Khai thác cát vô tội vạ

Trong những năm gần đây, tình hình khai thác cát sỏi trên dòng sông Lô, đoạn qua khu vực huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang luôn là điểm nóng của dư luận. Bởi nơi đây, tài nguyên khoáng sản (cát, sỏi) có trữ lượng khá phong phú dẫn đến tình trạng cát tặc lộng hành, trong khi nhiều doanh nghiệp được cơ quan chức năng cấp phép lại khai thác cát vô tội vạ, khiến bờ xôi ruộng mật của người dân bị sạt lở nghiêm trọng.

Theo phản ánh của người dân xã Cấp Tiến huyện Sơn Dương, tình trạng khai thác cát tại đây đã làm sạt lở hàng nghìn mét vuông diện tích đất nông nghiệp, thậm chí ngôi đền tại khu vực thôn Cây Si cũng bị sạt lở, chìm xuống lòng sông. Mặc cho người dân bức xúc, nhưng suốt một thời gian dài, những tàu cuốc, tàu hút cát sỏi vẫn bất chấp, ngang nhiên quần thảo lòng sông rồi tiến sát vào bờ tận thu, vơ vét cát sỏi.

Soi bãi của người dân bị sạt lở hàng chục mét



Khu vực soi bãi của người dân bị sạt lở nghiêm trọng khi nước cạn đã lộ nguyên hình

Ông N.V.H, một người dân sống ngay sát sông Lô, đoạn qua ở xã Cấp Tiến cho biết: “Khu vực này cứ có nước lên là các doanh nghiệp họ cho tàu cuốc, tàu hút hoạt động như ngày hội. Hàng chục con tàu, chúng kéo sát tới bờ rồi cuốc, hút cát sỏi. Khu vực soi, bãi này trước đây diện tích để người dân chúng tôi sản xuất kéo hàng trăm mét, bây giờ thì sạt lở còn có mấy chục mét, nước cạn như bây giờ thì nhìn thấy rõ ràng sạt lở nó kinh khủng như thế nào…”.

Cũng theo phản ánh của ông H, mặc dù, thời điểm này, các tàu cuốc-hút cát sông Lô tại xã Cấp Tiến không sôi động như trước, nhưng nhiều tàu vẫn ngang nhiên hoạt động trên và dưới khu vực bến An Hòa. Cứ thế, sau một thời gian sông Lô bị tàu cát băm nát, bến bãi hoa màu của người dân cũng trôi theo dòng nước. Xót xa cho tài sản của mình, người dân đã nhiều lần khiếu nại đến các cơ quan chức năng để xem xét giải quyết. Nhiều người dân khi được hỏi về việc chính quyền địa phương có biện pháp gì ngăn chặn tình trạng khai thác cát, sỏi tràn lan thì họ cũng chỉ lắc đầu ngao ngán.

Có mặt tại khu vực xã Cấp Tiến và xã Vĩnh Lợi huyện Sơn Dương vào những ngày giữa tháng 11/2016, phóng viên cũng đã ghi lại được hàng loạt hình ảnh tàu cuốc-hút cát đang cày xới dòng sông, dù mực nước sông Lô đã xuống rất thấp, có những đoạn sông cạn trơ đáy nhiều bãi bồi tan hoang với những hố sâu nham nhở.

Khu vực cầu An Hòa vẫn có hàng chục tàu cuốc

Cơ quan chức năng có làm ngơ?

Tình trạng khai thác cát, sỏi tại khu vực An Hòa, xã Cấp Tiến và các xã khác như Vĩnh Lợi thuộc địa bàn huyện Sơn Dương đã ở tình trạng báo động, khiến tình hình an ninh trật tự phức tạp, người dân bức xúc. Câu hỏi đặt ra ở đây là cơ quan chức năng bao gồm UBND các xã, UBND huyện Sơn Dương, Sở Tài nguyên và Môi Trường, Sở Giao thông vận tải, Cảnh sát đường thủy, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn thuộc UBND tỉnh Tuyên Quang… ở đâu khi người dân cầu cứu?

Mặc dù có lệnh cấm tàu cuốc khai thác nhưng sáng 16,17 tháng 11 trên Sông Lô những tàu cuốc vẫn vô tư hoạt động

Được biết, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có hơn 10 doanh nghiệp được cấp khép khai thác cỏi, sỏi, điển hình như Công ty TNHH Bình Thuận Tuyên Quang và Công ty TNHH Hiệp Phú, Công ty cổ phần đầu tư khai thác khoáng sản Ngọc An, Công ty cổ phần khai thác khoáng sản SVA, Công ty cổ phần Thuận Đức Tuyên Quang… Thời kì cao điểm, hàng trăm con tàu cuốc, tàu hút, tàu chở cát nối đuôi nhau trên sông làm việc suốt ngày đêm, đặc biệt là khu vực trên và dưới bến An Hòa, thuộc địa bàn xã Cấp Tiến.

