Hà Nội: 26°C Hà Nội
Đà Nẵng: 29°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 30°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 32°C Thừa Thiên Huế

Tiền và nghề đổi tiền ở Thăng Long

LNV - Năm 970, nhà Đinh cho đúc đồng tiền có tên là Thái Bình Hưng Bảo, đây là đồng tiền riêng đầu tiên của Đại Cồ Việt. Trước đó, người Việt dùng tiền của các triều đình phong kiến phương Bắc. Sự ra đời đồng tiền riêng đã khẳng định Đại Cồ Việt là nước độc lập.


Đồng tiền Thiên phúc Trấn Bảo mặt sau có chữ Lê.

Khi Lý Công Uẩn lập ra kinh đô Thăng Long, tiền được đúc tại đây và từ triều Lý đến triều Trần, nơi đúc tiền nằm trong xưởng bách tác. Đó là xưởng tập trung các nghề thủ công, sản xuất nhiều mặt hàng tiêu dùng phục vụ vua, quan và tầng lớp quý tộc. Nguyên liệu chính để đúc tiền là đồng pha trộn với các kim loại khác gồm chì, kẽm, sắt, làm cho tiền cứng nhưng không giòn, kéo dài tuổi thọ. Tiền đúc xong được đưa vào kho ở Thăng Long do một quan phụ trách, ông này xuất tiền theo lệnh của vua. Do ảnh hưởng của phương Bắc nên đơn vị tiền cơ bản gồm quan, tiền và đồng tiền đúc Đại Việt chỉ có một mệnh giá.

Đến thời nhà Hồ, tiền Việt có sự thay đổi lớn. Cùng với tiền đúc, Hồ Quý Ly cho in tiền giấy với 7 mệnh giá và lần đầu tiên trong lịch sử tiền Việt Nam, Hồ Quý Ly đưa những con vật có ý nghĩa tâm linh vào tiền là long, ly, quy, phượng. Giấy in tiền là giấy dó, loại tốt do làng Yên Thái sản xuất. In tiền giấy là quan điểm hoàn toàn mới so với các triều đại phong kiến trước đó vì Hồ Quý Ly coi tiền đơn giản chỉ là phương tiện thanh toán hàng hóa. Tuy nhiên, dân chúng Thăng Long vốn quen sử dụng tiền kim loại đúc nên thờ ơ với tiền giấy và đó là thất bại của Hồ Quý Ly.

Đến thời Lê, xưởng bách tác bị xóa bỏ. Ngoài đúc ở Thăng Long, tiền còn được đúc ở trấn Sơn Tây. Hình thức tiền cơ bản không có gì thay đổi so với tiền thời Lý, Trần. Đồng tiền có hình tròn, ở giữa có lỗ vuông. Theo quan niệm về vũ trụ của người phương Đông là trời tròn, đất vuông. Mép ngoài và bao quanh lỗ hình vuông có gờ để bảo vệ phần chữ bên trong và làm cho đồng tiền đẹp hơn. Tiền nhà Lê cũng theo thuyết âm dương. Mặt trước đồng tiền có niên hiệu của vua đang trị vì, gọi là mặt dương. Mặt sau thường để trơn, là mặt âm. Tiền được dùng để trả lương cho các quan, binh lính và dùng để thưởng cho người có công với nước, nhưng quan trọng nhất là để mua bán hàng hóa.


Đồng tiền Thái Bình Hưng Bảo thời Đinh với mặt trước (trái) và mặt sau (phải).


Đồng tiền Thiên Phúc Trấn Bảo thời Tiền Lê với mặt trước (trái) và mặt sau (phải).

Thời Lê, giao thương ở Thăng Long ngày càng nhộn nhịp nên kinh đô còn được gọi là Kẻ Chợ. Các nhà buôn trong nước không chỉ mang hàng hóa về bán ở Thăng Long mà còn cất hàng đi các nơi khác tiêu thụ. Thế kỷ XVI, Thăng Long bắt đầu xuất hiện các thương nhân Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh đến mua tơ tằm, sơn, quế… Họ cũng bán đồng cho triều đình cùng các hàng hóa tiêu dùng mà Đại Việt không có. Tuy nhiên, thương nhân nước ngoài không lấy tiền của Đại Việt vì hai lý do: Một là không có giá trị quy đổi với các nước khác, hai là số tiền đồng họ nhận được sau khi bán hàng quá lớn, trong khi trọng tải thuyền buôn có hạn. Nhưng triều Lê buộc các nhà buôn phải giao dịch bằng tiền Đại Việt, vì thế sinh ra nghề đổi tiền ở Thăng Long.

