Hà Nội: 18°C Hà Nội
Đà Nẵng: 24°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 28°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Thừa Thiên Huế: Điêu khắc từ than đá

LNV - Với trưng bày chuyên đề “Nghề điêu khắc than đá Quảng Ninh” do Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên Huế phối hợp với Bảo tàng Quảng Ninh tổ chức từ ngày 22/7 đến hết tháng 9, công chúng Huế có dịp chiêm ngưỡng những sản phẩm mỹ nghệ than đá có giá trị từ bàn tay khéo léo của nghệ nhân vùng mỏ.


Tác phẩm “Bác Hồ với công nhân mỏ”


Tinh xảo

Đến không gian trưng bày “Nghề điêu khắc than đá Quảng Ninh” tại Di Luân đường ở Quốc Tử Giám (Huế), nhiều người trầm trồ, thán phục trước sự tinh xảo, độc đáo của hơn 100 sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ than đá. Những tượng phật Di Lạc, Bồ Tát, Quan Công; tượng bán thân, tượng truyền thần; những sản phẩm lưu niệm nhỏ xinh: con giống, thuyền buồm, trẻ chăn trâu thổi sáo; những biểu tượng của Quảng Ninh: vịnh Hạ Long, Hòn Gà chọi, Hang Luồn… đến các sản phẩm mang tính ứng dụng: gạt tàn, lọ hoa, ống cắm bút và cả trang sức đều được chạm khắc tinh xảo đến từng chi tiết.

Từ những hòn than xù xì và thô ráp, để làm ra một sản phẩm có hồn là cả một quá trình sáng tạo tỉ mỉ, khéo léo của người thợ. Mỗi tác phẩm đều thể hiện sự kết tinh của trí tuệ, sức sáng tạo, bàn tay khéo léo và sự say nghề không mệt mỏi của các nghệ nhân vùng đất mỏ. Ấn tượng nhất là tác phẩm “Bác Hồ với công nhân mỏ” được điêu khắc sống động đến từng ánh mắt, nụ cười. Những nghệ nhân Quảng Ninh còn dành tặng xứ Huế những tác phẩm điêu khắc về Đại Nội, Phu Văn Lâu, cầu Trường Tiền, chùa Thiên Mụ…

Ông Nguyễn Đức Lộc, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử cho hay: “Chính sự cần mẫn, tỉ mỉ của nghệ nhân tạo ra vẻ đẹp, sự hấp dẫn cho các sản phẩm mỹ nghệ than đá. Mỗi tác phẩm đều mang trong mình nhiều giá trị nghệ thuật, văn hóa và dần trở thành nét đẹp văn hóa riêng của vùng đất Quảng Ninh”.

Ngoài sản phẩm mỹ nghệ than đá, trưng bày còn giới thiệu các tư liệu, hình ảnh về lịch sử hình thành và phát triển ngành than, đáng chú ý là chỉ dụ năm 1840 của vua Minh Mạng đánh dấu mốc khai sinh ra ngành khai thác than tại Việt Nam, giới thiệu về di tích địa điểm khai thác than đá đầu tiên tại Việt Nam thuộc núi Yên Lãng cũng như các hình thức khai thác than từ khi ra đời cho đến nay.

Công phu

Nhiều sản phẩm trưng bày tại Huế đến từ cơ sở mỹ nghệ than đá Quyết Bình (Hạ Long, Quảng Ninh). Vốn là nghề gia truyền qua 3 thế hệ, vợ chồng anh Nguyễn Văn Quyết và chị Nguyễn Thị Thanh Bình làm nghề được 36 năm. Chị Bình chia sẻ: “Than đá nguyên chất có đặc tính cứng và giòn nên việc chạm khắc trên chất liệu than đá đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và chính xác cao, phải là than đá nguyên chất hoặc than đá già, có độ bóng và mịn mới làm được. Mỗi sản phẩm đều được làm từ than nguyên khối theo đúng kích thước, tỷ lệ, nếu vỡ là phải bỏ. Vì vậy, người thợ phải làm thủ công bằng tay gần như 100%”.


Từ bàn tay khéo léo của người thợ, những hòn than đen trở thành tác phẩm nghệ thuật có hồn, có sức sống


Từ bàn tay khéo léo của người thợ, những hòn than đen trở thành tác phẩm nghệ thuật có hồn, có sức sống

Điêu khắc than đá là một nghề độc đáo, riêng có ở xứ mỏ Quảng Ninh. Hàng mỹ nghệ từ than đá rất kén người làm, công việc chế tác cũng vất vả, bụi bặm. Mỗi tác phẩm than đá nghệ thuật đều cần nhiều công đoạn, nhiều người thực hiện. Sau khi chọn phôi than nguyên khối phù hợp với tác phẩm định tạc, nghệ nhân cưa, cắt, đục, mài, gọt giũa, trau chuốt, tạo độ bóng, mịn rồi chỉnh sửa, hoàn thiện sản phẩm. Tùy vào độ to, nhỏ, mức độ cầu kỳ phức tạp, mỗi sản phẩm cần từ 5 - 12 người mới hoàn thành. Vì thế, nó là kết tinh công sức của nhiều người.

