Ngày 15.9, tại Hưng Yên đã diễn ra Hội thảo phát triển du lịch làng nghề Hưng Yên năm 2017. Nhiều vấn đề liên quan đến người lao động, hướng đi và các chiến lược phát triển du lịch làng nghề được các sở, ngành cùng các chuyên gia trao đổi một cách thẳng thắn.

Phát triển du lịch gắn với làng nghề

Hưng Yên nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, được biết đến là vùng đất giàu truyền thống văn hóa với gần 400 lễ hội lớn nhỏ và trên 1.700 di tích các loại, trong đó có 169 di tích, cụm di tích được xếp hạng cấp quốc gia. Nơi đây cũng nổi tiếng với 49 làng nghề, trong đó có nhiều làng nghề nổi tiếng như: Hương xạ Cao Thôn, xã Bảo Khê, TP. Hưng Yên; Tương Bần, thị trấn Bần Yên Nhân, huyện Mỹ Hào; Trồng và chế biến dược liệu Nghĩa Trai, xã Tân Quang, huyện Văn Lâm; Nấu rượu Trương Xá, xã Toàn Thắng, huyện Kim Động; Làm đồ chơi Trung thu Ông Hảo, xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ; chạm bạc Huệ Lai, xã Phù Ủng, huyện Ân Thi…

Ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, phát biểu tại Hội thảo.

Hưng Yên còn là xứ sở của nhãn lồng - một thời được xưng tụng là vua của các loại quả. Đất đai màu mỡ, được bồi đắp phù sa của sông Hồng nên nhãn lồng được tập trung trồng nhiều ở: TP Hưng Yên, các huyện Tiên Lữ, Phù Cừ, Kim Động và Khoái Châu. Và từ trồng nhãn, nhiều làng nghề chế biến long nhãn được hình thành ở các địa phương này.

Đây chính là “kho” tài nguyên rất lớn để phát triển du lịch làng nghề ở Hưng Yên. Song để biến tiềm năng thành hiện thực, ngành du lịch Hưng Yên phải đánh thức và phát huy được tối đa được kho tài nguyên quý giá ấy bằng việc đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, trong đó đặc biệt khai thác các vốn quý của các làng nghề truyền thống. Nói khác đi, du lịch làng nghề cần trở thành mũi nhọn trong chiến lược phát triển du lịch của Hưng Yên.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Duy Hưng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên - khẳng định, trong xu thế phát triển du lịch hiện nay thì du lịch làng nghề đang là một loại hình hấp dẫn du khách. Phát triển du lịch làng nghề tạo ra quá trình sản xuất tại chỗ thông qua việc cung ứng các sản phẩm hàng hóa của các làng nghề cũng như các dịch vụ phục vụ hoạt động du lịch, đồng thời tạo nên việc làm cho bộ phận dân cư, làng xã.

Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh cũng thẳng thắn thừa nhận, không phải tất cả các làng nghề trên địa bàn đều có tiềm lực cũng như điều kiện để phát triển theo hướng quy mô sản xuất hàng hóa. Để các làng nghề tồn tại và phát triển bền vững, ngoài yếu tố nội tại của mỗi làng nghề trong việc tự thay đổi thì một yếu tố đóng vai trò hết sức quan trọng là phải gắn kết với phát triển với du lịch. Điều này tuy không mới nhưng không phải làng nghề nào cũng thành công.

Ông Lưu Duy Dần - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam - cho rằng, nên có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về loại hình du lịch làng nghề. Nó là một trong những tài nguyên quan trọng của nước ta. Tuy nhiên, nhiều nghề ở nước ta hiện còn manh mún và tự phát, yếu về nhiều mặt. Do đó cần phải có những điều phải bàn để phát triển làng nghề. Đó là những vấn đề về đào tạo nghề, đào tạo nguồn nhân lực cho làng nghề, chính sách đối với nghệ nhân, xây dựng và nhận diện thương hiệu, tạo được sản phẩm chất lượng cao, bao bì bắt mắt, giá cả phù hợp... mới tạo được niềm tin cho du khách. Bên cạnh đó là việc quảng bá sản phẩm, giới thiệu làng nghề truyền thống…

Cần một lối đi đúng đắn và tầm nhìn dài hạn

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cũng đưa ra đề xuất: “Cần phải tìm được một lối đi cụ thể, có hoạch định. Cần có sự phối hợp giữa chính quyền sở tại và các hội nghề nghiệp, hội du lịch, lữ hành… để cùng phối hợp phát triển du lịch làng nghề. Đồng thời phải tạo được những cơ sở dịch vụ phục vụ khách thuận lợi, hấp dẫn để khách đến ngày một đông, đến nhiều lượt, mua nhiều hàng lưu niệm, có ấn tượng tốt đẹp. Bên cạnh đó, việc phong tặng các danh hiệu và nghệ nhân về lĩnh vực làng nghề rất quan trọng. Việc thành lập các hội, chi hội làng nghề ở địa phương rất cần thiết, là cánh tay nối dài giữa người làng nghề với cơ quan quản lý nhà nước. Phong cách dịch vụ tại đây cũng cần phải được cải thiện. Từ cách thưa, gửi… cũng cần làm để tô đậm lên được cách xử sự văn hóa tại các làng nghề”.

Cũng tại hội thảo, đại diện các trung tâm, đơn vị du lịch lữ hành cũng đưa ra các ý kiến thẳng thắn về quy hoạch xây dựng làng nghề để phát triển du lịch: Tại đó cần xác định rõ không gian văn hóa hướng tới đối tượng khách hàng nào, du khách được hưởng gì từ điều đó, những sản phẩm đặc sắc của làng nghề để níu chân du khách. Chất lượng dịch vụ từ những vấn đề như khi đến làng nghề du lịch thì liên hệ với ai, số điện thoại hotline… đến chỗ vệ sinh, nơi ăn, chốn ở, ứng xử đối với du khách của làng nghề... cũng rất quan trọng. Bên cạnh đó, muốn phát triển làng nghề cũng rất cần chú ý tới nguyên bản của nó.

Bài và ảnh: Đặng Huy