Hiu hắt nghề đan lát truyền thống

Thợ thủ công ở các làng nghề đan lát truyền thống hầu hết là người cao tuổi
Chưa tạo dựng thương hiệu gắn với tiềm năng
Cách đây khoảng gần chục năm, nghề đan lờ phát triển đã đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân nơi đây. Các hộ dân ở thôn Yên Phú, Phú Thượng hầu như nhà nào cũng làm nghề đan lờ. Nhờ đó, các gia đình đã có thu nhập, nuôi được con ăn học, xây nhà, mua sắm đồ dùng phục vụ cuộc sống.
Tuy nhiên, ngày nay, đến làng Phú Thượng sẽ chẳng ai còn được thấy những rặng tre xanh rì từng ăn đời ở kiếp với người dân nơi đây nữa. Với sự phát triển của xã hội hiện đại, những chiếc lờ đánh bắt cá tôm ngày càng ít được người dân sử dụng, thay vào đó là những thiết bị, đồ dùng hiện đại có tính ứng dụng cao hơn tre nứa.
Trưởng thôn Phú Thượng Hoàng Thế Viên cho biết: “Nếu trước đây nghề đan lát vào thời kỳ vàng son, làng nghề có hơn 300 hộ dân với 100% số hộ đều đan lờ thì nay chỉ còn khoảng gần 100 hộ vẫn duy trì giữ nghề. Bây giờ, nguyên liệu là cây tre cũng không phổ biến, giá cả bấp bênh, việc thu mua rất khó khăn.
Hơn nữa, sản phẩm bán ra thị trường với mức giá chỉ 4 - 5 nghìn đồng/sản phẩm nên thu nhập người lao động làng nghề không cao. Để hoàn thành mỗi sản phẩm lại phải trải qua từ 9-10 công đoạn, tốn thời gian, công sức mới có thể hoàn chỉnh. Do đó, nghề này chỉ tạo việc làm, thu nhập đủ sống ở vùng nông thôn chứ khó có thể phát triển”.
Nghề đan lờ ở Tứ Yên tuy đã có từ lâu đời, là nghề để người dân kiếm thêm thu nhập tranh thủ những lúc nông nhàn nhưng lại gặp khó khăn về thị trường tiêu thụ do chưa tạo dựng được thương hiệu.
Mặc dù địa phương và một số chủ hàng đã tham gia hội chợ đẩy mạnh xúc tiến thương mại nhưng sản phẩm vẫn chưa vươn xa, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp chưa tương xứng nghề truyền thống.
Rời Tứ Yên, đến làng nghề mây tre đan Triệu Xá, xã Triệu Đề, huyện Lập Thạch cũng có chung hoàn cảnh bị mai một bởi đây cũng là nghề “công dày, lãi mỏng”. Được công nhận năm 2006, qua 16 năm duy trì và phát triển, từ hơn 800 hộ dân làm nghề mây tre đan truyền thống, hiện toàn xã chỉ còn hơn 400 hộ dân. Tổng doanh thu năm 2021 của làng nghề chỉ đạt khoảng 1,6 tỷ đồng/năm.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Triệu Đề Triệu Hồng Thắng chia sẻ: “Ngày nay, số hộ dân theo nghề cũng giảm nhiều so với trước đây. Hiện, nghề mây tre đan góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập quanh năm cho khoảng 500 lao động địa phương, chủ yếu là người già, với bình quân thu nhập từ 1- 2 triệu đồng/người/tháng. Đây là nguồn thu nhập chính của các hộ nông nhàn, không có đất và điều kiện sản xuất”.
Bởi mang tính thủ công nên tất cả các công đoạn từ chẻ, vót, ra nan, đan… đều làm bằng tay. Bình quân mỗi tháng, các hộ sản xuất trên dưới 100 sản phẩm như thúng, mủng, nong, nia, dần, sàng… để xuất bán đến các địa phương trong và ngoài tỉnh.
Tuy nhiên hiện nay, cùng với những khó khăn chung về vốn, đầu vào nguyên vật liệu, trang thiết bị, máy móc... người làm nghề còn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ thị trường tiêu thụ.
Làng nghề mây tre đan vẫn chưa phát huy hết hiệu quả kinh tế do chưa có thị trường tiêu thụ ổn định, lượng sản phẩm bán ra còn tùy thuộc vào từng thời điểm, mùa vụ. Bên cạnh đó, mẫu mã các sản phẩm cũng chưa đủ sức cạnh tranh với thị trường tỉnh bạn, đặc biệt là sự cạnh tranh với các sản phẩm từ nhựa đang tràn ngập thị trường.
Đi tìm lời giải cho sự phát triển
Bà Nguyễn Thị An đã có hơn 40 năm theo nghề cho biết: “Nghề này chỉ giải quyết lao động nhàn rỗi, người làm thuê chỉ đủ kiếm tiền đi chợ, chứ lao động chính không ai làm. Hầu hết, thợ thủ công đều là người cao tuổi, tranh thủ đan lát khi rảnh rỗi để kiếm thêm thu nhập. Tiền bán sản phẩm không thấm vào đâu so với công sức tạo ra thành phẩm nên nhiều người không mặn mà với nghề.
Những người làm nghề như chúng tôi đan cả ngày được đôi thúng bé, cố gắng lắm cũng chỉ kiếm chừng vài chục nghìn đồng/chiếc, khi có khi không. Tuy luôn cố gắng truyền nghề và giữ nghề cho con cháu nhưng thế hệ trẻ ngày nay lại không thiết tha cách học đan thì làm sao có thể giữ nghề truyền thống…”.
Câu chuyện về giữ gìn nghề đan lát truyền thống cũng là nỗi niềm chung của nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh. Từ thực tế đó, muốn xây dựng và phát triển thương hiệu làng nghề, trước mắt, cần nâng cao nhận thức của làng nghề về tầm quan trọng của thương hiệu. Làng nghề cần xác định thương hiệu là vũ khí cạnh tranh của sản phẩm, thể hiện uy tín của đơn vị sản xuất kinh doanh.
Để làm được điều đó, làng nghề cần chú trọng hơn nữa tới công tác đào tạo nghề, đổi mới công nghệ, phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến mẫu mã, tạo dựng uy tín, hình ảnh của thương hiệu trên thị trường.
Cùng với đó, các làng nghề, chủ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh cần đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến thương mại, tham gia triển lãm, hội chợ để quảng bá sản phẩm.
Ngoài ra, các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương cũng cần hỗ trợ các làng nghề khắc phục tình trạng khó khăn về vốn, sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ và tạo tư cách pháp nhân cho các hộ sản xuất, các doanh nghiệp mở rộng giao thương hàng hóa. Có như vậy mới nâng cao được tính cạnh tranh - chìa khóa tăng trưởng của sản phẩm làng nghề trong bối cảnh hội nhập kinh tế.
Bài, ảnh: Thảo My
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội
16:32 | 04/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Kiến An khai mạc Tuần lễ xúc tiến thương mại OCOP và đặc sản vùng miền
16:15 OCOP
Festival OCOP Việt Nam 2026 đưa 350 gian hàng về phố đi bộ Nguyễn Huệ
16:15 OCOP
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 OCOP
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 Tin tức



