Hà Nội: 24°C Hà Nội
Đà Nẵng: 24°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 26°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 25°C Thừa Thiên Huế

Tuyên Quang: Ước mơ từ một làng nghề

LNV - Họ lớn lên cùng mùi nứa ngâm oai oải, tiếng ra nan tí tách và nhịp lật lên gài xuống của nan cót. Từ nguồn nguyên liệu sẵn có, người dân tộc Tày Trung Hòa (Chiêm Hóa) luôn gìn giữ nghề truyền thống này. Qua bao thăng trầm cót đan vẫn có được chỗ đứng, sản phẩm tiêu thụ nhịp nhàng, làm đến đâu đều bán hết đến đấy. Dẫu vậy, họ vẫn có những trăn trở, nỗi niềm mong muốn nghề đan cót thành thương hiệu, một làng nghề.
Nghề phụ, thu nhập chính

Đến xã Trung Hòa giữa không khí se lạnh của mùa đông, tôi vẫn cảm nhận được sự hăng hái lao động từ làng trên xuống xóm dưới. Người thì chẻ nan, vào nan, đan cót, ngâm nan... Nhà nào cũng bộn bề hàng đan, từ nguyên liệu đến sản phẩm. Hai bên lề đường những thanh nứa, thanh tre được chẻ mỏng nằm phơi mình đón nắng.

Anh Lê Văn Tuyên, cán bộ văn hóa xã dẫn tôi đến các hộ gia đình và một số đại lý thu mua cót. Anh vừa đi vừa nói: “Trước đây khi lúa ngoài đồng đã gặt xong, tranh thủ lúc nông nhàn nhiều gia đình kiếm thêm thu nhập từ những tấm cót. Nhưng nay bà con chẳng kể sớm tối hay mùa màng cứ rảnh lúc nào là ngồi vào đan lúc đó.

Cơ sở thu mua cót của anh Nguyễn Văn Sơn, thôn Đoàn Kết, xã Trung Hòa (Chiêm Hóa).


Gia đình bà Khổng Thị Quy, thôn Nà Ngày là hộ có thâm niên làm nghề. Trò chuyện với chúng tôi nhưng đôi tay bà Quy vẫn thoăn thoắt “lóng mốt, lóng đôi” trên lá cót. Bà chia sẻ: “nghề đan cót có từ lâu lắm rồi, chẳng nhớ rõ chỉ biết là được du nhập từ miền xuôi lên. Nghề này đơn giản, chỉ cần con dao, cây nứa là có thể hành nghề. Người giỏi chẻ nan, đan cót một ngày cũng được cả trăm ngàn đồng đấy…”.

Anh Tuyên, cán bộ văn hóa xã khẳng định, nói là nghề phụ nhưng từ lâu đã trở thành nghề chính của nhiều hộ dân nơi đây. Nghề có lợi thế là làm quanh năm không hết việc mà việc lại không mấy nặng nhọc. Từ trẻ nhỏ đến người già, ai ai cũng có thể tham gia đan cót.

Đã thành thói quen, hằng ngày hai ông bà Vũ Thị Đam (73 tuổi) và chồng ông Trần Văn Chiến (85 tuổi) vẫn đan cót đều đặn. Mỗi người một việc như chẻ nan, phơi nan và đan thành phẩm. Bà Đam chia sẻ, công việc đan cót giúp bà có cuộc sống ổn định hơn mà không phụ thuộc vào con cái. Mỗi ngày, hai ông bà “túc tắc” cũng đan được từ 3 - 4 tấm. Số tiền thu được cũng đủ cho ông bà sinh hoạt hàng ngày.

Được biết, cót được chia thành 2 loại với nhiều kích thước, giá bán khác nhau. Cót dùng để chế biến đồ thủ công xuất khẩu phải đảm bảo kích thước nan 1,8 cm, trắng, không dính cật và bụng. Cót dùng trong xây dựng thì không quá cầu kỳ về mặt hình thức, tận dụng nguyên liệu thừa và xấu. Tuy nhiên theo nhu cầu thị trường và hiệu suất kinh tế, bà con thường chỉ làm cót để chế biến đồ thủ công. Với thành phẩm từ 42 nghìn đồng/lá. Từ nghề có người mức thu nhập lên đến 300 - 400 nghìn đồng/ngày.

