Ứng dụng công nghệ trong sản xuất làng nghề thôn Thuận Quang

Thôn Thuận Quang có nghề kinh doanh, chế biến hành, tỏi được Ban Chỉ đạo nông thôn mới xã quyết định lựa chọn để xây dựng mô hình "Thôn thông minh". Năm 2022, Thuận Quang có hơn 195 hộ gia đình làm nghề sản xuất và kinh doanh hành tỏi. Hàng năm cung cấp ra thị trường hàng trăm tấn sản phẩm các loại.

Trước kia, các hộ áp dụng quy trình sản xuất, chế biến hành tỏi theo phương pháp thủ công: sau khi nguyên liệu được lựa chọn và làm sạch, bà con dùng dao bóc vỏ và thái từng củ hành, củ tỏi, sau đó cho vào chảo chiên bằng bếp than và dùng đũa tre để đảo. Quá trình phơi và sấy hành, tỏi cũng được thực hiện chủ yếu bằng bếp than cho năng suất lao động thấp, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Lao động thủ công lựa chọn và sơ chế nguyên liệu hành phi.

Bà Dương Thị Phương, chủ cơ sở sản xuất hành khô tại thôn Thuận Quang cho biết những năm gần đây, gia đình đã đầu tư dàn máy sấy với giá trị trên 2 tỷ đồng, trong đó có máy chiên, máy rửa, máy thái, máy trộn, máy vắt. Công nhân chính thức có 7 người, với mức thu nhập 7 triệu đến 10 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra còn có 30 người bóc vỏ hành thủ công (giá 4,5 đồng/kg), mỗi ngày một nhân công có thể bóc được 20kg hành thành phẩm, với mức thù lao 90.000 đồng.

Cũng như bà Phương hiện nay, phần lớn các hộ trong thôn đã áp dụng máy móc hiện đại kết nối với nguồn điện 3 pha để chế biến sản phẩm từ khâu thái, xào đến khâu sấy sản phẩm. 98% các hộ trang bị hệ thống hút khói khi sấy hành, phi hành để hạn chế ảnh hưởng mùi đến xung quanh. Sản phẩm sau khi sấy xong được đưa lên giá, đóng gói theo định lượng và dán nhãn mác chuyên nghiệp. 100% các hộ ký hợp đồng với Công ty cổ phần môi trường đô thị Gia Lâm để thu gom, vận chuyển rác thải trong ngày.

Quy trình chế biến hành phi tại CSSX hành tỏi Phương Quân, thôn Thuận Quang.

Mô hình chuyển đổi số cũng được áp dụng trong khai thác đầu ra cho các sản phẩm làng nghề. Toàn thôn hiện có 4 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao là “hành phi”, “khoai tây chiên” và “hành, tỏi sấy”. Các sản phẩm đều được gắn mã vạch để truy xuất nguồn gốc và được quảng bá, tiếp thị trên các sàn thương mại điện tử.

Vừa làm xong mẻ hành và đang đóng gói thành phẩm, các công nhân tại cơ sở sản xuất của bà Phương chụp ảnh các sản phẩm hành và đăng tải lên mạng xã hội để quảng bá sản phẩm của mình. “Từ đó đến nay chúng tôi bán đắt hàng hơn so với trước kia. Mọi ứng dụng của thôn thông minh này khiến chúng tôi thuận lợi và cơ sở sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển” – bà Phương chia sẻ.

Thành phẩm hành chiên Phương Quân.

Mới đây, Xã Dương Xá cũng phối hợp với VNPT Hà Nội triển khai mô hình nông nghiệp thông minh trên diện tích 30 hecta trồng cam và ổi tại lô 3, lô 4 thôn Thuận Quang. Toàn bộ quy trình canh tác, tưới tiêu, cảnh báo dữ liệu đều được thực hiện thông qua hệ thống phần mềm tích hợp các thiết bị IOT, BLOCKCHAIN, ứng dụng AI giám sát và điều khiển tự động hóa.

Ông Nguyễn Quang Vinh – Phó Chủ tịch UBND xã Dương Xá cho hay, từ mô hình điểm ở thôn Thuận Quang, xã sẽ tiếp tục triển khai mở rộng đến các thôn khác trên địa bàn, thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng ở tất cả thôn, tổ dân phố trên địa bàn.

Tập trung tối đa các nguồn lực

Đằng sau thành công của mô hình thôn thông minh là nỗ lực “đi từng ngõ, gõ từng nhà" khảo sát, hướng dẫn các hộ dân tham gia tìm hiểu, cập nhật kiến thức chuyển đổi số của các cấp chính quyền xã Dương Xá. Mô hình này nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của người dân.