Để có thứ tiền mà thương nhân nước ngoài yêu cầu, các nhà buôn trong nước phải mang tiền đồng đến các nhà đổi tiền để đổi lấy bạc nén hay tiền México (loại tiền đúc bằng bạc, có giá trị thanh toán quốc tế khi đó). Ngược lại, để có tiền Đại Việt trả cho thương nhân trong nước, họ cũng phải mang bạc, tiền México đến các điểm đổi tiền để đổi lấy tiền Đại Việt. Làm nghề đổi tiền hầu hết là phụ nữ, họ không cần bàn tính lạch cạch gạt lên gạt xuống như mấy hiệu buôn người Hoa. Họ cũng chẳng biết tiếng Anh, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Hà Lan, song họ không bao giờ nhầm. William Dampier - nhà hàng hải và thương nhân người Anh đã viết trong cuốn Một chuyến du hành đến Đàng Ngoài 1688 (Un voyage au Tonkin en 1688), bày tỏ sự nể phục phụ nữ Thăng Long làm nghề đổi tiền: “Đổi tiền là một nghề quan trọng ở đây. Làm nghề này là phụ nữ, họ là những người khéo léo và khôn ngoan đặc biệt. Họ thực hiện công việc về đêm và biết cách sinh lời giỏi chẳng kém các nhà buôn cổ phần tinh khôn nhất ở London”.

Khi thực dân Pháp đánh thành Hà Nội năm 1882 và chiếm Hà Nội năm 1883, nghề đổi tiền vẫn thịnh hành vì nhiều đồng tiền nước ngoài vẫn được phép lưu hành. Năm 1902, chính phủ Pháp chọn Hà Nội làm thủ đô của Liên bang Đông Dương và cấm sử dụng tiền nước ngoài. Trên lãnh thổ Việt Nam chỉ có hai loại tiền được phép lưu hành là tiền kim loại của triều Nguyễn và tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Đông Dương phát hành.

Bài và ảnh: Nguyễn Ngọc Tiến


Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở ra hướng đi mới gắn với du lịch trải nghiệm.
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thành lập hợp tác xã để nâng thu nhập cho người làm nghề.
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến quy tụ gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với 166 gian hàng quốc tế, cùng sự tham gia của 24 tỉnh, thành phố trong cả nước. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá tinh hoa nghề thủ công truyền thống, thúc đẩy kết nối giao thương và phát triển làng nghề theo hướng xanh, bền vững
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

LNV - Từ nền tảng những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được công nhận, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang nâng tầm chè Shan tuyết Bằng Phúc thông qua bảo tồn nguồn gen, sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ gắn với du lịch trải nghiệm.
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

LNV - Gắn bó với những gốc chè Shan tuyết cổ thụ và phương thức chế biến truyền thống, thôn Bản Mộc (xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề chè Shan tuyết. Danh hiệu ghi nhận nỗ lực gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, đồng thời mở ra cơ hội để chè Bản Mộc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu.
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

LNV - Tối 13/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội hợp tác về truyền nghề, thiết kế và phát triển thị trường cho sản phẩm thủ công.

Tin khác

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn vừa ký Quyết định số 2917/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, nghệ nhân, thợ giỏi và tổ chức, cá nhân có công đưa nghề mới về các địa phương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

LNV - Trong không gian văn hóa phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc, đồng thời kết nối làng nghề với phố nghề, góp phần lan tỏa giá trị di sản và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

LNV - Trong không gian văn hóa giàu dấu ấn lịch sử của khu phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” không chỉ giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc mà còn mở ra cơ hội kết nối làng nghề với phố nghề, đưa tinh hoa thủ công mỹ nghệ đến gần hơn với công chúng. Đây là hướng đi thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy sáng tạo và phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

LNV - Bình Liêu (Quảng Ninh) không chỉ sở hữu cảnh sắc núi rừng hùng vĩ, đẹp tựa như tranh mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, nghề truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Đây là nguồn lực để phát triển kinh tế nông thôn, được minh chứng qua câu chuyện miến dong của Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu với hướng đi kết hợp bản sắc truyền thống - khoa học công nghệ - thị trường.
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

LNV - Đến thôn Khả Lĩnh, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai hỏi thăm nhà ông bà Đông- Nga nuôi ong thì từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết. Trong số 3 hộ nuôi ong lấy mật tại địa phương, gia đình ông Nguyễn Văn Đông và bà Nguyễn Lê Hằng Nga là hộ có quy mô lớn nhất với 200 đàn ong mật, mang lại nguồn thu nhập vài trăm triệu mỗi năm và góp phần làm giàu cho gia đình, làm đẹp cho mảnh đất quê hương.
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