Nghề đan cót gắn bó người dân Trung Hòa (Chiêm Hóa) suốt hàng chục năm qua.


Để hoàn thành một tấm cót đẹp thì cây tre mai phải đạt những tiêu chuẩn như: cây bánh tẻ (khoảng 1 năm tuổi) gióng dài, óng và đều nhau. Để đan cót, người đan phải khéo léo, lại vừa nhanh tay tránh bị nứa cứa, bàn tay uốn thoăn thoắt trên tấm cót dài. Nghe qua có vẻ dễ thế nhưng để làm một lá cót đẹp, đều, chắc tay thì cần sự khéo léo, tinh tế.

Khát vọng làng nghề

“Ly nông bất ly hương” từ lâu không còn xa lạ với người dân nơi đây. Học xong THPT, Ma Thị Hậu không xuống Hà Nội hay các khu công nghiệp tìm việc mà ở quê gắn bó với nghề đan cót. Hậu cho biết, làm cót việc khá đều việc. Nếu chịu khó thì mức thu nhập từ 5 - 6 triệu đồng/tháng. Mỗi ngày 2 người phụ nhau, nhanh tay có thể làm được 7 - 8 sản phẩm. Hàng đến đâu là đại lý thu mua đến đấy.

Người Tày xã Trung Hòa (Chiêm Hóa) gắn bó với nghề đan cót truyền thống.


Mặc dù là nghề đem lại nguồn thu nhập cho người dân, song làm cót giờ đây đứng trước nhiều thách thức và trăn trở. Anh Nguyễn Văn Sơn, thôn Đoàn Kết, xã Trung Hòa là thương lái chính gốc bởi anh trung thành với nghề buôn cót đan gần 15 năm nay. Hằng năm, anh ký hợp đồng thu mua với Nhà máy Ngọc Sơn (Hà Nam) để bao tiêu sản phẩm cho người dân. Biết có nhà báo đến viết bài, anh bày tỏ: “Trước đây mỗi ngày tôi thường nhập trên 1.000 lá cót thế nhưng giờ đây cố gắng lắm nhập được 500 lá cót/ngày. Nhu cầu thị trường lớn nhưng nguồn cung không đủ. Bởi những năm gần đây lực lượng lao động trẻ thường đi làm công ty, nhà máy; còn lại chủ yếu trung niên, người già trung thành với nghề”.

Được biết, thời gian qua để khuyến khích người dân mặn mà với nghề, các công ty, nhà máy thu mua cũng đã có những hỗ trợ như hằng năm mua bảo hiểm tai nạn lao động, bảo hiểm y tế cho 30 - 40 người. Tuy nhiên cách làm này vẫn khó níu chân được lao động trẻ.

Thêm nguyên nhân là nhiều năm nay, nguồn nguyên liệu làm cót bắt đầu khan hiếm. Trước đây, bà con thường trồng và khai thác thế nhưng sức tiêu thụ mạnh nên nguyên liệu không đáp ứng kịp. Mặc dù đây là làng nghề lâu năm nhưng bà con vẫn có lối tư duy làm ăn theo kiểu “cò con”, nhỏ lẻ, sản xuất manh mún chưa tập trung. Đồng chí Lê Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã chia sẻ, điều đáng tiếc nhất là những tấm cót là thành phẩm xuất thô được bán cho cơ sở sản xuất, nhà máy để làm đồ thủ công mỹ nghệ nên giá trị sản phẩm cót chưa cao. Thời gian tới, để phát triển nghề đan cót, xã mong muốn được các cấp, ngành quan tâm đến việc liên kết với các công ty sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ để chính người dân tạo ra được những sản phẩm hoàn thiện có giá trị kinh tế cao từ những tấm cót thô hiện tại. Từ đó tạo được chuỗi giá trị sản xuất khép kín, nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế, giải quyết nguồn lao động tại địa phương.