Thời kì cao điểm hàng trăm con tàu nối đuôi nhau trên sông Lô vơ vét cát sỏi

Thậm chí, theo người dân cho biết một số đối tượng còn ăn theo khi đóng cọc tre cho tàu chở cát, sỏi neo đậu thu tiền.Trước hoạt động khai thác vô tội vạ và ngang nhiên của doanh nghiệp, tháng 9/2015, UBND tỉnh Tuyên Quang yêu cầu Cty Hiệp Phú và tạm dừng việc khai thác cát, sỏi tại khu vực cửa ngòi Cát với chiều dài đoạn sông khoảng 280m bị sạt lở; có trách nhiệm di chuyển toàn bộ thiết bị ra khỏi khu vực có sạt lở bờ sông và thực hiện cắm biển cảnh báo khu vực sạt lở nguy hiểm; thực hiện quản lý, bảo vệ khu vực đang tạm dừng khai thác theo quy định; nếu vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Cùng với đó, khu vực thôn Cây Si, xã Cấp Tiến cũng được cảnh báo là khu vực nguy hiểm, nguy cơ sạt lở cao.

Chỉ một góc nhỏ có đến vài chục tàu cuốc băm nát sông Lô

Trước sự chỉ đạo quyết liệt từ cơ quan Trung ương, UBND tỉnh Tuyên Quang đã yêu cầu các đơn vị, doanh nghiệp khai thác cát, sỏi dừng việc khai thác bằng “tàu cuốc”. Tuy nhiên theo ghi nhận thực tế của phóng viên vào sáng ngày 16/11/2016 thì tình trạng trên vẫn diễn ra không có bất cứ một sự ngăn cản nào từ cơ quan chức năng. Không những vậy, khu vực An Hòa, Cấp Tiến sau một thời gian quần thảo của những con tàu cuốc, tàu hút cát đã trở nên tiêu điều. Cát, sỏi đạt tiêu chuẩn đã được đem đi và lòng sông bị đục khoét tạo thành những hố lớn bên cạnh những đống sỏi khổng lồ nằm ngổn ngang. Mới đây, người dân cho biết đã có một cháu bé tử vong vì chơi gần khu vực này.

Việc khai thác lâu nay gần ngay khu vực bến đò gây nguy hiểm cho giao thông đường thủy

Để làm rõ hơn vấn đề trên, phóng viên đã liên hệ với ông Vũ Tuấn Lương, Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông đường thủy – Công an tỉnh Tuyên Quang khi ghi nhận được tình trạng tàu cuốc vẫn ngang nhiên hoạt động. Tuy nhiên, trong cuộc trao đổi ngắn qua điện thoại, ông Lươngquả quyết rằng, hiện nay các doanh nghiệp khai thác cát trên sông Lô, nhất là khu vực xã Cấp Tiến đã nghỉ hoạt đông.
Ông Lương cũng cho biết: “Vừa qua, tôi có nghe thông tin tỉnh đã cấm các tàu cuốc, còn tàu hút thì vẫn được hoạt động. Việc doanh nghiệp được cấp phép khai thác hay không được cấp phép thì tôi cũng chưa nhận được quyết định nào cả.Có lẽ, hỏi về việc khai thác thì nên qua Sở Tài nguyên và Môi trường,” ông Lương nói thêm.

Tiếp tục liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tuyên Quang, sau khi liên hệ với lãnh đạo Sở và cán bộ phụ trách quản lý khoáng sản thì phóng viên đều nhận được câu trả lời bận họp. Trao đổi với chánh văn phòng Sở Tài nguyên và Môi trường, ông Nguyễn Mạnh Tiến cho biết hiện nay trên địa bàn tỉnh đã cấm hoạt động của tàu cuốc khai thác cát, sỏi. Khi được phóng viên cung cấp video, hình ảnh về việc các tàu cuốc vẫn hoạt động bình thường ngay giữa ban ngày mà không có sự ngăn chặn từ cơ quang chức năng thì ông Tiến ghi nhận và sẽ báo cáo lãnh đạo.

Thời báo làng nghề Việt sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc vụ việc trên./.

Văn Quốc