Bánh được nướng với phương pháp “hai lửa” – than hồng phía dưới và than đỏ trên nắp khuôn – giúp bánh chín đều, nở đẹp chỉ trong 7–10 phút. Ảnh baovanhoa

Bánh thuẫn là món bánh truyền thống không thể thiếu trong mâm bánh Tết của người dân miền Trung, đặc biệt tại Quảng Ngãi. Trải qua thời gian, món bánh này vẫn được một số gia đình âm thầm gìn giữ, bất chấp sự cạnh tranh mạnh mẽ của các sản phẩm công nghiệp hiện đại.

Những chiếc bánh vàng nhẹ, đặt trang trọng trên bàn thờ hay trong khay tiếp khách, không chỉ mang ý nghĩa lễ nghi mà còn gợi nhắc về khoảng thời gian cuối năm, khi mọi người tạm gác công việc để hướng về sự sum họp.

Với nhiều người, ký ức về bánh thuẫn gắn với những ngày chuẩn bị Tết trong không gian gia đình: người lớn tất bật làm bánh, trẻ nhỏ mong ngóng được thưởng thức, và mùi thơm lan nhẹ như một dấu hiệu của mùa đoàn tụ đang đến gần. Những trải nghiệm giản dị ấy theo họ suốt nhiều năm sau, để rồi khi bắt gặp lại món bánh ở một nơi xa, cảm giác thân thuộc vẫn dễ dàng quay trở lại.

Sự hiện diện của bánh thuẫn giờ đây không dừng ở không gian gia đình. Ở một số điểm du lịch cộng đồng hay làng nghề, món bánh được giới thiệu như một lát cắt đời sống địa phương. Du khách quan sát cách làm, trò chuyện với người thợ, đôi khi thử tham gia một vài công đoạn đơn giản, một trải nghiệm chậm rãi nhưng giúp họ hiểu rõ hơn về văn hóa bản địa.

Ngoài ra, tại các chợ đêm hoặc khu bán đặc sản ở vùng ven biển, bánh thuẫn được đóng gói gọn gàng để mang đi, trở thành món quà nhỏ chứa đựng câu chuyện vùng miền. Sự xuất hiện trong những không gian này giúp món bánh tiếp cận nhiều người hơn và tạo thêm đầu ra ổn định cho người làm nghề.

Bánh thuẫn hiện diện trong nhiều gia đình miền Trung như một phần của nếp nhà

Một du khách từng chia sẻ rằng việc tìm hiểu về bánh thuẫn khiến chuyến đi trở nên sâu sắc hơn, bởi đó không chỉ là nếm một món ăn mà là chạm vào ký ức và phong tục của cộng đồng. Với khách quốc tế, trải nghiệm thử làm bánh lại mang ý nghĩa như một cách bước gần hơn vào đời sống địa phương, nhẹ nhàng và trực tiếp.

Nguyên liệu làm bánh thuẫn gồm bột mì, trứng gà, đường và gừng, tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Mỗi người thợ có một công thức pha bột riêng để bánh nở đều, xốp và có mùi thơm dịu đặc trưng.

Bột sau khi pha được đổ vào khuôn gang, đậy nắp rồi đặt lên bếp lửa. Than hồng được phủ đều trên nắp khuôn, tạo nên phương pháp nướng đặc trưng “lửa dưới, than trên”, giúp bánh chín đều, vàng đẹp chỉ sau khoảng 7 phút.

Theo kinh nghiệm của người làm nghề lâu năm, bánh đạt chuẩn phải nở đều như cánh hoa, có màu vàng óng và hương thơm ngọt nhẹ. Đây cũng là yếu tố tạo nên nét riêng không thể thay thế của bánh thuẫn truyền thống.

Với người Quảng Ngãi xa quê, bánh thuẫn không chỉ là món ăn mà còn là sợi dây kết nối ký ức.