Bài và ảnh: Hoàng Niềm

Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

LNV - Tết Nguyên đán đang đến gần, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đẩy nhanh sản xuất, phục vụ thị trường.
Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

LNV - Xuôi về phía Nam Thành phố Hà Nội, cách trung tâm khoảng 15km, thuộc vùng ven sông Hồng, tại làng Tranh Khúc từ các cụ già, cho tới các thanh niên, trẻ nhỏ, ai vào việc nấy, nhịp nhàng với nghề làm bánh chưng truyền thống lâu đời chuẩn bị cho dịp tết Nguyên Đán 2024.
Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

LNV - Chợ tranh tết làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) tồn tại đến giữa những năm 40 của thế kỷ trước thì lụi tàn, nhưng âm hưởng của nó đến nay vẫn được nhắc đến. Và những năm gần đây, người dân mua tranh Đông Hồ dịp Tết đã ngày một nhiều hơn. Để tái hiện lại ký ức một thời huy hoàng, rực rỡ về phiên chợ đặc sắc ngày xưa. Vừa qua Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh đã phục dựng phiên chợ tranh truyền thống tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

LNV - Trở lại xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, ngoại thành Hà Nội, tôi vô cùng ngạc nhiên bởi chỉ sau nửa năm kể từ khi địa phương tổ chức lễ đón nhận danh hiệu "Xã đạt chuẩn Nông thôn mới kiểu mẫu", tốc độ đô thị hóa nơi đây diễn ra quá nhanh chóng. Song vẫn còn lưu giữ được một vẻ đẹp thanh bình đặc trưng của làng quê Việt Nam vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

LNV - Bản lĩnh, năng động, sáng tạo, những thanh niên nông thôn của tỉnh không ngại khó khăn, mạnh dạn khởi nghiệp bằng các dự án (DA), mô hình với khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương.
Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

LNV - Những ngày này, các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định đang tất bật chuẩn bị nguồn hàng để phục vụ thị trường cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.

Tin khác

Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

LNV - Bao giờ cũng vậy, khi thời gian cách Tết Nguyên đán khoảng hơn 1 tháng là người nông dân các làng hoa tại Hà Nội, cũng như các vùng phụ cận lại tất bật bước vào mùa chuẩn bị hoàn tất những công đoạn cuối cùng trước khi mang hoa, cây cảnh rời vườn để bán phục vụ mọi nhà mang về trưng, chơi Tết.
Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

LNV - Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam là biểu tượng quen thuộc, xuất hiện nhiều trên các tác phẩm gốm sứ phong thủy, đồ thờ gốm sứ. Rồng có mặt trong suốt chiều dài văn hóa hàng nghìn năm qua của dân tộc. Hình tượng Rồng luôn được xem là biểu tượng của uy quyền tuyệt đối, của sự dũng mãnh và sự tối thượng.
Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

LNV - Những năm gần đây, nhu cầu làm nhà bằng gỗ mít rất cao, đặc biệt là nhà thờ của các dòng họ. Nắm bắt được thị hiếu của người dân, nhiều năm qua, với tay nghề cao, ông Nguyễn Văn Minh (sinh 1969, xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) đã cùng với đội ngũ thợ mộc lành nghề của mình tạo ra nhiều căn nhà gỗ có giá trị cao. Những căn nhà đó không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn có giá trị văn hóa cao.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

LNV - Nhân dịp năm mới xuân Giáp Thìn 2024, ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã có những chia sẻ với Tạp chí Làng nghề Việt Nam về những thành quả đạt được trong năm qua và phương hướng nhiệm vụ trong năm mới 2024, chuẩn bị tiến tới đại hội đại biểu lần thứ V của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.
Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

LNV - Tết Nguyên đán 2024 đang cận kề, thời điểm này, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đang tập trung sản xuất hàng hóa cung ứng cho thị trường. Báo Ấp Bắc điện tử, cơ quan của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền, và nhân dân tỉnh Tiền Giang
Thăm làng rau Bàu Tròn