Không phải loại than đá nào cũng được dùng để làm than đá mỹ nghệ. Nguyên liệu dùng để chạm khắc, chế tác các sản phẩm mỹ nghệ than đá phải là loại than đá tốt nhất chỉ có ở vùng đất Quảng Ninh. Với những yêu cầu đặc thù riêng về màu sắc, độ cứng, giòn và khả năng chế tác nên than altraxit được ưa chuộng.

Ông Kiều Đinh Sơn, Giám đốc Bảo tàng Quảng Ninh cho hay: “Theo các nghệ nhân chế tạo lâu năm, nguyên liệu chế tác ra những tác phẩm nghệ thuật than đá thường được nghệ nhân lựa chọn tại các vỉa than khai thác lộ thiên (mỏ Đèo Nai, Cọc 6) có đủ độ tuổi hóa thạch, đạt chuẩn các tiêu chí ngang dọc, có tuổi cao, rắn chắc. Nguyên liệu than đá sau khi khai thác phải được lựa chọn kỹ từng hòn than, đẽo gọt chỉ lấy phần thịt. Than không được pha tạp chất, không có vết nứt vì sẽ ảnh hưởng đến thẩm mỹ, chất lượng sản phẩm”.

Từ bàn tay khéo léo, những hòn than đen qua sự gọt giũa của người thợ trở thành những tác phẩm nghệ thuật có hồn, có sức sống. Mỗi tác phẩm than đá mỹ nghệ thể hiện một trình độ chạm khắc, điêu khắc tinh xảo cũng như sự tài hoa của mỗi nghệ nhân vùng mỏ.

Bài, ảnh: Minh Hiền

Tin liên quan

Tin mới hơn

10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân

10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân

LNV - 10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
Ngọt ngào làng nghề mật mía Nghĩa Hành

Ngọt ngào làng nghề mật mía Nghĩa Hành

LNV - Mỗi dịp cuối năm, làng nghề nấu mật mía truyền thống ở xã Nghĩa Hành (Nghệ An) lại tất bật đỏ lửa, cung ứng hàng trăm nghìn lít mật cho thị trường Tết. Nghề nấu mật không chỉ giữ gìn hương vị ẩm thực truyền thống mà còn tạo sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả ngay trên mảnh đất quê hương.
Bền bỉ giữ nghề trồng đào Nhật Tân giữa làn sóng đô thị hóa

Bền bỉ giữ nghề trồng đào Nhật Tân giữa làn sóng đô thị hóa

LNV - Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghề trồng đào Nhật Tân vẫn bền bỉ tồn tại, thích nghi và hồi sinh giữa nhịp sống đô thị hóa của Thủ đô. Không chỉ mang giá trị kinh tế, mỗi cành đào nở đúng độ xuân về còn kết tinh tri thức dân gian, tâm huyết của người trồng đào và trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của Hà Nội mỗi dịp Tết đến, Xuân về.
Toàn Thịnh giữ hương vị ô mai truyền thống

Toàn Thịnh giữ hương vị ô mai truyền thống

LNV - Toàn Thịnh - Thương hiệu ô mai nổi tiếng Hà Nội ra mắt bộ sưu tập “Tết ta- quà Việt” xuân Bính Ngọ 2026, kết hợp di sản và nghệ thuật gỗ độc bản, tôn vinh nét đẹp văn hóa Việt.
Tiếng trống quê vang xa từ làng nghề Đại Đồng

Tiếng trống quê vang xa từ làng nghề Đại Đồng

LNV - Khi nắng xuân bắt đầu hong khô những thân gỗ mới xẻ, các xưởng làm trống tại xã Đại Đồng (Nghệ An) lại tất bật vào vụ cao điểm. Không biển hiệu rực rỡ, không xưởng xí quy mô lớn, nhưng khách hàng từ khắp trong và ngoài tỉnh vẫn tìm về đây đặt mua trống phục vụ đình, chùa, trường học, lễ hội xuân.
Nghề làm xăm hường xứ Huế: Khi trò chơi cổ đứng trước nguy cơ mai một

Nghề làm xăm hường xứ Huế: Khi trò chơi cổ đứng trước nguy cơ mai một

LNV - Từng là thú chơi tao nhã của chốn cung đình và nếp sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp Tết xưa, xăm hường ngày nay chỉ còn hiện diện khiêm tốn trong đời sống Huế. Gần nửa thế kỷ bền bỉ với nghề, ông Đặng Văn Tố vẫn lặng lẽ giữ lấy từng quân xăm, như níu lại một phần hồn cốt văn hóa Cố đô giữa dòng chảy thời gian.

