Quần thể khu di tích Đền Cao là nơi thờ năm anh em họ Vương đã có công trong cuộc kháng chiến chống quân Tống bảo vệ đất nước Đại Cồ Việt; tri ân đức vua Lê Đại Hành, Thành hoàng Dương Tôn Linh có công khai hoang lập ấp, khai sinh vùng đất An Lạc ngày nay. Trong đó, Đền Cao thờ Thiên Bồng Đại tướng quân Đại Vương – Vương Đức Minh; đền Bến Tràng thờ Dực Thánh Linh Ứng Đại vương – Vương Đức Xuân; đền Bến Cả thờ Anh Vũ Dũng Lược Đại vương – Vương Đức Hồng; đền Cả thờ Đào Hoa Trinh Thuận Công chúa – Vương Thị Đào và Liễu Hoa Linh ứng Công chúa - Vương Thị Liễu, đây là năm anh em có công giúp vua Lê Đại Hành đánh quân Tống xâm lược vào thế kỷ thứ 10. Những di tích này có từ thời Tiền Lê, là những công trình mang đặc trưng kiểu dáng kiến trúc truyền thống, chủ yếu thời hậu Lê và thời Nguyễn. Trước đây mới có Đền Cao được xếp hạng, còn lại các di tích khác chưa được xếp hạng.

Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Đặng Thị Bích Liên trao bằng xếp hạng di tích quốc gia quần thể di tích Đền Cao cho lãnh đạo tỉnh Hải Dương.

Quần thể Di tích Đền Cao còn bảo lưu được nhiều yếu tố gốc, trong một không gian văn hóa tâm linh gắn với nhiều câu chuyện, sự tích ly kỳ, được khôi phục, đưa vào dịp Lễ hội như: Lễ giỗ Tổ thập nhị gia tiên, Lễ khất keo xin chùm, Lễ vót tăm, Lễ khâu áo thánh, Lễ thay tro đổi chiếu… Khu di tích còn có các địa danh gắn với cuộc kháng chiến chống Tống như núi Cao Hiệu, Lò Văn, Nội Xưởng, Đồng Dinh… Quần thể di tích Đền Cao cũng còn lưu giữ được nhiều di vật, cổ vật có giá trị như sắc phong bia đá cùng hệ thống câu đối, đại tự, đồ thờ… có nội dung ca ngợi công lao của các vị thánh được tôn thờ, mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Đền Cao còn được bao bọc bởi 54 cây lim cổ thụ hàng trăm năm tuổi xung quanh làm tăng thêm vẻ uy nghi cho ngôi đền cổ linh thiêng.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đặng Thị Bích Liên đề nghị lãnh đạo và nhân dân tỉnh Hải Dương, thị xã Chí Linh cần tăng cường tuyên truyền về giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học của di tích; xây dựng kế hoạch để bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích một cách bền vững; việc tổ chức lễ hội phải đảm bảo không gian linh thiêng, kiên quyết ngăn chặn các hành vi phản cảm, bạo lực, lợi dụng lễ hội để thực hành mê tín dị đoan làm biến tướng lễ hội truyền thống…

PV