Thăm làng rau Bàu Tròn

LNV - Nằm cách trung tâm TP.Đà Nẵng 30km về phía Nam và nằm trên trục đường vào Thánh địa Mỹ Sơn, làng rau Bầu Tròn ngày càng được biết đến như một địa chỉ “du lịch canh nông” cho du khách tham quan du lịch và tìm mua rau sạch về dùng cho gia đình. Bất cứ mùa nào trong năm, hễ đến Bầu Tròn, du khách cũng có thức quà quê là “rau sạch” đem về tặng cho người thân hoặc dùng cho các bữa cơm gia đình thêm dinh dưỡng, an toàn...
Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

LNV - Những ngày này, làng chiếu Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp tất bật vào mùa dệt chiếu Tết, cả làng rộn rã âm thanh phát ra từ những khung dệt thô sơ bằng gỗ và những chiếc máy dệt chiếu tự động. Nơi đây, từ trong nhà ra ngoài ngõ giăng đầy những sợi lác đã nhuộm màu xanh, đỏ, vàng, tím...
Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

LNV - Tồn tại và phát triển hơn 200 năm, cho ra đời những sản phẩm vang danh, được người tiêu dùng nhiều nơi ưa chuộng, làng mộc Chợ Thủ ở huyện Chợ Mới (tỉnh An Giang) từ lâu được mệnh danh là “Đệ nhất nghề mộc và chạm khắc gỗ vùng Tây Nam Bộ”.
Tất bật làng gốm Bát Tràng

Tất bật làng gốm Bát Tràng

LNV - Những ngày cuối năm Quý Mão, làng nghề Bát Tràng, huyện Gia Lâm (Hà Nội) trở nên nhộn nhịp, đông đúc hơn. Từng đoàn xe tải chở những chuyến hàng gốm sứ đi muôn nơi; nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế tìm đến tham quan, mua sắm…
Giàu từ nghề làm rượu cần

Giàu từ nghề làm rượu cần

LNV - Không chén chú chén anh, đồng bào Ê Đê sinh sống trong dải đất Tây Nguyên lại thể hiện sự đoàn kết và sum họp với nhau qua văn hóa trong uống rượu cần. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, thức uống đấy dần trở nên phổ biến, đem lại thu nhập và là nét văn hóa đặc trưng của người đồng bào Ê Đê.
Hai làng hương ở miền Trung vào Xuân

Hai làng hương ở miền Trung vào Xuân

LNV - Các làng nghề truyền thống ở Trung Trung Bộ vào vụ sản xuất phục vụ Tết Giáp Thìn với không khí tất bật, nhộn nhịp và tràn đầy sức sống như cây cối đâm chồi nảy lộc khi tiết trời vào Xuân. Thắp nén hương trên bàn thờ tổ tiên vào dịp lễ, Tết từ lâu đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa không thể thiếu của người Việt Nam. Hoạt động này như chiếc cầu nối gửi gắm tâm tư, tình cảm và cả ước nguyện của những người còn sống với người đã khuất. Bởi vậy người làm hương luôn tâm niệm, làm hương không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà còn mang giá trị truyền thống tâm linh tốt đẹp. Những người làm hương truyền thống nổi tiếng nhất ở miền Trung là Thủy Xuân (Thừa Thiên - Huế) và Quán Hương (Quảng Nam) luôn có tâm niệm như vậy để gìn giữ nghề đến ngày hôm nay.
Long An: Gìn giữ nghề dệt chiếu Long Cang

Long An: Gìn giữ nghề dệt chiếu Long Cang

LNV - Xã Long Cang nổi tiếng là vùng đất của nghề dệt chiếu ở huyện Cần Ðước, tỉnh Long An. Trải qua bao thăng trầm, nhiều người dân Long Cang vẫn gắn bó với nghề của cha ông truyền lại. Thế nhưng, hiện nay, nghề truyền thống này đang dần mai một.
Làng nghề Chăm hối hả vào Xuân