LNV - Hơn một thế kỷ gắn bó với cây trầu, người dân Vĩnh Thuận Đông đang củng cố liên kết sản xuất và phát triển du lịch nông nghiệp để nâng giá trị làng nghề
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống  vươn ra thị trường quốc tế

Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế

LNV - Từ làng đúc gang truyền thống, Mỹ Đồng (Hải Phòng) đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bằng việc đổi mới phương thức sản xuất và mở rộng thị trường, các cơ sở kim khí tại đây đã và đang đưa sản phẩm của làng nghề vươn ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế kim khí Việt Nam.
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

LNV - Phát triển làng nghề xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn nghề truyền thống và bảo vệ môi trường. Các chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh công nghệ sạch, hoàn thiện hạ tầng xử lý chất thải và xây dựng chính sách phù hợp từng ngành nghề, hướng tới phát triển bền vững
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

LNV - Chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm văn hóa “Tinh hoa hội tụ” tại Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, từ ngày 03/11/2026 đến ngày 03/01/2027.
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

LNV - Cách trung tâm Hà Nội gần 20km về phía Nam, làng nghề sơn mài Hạ Thái (nay thuộc xã Hồng Vân, Thành phố Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây còn mở ra những trải nghiệm mới, đưa du khách đến gần hơn với chất liệu sơn ta và nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức

LNV- Từ hồi trống báo hiệu ngày tựu trường đến những nhịp trống rộn ràng trong đêm hội Trung thu, âm thanh ấy đã len vào ký ức và trở thành một phần quen thuộc của đời sống văn hóa Việt. Thế nhưng, phía sau mỗi nhịp trống ấy là những ngày tháng lao động bền bỉ của người thợ Đọi Tam. Hơn nghìn năm qua, từ đôi tay người thợ, những chiếc trống vẫn nối dài hành trình, mang âm hưởng của làng nghề đến khắp mọi miền.
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim

Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim

LNV - Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, làng Từ Vân (xã Chương Dương, Thành phố Hà Nội) đã có hơn 80 năm gắn bó với nghề may cờ. Từ những lá cờ phục vụ Tổng khởi nghĩa năm 1945 đến hàng triệu lá cờ hiện diện trong các dịp lễ lớn, người dân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống, gửi gắm niềm tự hào dân tộc qua từng đường kim, mũi chỉ.
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu

Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu

LNV - Với 20 gian hàng tại Mega Show 2026 và hỗ trợ toàn bộ chi phí trưng bày, Hà Nội đã giúp các cơ sở sản xuất kết nối đối tác, tìm đơn hàng và mở rộng xuất khẩu.
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026

VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026

LNV - Hai ngày 31/10 và 01/11/2026, xã Vĩnh Thuận, thành phố Hải Phòng mời Nhân dân và du khách về Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia Miếu Lác dự Lễ hội Rươi năm 2026. Với chủ đề "Về miền di tích, đón lộc phù sa", lễ hội tôn vinh nghề rươi truyền thống của vùng đất ven sông Luộc, sông Thái Bình, gắn với ngôi miếu cổ hơn 700 năm tuổi.
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công

Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công

LNV - Giữa khuôn viên đình Định Công Thượng (Hà Nội), nơi thờ Tổ nghề kim hoàn, xưởng đậu bạc vẫn ngày ngày hoạt động. Nếu bàn thờ Tổ lưu giữ ký ức về cội nguồn, thì đôi tay người thợ đang tiếp nối nghề xưa bằng những sản phẩm được làm ra hôm nay.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội

Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội

ocopvietnam - Từ những làng nghề truyền thống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ đến ẩm thực đặc trưng, Hà Nội sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch gắn với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sức hút thực sự, Thủ đô c
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi t
Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới

Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới

ocopvietnam - Với vị trí tiếp giáp Quảng Tây (Trung Quốc), Cao Bằng có nhiều tiềm năng phát triển thương mại xuyên biên giới. Để chuyển hóa lợi thế địa lý thành động lực tăng trưởng, tỉnh đang tập trung hoàn thiện hạ tầng giao thông, phát triển dịch vụ lo
Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP

Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP

ocopvietnam - Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử tại các xã, phường, hỗ trợ hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp mở gian hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề. Thành phố hướng tới chuyển từ các phiên livestream g
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động