghệ nhân đang duy trì nghề dệt thổ cẩm có thêm điều kiện vừa làm việc vừa truyền dạy cho thanh thiếu nhi ở khu dân cư làm quen với nghề truyền thống.

Tỉnh Kon Tum có 7 dân tộc thiểu số tại chỗ: Ba Na, Xơ Đăng, Gia Rai, Jẻ - Triêng, Brâu, Rơ Măm, H’rê. Bảo tồn và phát triển các nghề truyền thống của đồng bào là quá trình lâu dài, cần tập trung nguồn lực tinh thần và vật chất. Thực tế cho thấy, chỉ bằng cách đưa các sản phẩm truyền thống trở thành hàng hóa và ổn định đầu ra cho sản phẩm mới thực sự tạo động lực thúc đẩy hiệu quả của quá trình này.

Bài và ảnh Thanh Như