Làng nghề Chăm hối hả vào Xuân

LNV - Những ngày giáp Tết, người dân làng gốm Bàu Trúc và làng nghề thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận đang tất bật để làm kịp cho đơn hàng mùa vụ Tết.
Làng nghề rực rỡ sắc Xuân

Làng nghề rực rỡ sắc Xuân

LNV - Dải đất Trung Trung Bộ gồm các tỉnh, thành phố Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam có bề dày lịch sử từ trên 500 đến hơn 700 năm. Mỗi độ Tết đến Xuân về, làng hoa giấy Thanh Tiên, xã phú Mậu, thành phố Huế (Thừa Thiên - Huế) lại rộn ràng hơn để mang những sản phẩm hoa giấy độc đáo, đẹp mắt đến mọi nhà tô điểm thêm cho mùa Xuân.
Làng nghề bánh tráng Hòa Nhơn tất bật làm hàng Tết

Làng nghề bánh tráng Hòa Nhơn tất bật làm hàng Tết

LNV - Thời điểm giáp Tết Nguyên đán, làng nghề bánh tráng Hòa Nhơn xã Ea Bar, huyện Buôn Đôn (tỉnh Đắk Lắk) đang tất bật làm đơn hàng phục vụ nhu cầu của thị trường trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024. Lượng hàng hóa tăng cao không chỉ đem lại niềm vui cho các chủ lò mà còn giúp nhiều lao động địa phương có nguồn thu nhập ổn định trước khi vui Xuân đón Tết cổ truyền của dân tộc.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Bình Thuận: Giữ gìn và phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc gắn với phát triển làng nghề

Bình Thuận: Giữ gìn và phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc gắn với phát triển làng nghề

LNV - Tỉnh Bình Thuận được biết đến với nhiều làng nghề truyền thống như sản xuất gạch ngói, bánh tráng, dệt thổ cẩm, gốm, chế biến hải sản, nước mắm, mây tre đan…Việc bảo tồn và phát triển làng nghề có vai trò quan trọng trong thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động nông thôn, tạo việc làm và nâng cao đời sống của người dân
Nâng tầm sản phẩm địa phương từ Chương trình Mỗi xã một sản phẩm OCOP

Nâng tầm sản phẩm địa phương từ Chương trình Mỗi xã một sản phẩm OCOP

LNV - Những năm qua, thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), những sản phẩm mang tính bản địa, đặc trưng đã được nâng tầm vị thế, đem lại thu nhập cho người dân và trở thành những “đại sứ” quảng bá cho tinh hoa văn hóa của đất và người xứ Thanh.
Ghi danh Nghề làm xôi Phú Thượng là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Ghi danh Nghề làm xôi Phú Thượng là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

LNV - Chiều 17-2, tại di tích đình Phú Gia, phường Phú Thượng (quận Tây Hồ) đã diễn ra Lễ hội truyền thống xôi Phú Thượng lần thứ VII năm 2024 và lễ công bố Quyết định ghi danh "Nghề làm xôi Phú Thượng" vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đặc sắc sản vật OCOP Hải Dương

Đặc sắc sản vật OCOP Hải Dương

OVN - Hải Dương hiện có 351 sản phẩm OCOP, trong đó nhiều sản vật thơm ngon nức tiếng, sản phẩm thủ công và du lịch độc đáo.
Chuyển đổi số giúp đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số giúp đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP

OVN - Thanh Hóa hiện có 464 sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt 5 sao, 56 sản phẩm đạt 4 sao, còn lại là sản phẩm 3 sao. Để sản phẩm OCOP đến với đông đảo người tiêu dùng, ngoài bán hàng qua kênh truyền thống, các chủ thể OCOP còn tích cực giới thiệ
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
cty-tnhh-ung-dung-khcn-quoc-te
thieu-hoa
vf
tho-xuan
xsmb
gex
thaco
lang-chanh
nga-son
Giao diện di động