Ông Hoàng Đình Hoan - Trưởng thôn Thuận Quang, xã Dương Xá, huyện Gia Lâm chia sẻ, ngay sau khi được Đảng ủy, UBND xã giao cho thôn xây dựng mô hình “Thôn thông minh”. thôn Thuận Quang đã quán triệt trong nhân dân, tất cả mọi người, mọi gia đình cùng tham gia để xây dựng mô hình “Thôn thông minh” và được 100% nhân dân đồng tình ủng hộ. Thôn huy động xã hội hóa để lắp đặt hệ thống wifi tốc độ cao miễn phí, lắp 16 camera an ninh giám sát tại các khu vực công cộng, tuyến đường trục chính, thành lập trang thông tin thôn, xóm, các đoàn thể trên nền tảng mạng xã hội zalo, giúp người dân nhanh chóng tiếp cận thông tin mới một cách chính xác, thuận tiện.

Đoàn Thanh Niên xã Dương Xá theo dõi hệ thống camera giám sát tại các khu vực công cộng trên địa bàn xã.

Chị Phùng Thị Yến - Chủ tịch Hội LHPN xã Dương Xá, huyện Gia Lâm chia sẻ, Hội Liên hiệp Phụ nữ đã tuyên truyền, vận động cho cán bộ, hội viên phụ nữ tích cực tham gia thực hiện công tác vệ sinh môi trường. Hàng tuần tổ chức cho chị em vệ sinh đường làng, ngõ xóm, tổ chức trồng các tuyến đường cây, đường hoa để tạo cảnh quan môi trường xanh sạch. Đồng thời xây dựng mô hình nhà sạch, vườn đẹp, mô hình chi hội kiểu mẫu nhằm chung tay xây dựng mô hình thôn thông minh, hướng tới xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Mục tiêu sau khi được công nhận xã Nông thôn mới kiểu mẫu

Theo chia sẻ từ Phó chủ tịch UBND xã Dương Xá Nguyễn Quang Vinh, Sau khi được công nhận xã Nông thôn mới kiểu mẫu Dương Xá sẽ hoàn thiện Đề án xây dựng làng nghề chế biến nông sản tại thôn Thuận Quang với quy mô 201 hộ tham gia sản xuất, tận dụng được 435 lao động địa phương. Trong đó, diện tích canh tác hành tỏi nguyên liệu tại địa phương là 5 hecta, còn lại chủ yếu nhập khẩu tại Hải Dương, Vĩnh Phúc.... Giá trị sản xuất ước tính 141 tỷ đồng trên một năm. Công tác bảo tồn và phát triển làng nghề có ý nghĩa rất lớn trong hành trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại địa phương.

Hiện xã Dương Xá có 6 HTX đang hoạt động có hiệu quả và thực hiện theo chuỗi sản xuất nông nghiệp khép kín để phát huy thế mạnh địa phương. Toàn xã có 18 sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao là “hành phi”, “khoai tây chiên Phương Quân”, “Tinh dầu nghệ Bà Bé”, “Trâu Kiến Minh” với 3 mô hình sản xuất đem lại hiệu quả kinh tế cao và giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Cuối năm 2022 UBND Thành phố đã ký Quyết định công nhận “Điểm du lịch Dương Xá”. Đây là cơ hội, điều kiện thuận lợi để Dương Xá tiếp tục gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống quý báu, phát huy có hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của địa phương tuyên truyền, quảng bá đến du khách.

Đoàn thẩm định thành phố thẩm định các tiêu chí NTM kiểu mẫu xã Dương Xá và mô hình “Thôn thông minh” thôn Thuận Quang ngày 15/12/2022.

Đích đến cuối cùng của xây dựng NTM là nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất và tinh thần của Nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo kết quả. Bức tranh nông thôn mới kiểu mẫu sáng, xanh sạch, đẹp ở Dương Xá được tạo nên bởi sự chung sức, đồng lòng của các cấp ủy Đảng, chính quyền và toàn dân.

Chủ tịch UBND xã Dương Xá - Đồng chí Tô Hữu Vịnh cho biết, sau khi được các cấp có thẩm quyền kiểm tra, công nhận thôn thông minh, xã sẽ tuyên truyền rộng rãi để toàn thể Đảng bộ và nhân dân nắm rõ kết quả. Mô hình “Thôn thông minh” và “Làng nghề chế biến nông sản” Thuận Quang sẽ tạo ra luồng sinh khí mới trong phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới không có điểm dừng tại Dương Xá.

Ngày 9/6/2023 vừa qua, xã Dương Xá đã tổ chức Lễ đón nhận bằng công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Giai đoạn 2023-2025 Dương Xá quyết tâm xây mô hình xã thông minh tiến tới đô thị thông minh.

(Bài viết có sự phối hợp với Văn phòng điều phối Nông thôn mới thành phố Hà Nội)