Tin khác

Đỏ lửa lò bánh thuẫn những ngày giáp Tết

Đỏ lửa lò bánh thuẫn những ngày giáp Tết

LNV - Trong cái se lạnh cuối năm, hơi ấm từ lò bánh thuẫn gia truyền ở xã Bình Sơn (Quảng Ngãi) lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Từng mẻ bánh vàng ươm ra lò không chỉ mang hương vị Tết quê, mà còn là kết tinh của tri thức nghề nghiệp được truyền qua ba thế hệ, góp phần lưu giữ một phần hồn cốt ẩm thực xứ Quảng.
Không gian làng nghề Hà Nội rộn ràng sắc xuân Bính Ngọ

Không gian làng nghề Hà Nội rộn ràng sắc xuân Bính Ngọ

LNV - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, các xã Phượng Dực, Phù Đổng và Suối Hai (Hà Nội) trở thành điểm hẹn văn hóa – mua sắm khi Hà Nội tổ chức chuỗi triển lãm trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới, sản phẩm OCOP và làng nghề tiêu biểu, mang đến cho người dân, du khách không gian trải nghiệm đậm sắc xuân truyền thống.
Làng nghề hoa đào Nhà Nít doanh thu hàng chục tỷ đồng dịp Tết

Làng nghề hoa đào Nhà Nít doanh thu hàng chục tỷ đồng dịp Tết

LNV - Với hơn 128 thành viên, làng nghề hoa đào Nhà Nít kỳ vọng doanh thu hơn 10 tỷ đồng dịp Tết, vượt mọi thử thách thời tiết và thị trường
Hương trầm Quỳ Châu: Nghề truyền thống mang lại giá trị kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa

Hương trầm Quỳ Châu: Nghề truyền thống mang lại giá trị kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa

LNV - Đến xã Quỳ Châu (tỉnh Nghệ An) những ngày cuối năm, trên từng con đường, ngõ lối, đâu đâu cũng thoang thoảng một mùi thơm dễ chịu của hương trầm. Bởi chính tại đây, đất Quỳ Châu từ xưa đã nổi tiếng về hương trầm. Và ngày nay nghề này đang được phát huy rất hiệu quả. Những ngày này rất nhiều gia đình đang tập trung sản xuất phục vụ hương trầm ngày tết cho nhân dân trên khắp mọi miền tổ quốc.
Xuân về trên xã đảo Minh Châu

Xuân về trên xã đảo Minh Châu

Tối 7/2, tại xã Minh Châu, thành phố Hà Nội, không gian trưng bày giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn kết hội chợ hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã chính thức khai mạc.
Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sản 3 miền “đổ bộ”, người dân mê mẩn mua sắm

Sáng 6/2, Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Lễ khai mạc Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Sắm Tết rộn ràng - Đón Xuân vẹn ý”.
Xã Kiều Phú rực rỡ sắc xuân với Hội chợ Hoa Xuân Bính Ngọ 2026

Xã Kiều Phú rực rỡ sắc xuân với Hội chợ Hoa Xuân Bính Ngọ 2026

Tối 6/2, tại đường Hoa Quỳnh, xã Kiều Phú (Hà Nội), Không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm tiêu biểu gắn với Hội chợ Hoa Xuân Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động mua sắm, thưởng lãm hoa xuân và trải nghiệm văn hóa Tết cổ truyền, phục vụ người dân và du khách trong dịp giáp Tết.
Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam

Anh thúc đẩy hợp tác phát triển đường sắt đô thị tại Việt Nam

LNV - Đặc phái viên thương mại Chính phủ Anh Matt Western cùng phái đoàn doanh nghiệp đường sắt Anh vừa có chuyến thăm Việt Nam. Thông qua các buổi làm việc tại Hà Nội và TP. HCM, Anh cam kết trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng.
NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian

NNND Ngô Văn Đảm và tình yêu trọn đời với âm nhạc dân gian

LNV - Trải qua hơn tám thập kỷ gắn bó với nghệ thuật truyền thống, Nghệ nhân nhân dân (NNND) Ngô Văn Đảm không chỉ là một “đại thụ” của âm nhạc dân gian Việt Nam, mà còn là người lặng thầm gìn giữ, trao truyền những giá trị tinh hoa của chèo, ca trù, xẩm, trống quân cho cộng đồng và các thế hệ mai sau.
Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”

Những “đôi tay vàng” phía sau đại cảnh “Giang sơn cẩm tú”

