Làng nghề hủ tiếu Cần Thơ tập trung ở phường An Bình, quận Ninh Kiều, Cần Thơ.

Ở thành phố Cần Thơ hiện nay xuất hiện nhiều hộ gia đình làm hủ tiếu truyền thống. Trong số đó, đáng chú ý nhất là gia đình Sáu Hoài và Chín Của. Ngoài việc phục vụ sản xuất hàng ngày, các cơ sở này sẵn lòng chào đón những vị khách trong nước và nước ngoài tới thăm, chứng kiến quy trình sản xuất của họ.

Làng nghề hủ tiếu Cần Thơ tập trung ở phường An Bình, quận Ninh Kiều, Cần Thơ.(Ảnh: ST)

Mỗi gia đình làm nghề sẽ có bí quyết gia truyền của riêng mình trong từng công đoạn để tạo ra sợi hủ tiếu màu trắng đục ngon nổi tiếng. Nhưng quan trọng nhất là phải chọn hạt gạo trắng nõn, thon dài. Tiếp theo là các công đoạn ngâm, vo gạo, gút, xay, bòng, đánh, cho vào lu nước quậy lấy tinh bột, tráng, phơi và cuối cùng là cắt hủ tiếu thành sợi. Du khách đến tham quan lò hủ tiếu được cho làm các công đoạn tráng bánh hủ tiếu và cắt sợi.

Ngày nay, dù có máy móc hỗ trợ nhưng có nhiều công đoạn vẫn phải dùng đến bàn tay con người. Khó nhất là tráng bánh và vớt bánh vì đòi hỏi sự khéo léo của người thợ. Đôi bàn tay nhẹ nhàng tráng một lớp bột lên mặt khuôn, dùng mặt đáy gáo múc bột xoay đều mặt khuôn để bánh không bị rổ hoặc dày mỏng không đều. Đậy nắp lại để hơi nước làm chín bột gạo. Người thợ nơi đây bằng sự sáng tạo của mình còn cho ra đời đủ các loại hủ tiếu với nhiều màu sắc, mỗi màu sắc là từ những nguyên liệu thiên nhiên. Màu đỏ của gấc, màu xanh lá của lá dứa, màu trắng từ bột gạo,…

Du khách nước ngoài thích thú khi được tham quan và trải nghiệm tại Làng nghề làm hủ tiếu.(Ảnh: ST)

Sau khi tráng, dùng một chiếc vợt tròn, vớt bánh ra vỉ và đem phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời từ 3-4 tiếng. Công đoạn cuối cùng là cho bánh gạo vào máy cắt thành từng sợi hủ tiếu mỏng và dài.

Ông Huỳnh Hữu Nghiêm có 45 năm thâm niên trong nghề, cho biết nghề làm hủ tiếu rất cực và phụ thuộc nhiều vào thời tiết, không kiên nhẫn thì khó có thể trụ lại được. Ông cũng cho rằng hủ tiếu ngon nhất phải làm bằng gạo trắng có ở địa phương. Sợi hủ tiếu làm bằng gạo trắng nùng thì dai, trong và giòn hơn những loại gạo khác. Tuy nhiên gạo trắng nùng hiện đang hiếm dần và không còn đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất hủ tiếu nữa. Do đó, các lò làm hủ tiếu ở Cần Thơ phải đến tận Sa Đéc, Đồng Tháp để chọn mua bột gạo thích hợp.

Để giữ nét đặc trưng của sợi hủ tiếu làng nghề, ngoài các loại gạo được các lò chọn lựa thì người làm nghề ở đây cũng có cách pha chế riêng như dùng lá giang, loại cây thiên nhiên có sẵn trong rừng, để xử lý bột gạo. Nói về công đoạn làm hủ tiếu quan trọng nhất, ông Hữu Nghiêm cho biết: "Thứ nhất là chọn gạo, thứ 2 là cách pha chế. Cách pha chế chiếm tỷ lệ bột gạo và bộ mì làm sao cho thích hợp. Như 70% bột gạo 30% bột mì thì bột mì nhiều quá cũng k tốt. Nếu pha 50-50 cũng chưa ngon. Tôi pha đi pha lại nhiều lần và mỗi lần đều ăn thử cho đến khi thấy quá chuẩn rồi thì giữu nguyên công thức đó để sản xuất hủ tiếu."

Hủ tiếu là món ăn đặc trưng của miền Tây nam bộ (Ảnh: ST)

Một ngày khám phá làng nghề làm hủ tiếu truyền thống của vùng đất Tây Đô sẽ mang lại cho du khách nhiều kỷ niệm đẹp. Trong dòng chảy hối hả của nền kinh tế thị trường, rất nhiều loại bánh tráng được sản xuất công nghiệp, thì những người thợ của làng nghề Cần Thơ đã góp phần không nhỏ trong việc níu giữ nét xưa, lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, đặc trưng cho xứ sở này, tất cả đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phú và một chút tận tâm của người làm bánh.

Với bàn tay tài hoa, khéo léo và khối óc thông minh của bao thế hệ. Ngày nay, hủ tiếu Cần Thơ được sáng tạo hơn, ngoài việc dùng chung với súp nóng hay xào, thì những năm gần đây phong trào “giòn, cay, nhanh, gọn, mang đi” phổ biến, từ đó món hủ tiếu chiên giòn, trang trí topping với trứng chiên, thịt, sốt cà chua, tương ớt…trông gần như là kiểu Pizza Ý, từ đó mà có tên gọi “hủ tiếu Pizza Cần Thơ”

Hủ tiếu là món ăn đặc trưng của miền Tây nam bộ. Dù thời gian có nhiều thay đổi nhưng món ăn này vẫn luôn được các nghệ nhân làng nghề lưu giữ và phát triển bằng những nguyên liệu sẵn có của địa phương và hoàn toàn từ những nguyên liệu tự nhiên. Chính vì vậy hủ tiếu nơi đây vẫn luôn giữ được hương vị truyền thống.

Thảo Linh (TH)