Sản phẩm đầu sư tử được làm từ bìa cát-tông.

Nghề làm đồ trung thu làng Hảo, xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên có tuổi nghề hàng trăm năm. Theo các cụ trong làng, trước kia nghề này là thu nhập chính của cả làng. Hiện nay, do thị hiếu thay đổi, đồ chơi Trung Quốc chiếm mất thị trường tiêu thụ nên chỉ còn vài nhà có "manh mối" là còn trụ được.

Một cơ sở sản xuất trong làng.

Mặc dù không còn thịnh vượng như trước, nhưng sản phẩm đồ chơi làng Hảo vẫn đứng vững trên thị trường khắp cả nước. Chị Quyên (ở Thanh Xuân, Hà Nội) năm nào cũng tìm về tận đây đặt mua hàng trăm chiếc trống, mặt nạ, đầu sư tử về tổ chức trò chơi và phát tặng cho các bé trong trường. Chị cho biết: "Sản phẩm ở đây rất đa dạng về mẫu mã và chất lượng thì rất tốt, mà còn không độc hại cho các con nữa!". Ngoài mua về cho các bé, chị Quyên còn khảo sát để tới đây cho các bé về tham quan và tự tay làm sản phẩm. Làng Hảo mỗi dịp Trung thu thường đón hàng trăm đoàn khách từ khắp các tỉnh về tham quan, chủ yếu là các trường mầm non ở Hà Nội.

Cô Thoàn mang sản phẩm từ kho để xuất hàng.

Khách các nơi đến nhà cô Thoàn xem mẫu và đặt hàng.

Theo cô Vũ Thị Thoàn (chủ một cơ sở sản xuất), sáng nào cô cũng chở một xe tải đổ hàng lên phố Hàng Mã, xe chở liên tục tới tận Rằm. Mỗi chuyến khoảng 1.000 sản phẩm các loại. Sau khi Trung thu kết thúc, cô vẫn tiếp tục sản xuất vì các đơn đặt hàng quanh năm.

Cơ sở sản xuất nhà chú Vũ Huy Đông có thị trường ổn định ở ngoài Nam. Sản phẩm nhà chú Đông thường đổ về các chợ truyền thống ngoài Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh.

Chú Đông dùng sơn vẽ mặt nạ Chú Tễu.

Sản phẩm đồ trung thu làng Hảo mang đậm màu sắc truyền thống, chủ yếu là trống quân, mặt nạ chú Tễu, đầu sư tử. Để đáp ứng nhu cầu khách hàng, người làm nghề còn sáng tạo các mẫu mới như mặt nạ thỏ, hươu, đầu trâu, lợn, ... Thay vì dùng phẩm màu như hơn chục năm trước, các sản phẩm được quét sơn, vì thế khá trơn bóng và bắt mắt.

Sản phẩm đồ chơi trung thu làng Hảo sản xuất theo hướng truyền thống, nguyên liệu tự nhiên nên rất an toàn, không chứa chất độc hại.

Luôn có sẵn các cốt bê tông hình chú Tễu, mặt lợn, mặt trâu,... Chỉ cần dùng hồ miết giấy dán lên các cốt. Cứ dán hết lớp này tới lớp khác cho tới khi lớp giấy dày và cứng. Tiếp tục đem phơi khô rồi quét sơn, vẽ mắt, mũi, miệng là sản phẩm hoàn thiện.

Trống quân cũng rất đa dạng về kích cỡ và hình dáng. Cách làm trống khá phức tạp, đòi hỏi kĩ thuật lành nghề. Nguyên liệu làm trống chủ yếu từ gỗ, da trâu và sơn nên rất an toàn.

Thợ nghề làng Hảo vẫn đang không ngừng cải thiện mẫu mã, hiện đại hóa quy trình sản xuất để bắt kịp thị trường hiện đại, có chỗ đứng vững chắc hơn trên thị trường.

Bài và ảnh: Hoài Lê