LNV - Ghé thăm xưởng chế tác của anh Đỗ Thế Bình (phường Hiệp Bình, TP. HCM) hồi cuối tháng 1, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi những khung sắt thép đồ sộ mà còn vì sự tận tụy hiện rõ trên gương mặt hơn 50 người thợ lành nghề. Tiếng máy cắt, máy mài, trao đổi vang lên không ngớt giữa họ cho thấy sự tất bật bất kể ngày đêm, đảm bảo tiến độ thi công đại cảnh “Giang sơn cẩm tú” trên đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026.
TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu

TP Cần Thơ có 74 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu

LNV - Sau hợp nhất, TP Cần Thơ hiện có 74 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ nhân Ưu tú, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cải lương, đờn ca tài tử và văn hóa – nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Đây là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn, phát huy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố.
Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8

Gia Lai: Phù Mỹ Nam giữ gìn hồn quê với dải lụa trắng ngần từ sợi bún mì số 8

LNV - Giữa nắng gió vùng đất Phù Mỹ Nam, nơi đất không màu mỡ, mưa nắng thất thường, có một nghề âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân suốt hàng trăm năm qua. Đó là nghề làm bún mì số 8 ở thôn Vĩnh Nhơn, một nghề dân dã, mộc mạc nhưng kết tinh trong đó là sự cần cù, khéo léo và bền bỉ của con người miền quê Gia Lai.
Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh

Làng nghề tô điểm sắc Xuân cho Đường hoa thành phố Hồ Chí Minh

LNV - Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ bản sắc Tết Việt, đồng thời tôn vinh những nghề lâu đời trên địa bàn thành phố, điển hình như làng mai vàng Bình Lợi.
Làng hương Đông Khê và hành trình gìn giữ nghề truyền thống trăm năm

Làng hương Đông Khê và hành trình gìn giữ nghề truyền thống trăm năm

LNV - Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, làng Đông Khê (xã Hoằng Giang, Thanh Hóa) lại ngập trong mùi hương bài quen thuộc. Từ những khoảng sân nhỏ, ven bờ tường rêu phong, hàng nghìn que hương phơi nắng không chỉ báo hiệu mùa Tết đang về, mà còn gợi lại một nếp sinh hoạt làng quê đã được gìn giữ bền bỉ qua bao thế hệ.
Điều gì làm cho làng thêu Quất Động bền bỉ qua thời gian

Điều gì làm cho làng thêu Quất Động bền bỉ qua thời gian

LNV - Giữa nhịp sống hiện đại hối hả của vùng ven đô Hà Nội, làng Quất Động (Hà Nội) vẫn giữ được nhịp điệu riêng – nhịp điệu của những khung thêu lặng lẽ, những mũi chỉ cần mẫn kết nối hiện tại với quá khứ hàng trăm năm. Ít ai ngờ rằng, chính từ ngôi làng thuần nông này, một dòng chảy nghề nghiệp đã lan tỏa, góp phần tạo nên diện mạo của nghề thêu truyền thống Việt Nam, bền bỉ tồn tại qua bao biến thiên của lịch sử.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân

10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân

LNV - 10 Làng nghề nổi tiếng miền Bắc rộn ràng sắc xuân
Hiệu quả mô hình nuôi chồn hương ở Hội Sơn

Hiệu quả mô hình nuôi chồn hương ở Hội Sơn

LNV - Mô hình nuôi chồn hương của anh Võ Văn Thuận (thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn, Gia Lai) đang cho thấy hiệu quả kinh tế tích cực khi quy mô đàn duy trì gần 200 con, đầu ra ổn định, góp phần mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương.
Người lao động ngày càng thận trọng nêu cao sức khỏe tinh thần

Người lao động ngày càng thận trọng nêu cao sức khỏe tinh thần

LNV - Trong bối cảnh kinh tế – xã hội nhiều biến động, thị trường lao động Việt Nam giai đoạn 2025–2026 đang bước vào một chu kỳ “ổn định bề mặt nhưng dịch chuyển ngầm”. Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp
Chàng trai Quảng Ngãi khởi nghiệp với mật dừa nước

Chàng trai Quảng Ngãi khởi nghiệp với mật dừa nước

LNV - Từ một kỹ sư điện từng làm việc nhiều năm tại Nhật Bản, anh Nguyễn Thương (36 tuổi, thôn Trường Định, xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) đã chọn trở về quê hương, bền bỉ theo đuổi con đường khởi nghiệp với mật dừa nước. Trải qua không ít thất bại, những giọt
Tiềm năng du lịch làng nghề dệt thổ cẩm Khmer ở An Giang

Tiềm năng du lịch làng nghề dệt thổ cẩm Khmer ở An Giang

LNV - Không chỉ gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, làng nghề Khmer Văn Giáo (xã An Cư, An Giang) đang trở thành điểm đến trải nghiệm văn hóa độc đáo trong hành trình khám phá vùng Bảy Núi, góp phần kết nối sản phẩm làng nghề với du lịch cộng đồng, mở
Giao diện di động