Thu nhỏ sản phẩm để mở rộng thị trường

Miền Tây Nam Bộ từ lâu nổi tiếng với nhiều làng nghề truyền thống gắn liền với đời sống sông nước. Trong đó, nghề đan đát tre trúc được xem là một nét văn hóa đặc trưng, phản ánh sự khéo léo và tinh thần sáng tạo của người dân. Những sản phẩm từ tre, trúc không chỉ phục vụ sinh hoạt hằng ngày mà còn chứa đựng giá trị văn hóa sâu sắc của vùng đất phương Nam.

Tại khu vực 6, phường Ngã Bảy, một làng nghề đan đát cần xé trăm năm tuổi vẫn duy trì hoạt động nhộn nhịp. Vào những ngày đầu năm, không khí lao động tại đây càng rộn ràng khi người dân tất bật hoàn thiện các đơn hàng phục vụ thị trường, đặc biệt là dịp Tết.

Bà Nguyễn Thị Tú Anh (55 tuổi), người đã có hơn 30 năm gắn bó với nghề đan cần xé, là một trong những người tiên phong sáng tạo ra các sản phẩm mỹ nghệ tre trúc kích thước nhỏ. Từ những vật dụng quen thuộc như cần xé, bà đã phát triển thêm nhiều mẫu mã độc đáo như mô hình ghe tam bản, quang gánh, ly tre, giỏ xách hay đế lót nồi.

Theo bà Tú Anh, trước đây hầu hết các hộ trong làng nghề chỉ làm ra những chiếc cần xé kích thước lớn để đựng nông sản như rau củ hay trái cây. Tuy nhiên, khi nhu cầu thị trường thay đổi, nhiều người đã nghĩ đến việc thu nhỏ sản phẩm để phù hợp hơn với thị hiếu của khách du lịch.

“Các sản phẩm nhỏ gọn, cầm vừa trong lòng bàn tay nên du khách rất thích. Họ thường mua về làm quà lưu niệm hoặc trưng bày trong nhà”, bà Tú Anh chia sẻ.

Nhờ sự sáng tạo này, những vật dụng quen thuộc của đời sống miền sông nước như ghe xuồng, quang gánh hay cần xé đã trở thành những món đồ mỹ nghệ mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Để hoàn thiện một chiếc cần xé thông thường, người thợ phải trải qua khoảng sáu công đoạn như dập mê, lên góc, cấu miệng, léo miệng, vô quai và ghim đáy. Tuy nhiên, với các sản phẩm kích thước nhỏ, quá trình chế tác còn kỳ công hơn nhiều.

Theo bà Tú Anh, việc thu nhỏ sản phẩm đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng bước, từ khâu chẻ tre, chuốt trúc đến khi đan hoàn chỉnh. Sau khi hoàn thành phần đan đát, sản phẩm còn được phủ lớp sơn chống mốc và trang trí họa tiết để tăng tính thẩm mỹ.

Hiện nay, những mẫu cần xé thu nhỏ và mô hình ghe chiếu Cà Mau có phần mui là những sản phẩm bán chạy nhất. Tuy nhiên, do mỗi món đồ đều được làm thủ công và tốn nhiều thời gian nên số lượng sản xuất còn hạn chế. Trung bình mỗi tháng bà Tú Anh chỉ có thể xuất bán vài chục sản phẩm, nhiều đơn hàng phải đặt trước mới kịp gia công.

Với các sản phẩm cần xé cỡ lớn, người thợ có thể hoàn thành trong khoảng hai ngày, giá bán dao động từ vài chục nghìn đến hơn 100.000 đồng mỗi chiếc. Riêng các sản phẩm tí hon có giá từ 30.000 đến 300.000 đồng, nhưng sức tiêu thụ lại khá tốt nhờ tính độc đáo và tiện lợi.

Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình, nghề đan đát còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ. Bà Hồ Thị Ngọc Duyên (45 tuổi) cho biết quy trình đan cần xé được chia thành nhiều công đoạn khác nhau, mỗi người sẽ nhận làm một phần và được trả công tương ứng.

“Ở xóm này đa số là phụ nữ làm nông hoặc nội trợ. Khi rảnh rỗi không ra đồng thì ngồi đan cần xé kiếm thêm thu nhập. Mỗi ngày tôi làm được hơn chục cái, cũng kiếm được trên 100.000 đồng”, bà Duyên nói.

Theo ông Bùi Tấn Lộc, Bí thư, Trưởng khu vực 6, hiện làng nghề cần xé ở phường Ngã Bảy còn khoảng 50 hộ tham gia với hơn 200 lao động. Mỗi năm, nơi đây thu hút khá đông du khách đến tham quan, trong đó có nhiều khách quốc tế.

Để duy trì và phát triển nghề truyền thống, người dân trong làng nghề cũng dần thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng sáng tạo các sản phẩm mới. Trong đó, việc kết hợp đan đát đồ mỹ nghệ tre trúc kích thước nhỏ đã mở ra hướng đi hiệu quả.

“Các sản phẩm nhỏ gọn, độc đáo nên du khách rất thích mua làm quà lưu niệm. Nhờ vậy, bà con có đầu ra ổn định hơn, thu nhập cũng khá hơn, đồng thời góp phần giữ gìn danh tiếng của xóm cần xé”, ông Lộc cho biết.

Sự sáng tạo của những người thợ thủ công nơi đây không chỉ giúp làng nghề thích ứng với nhu cầu thị trường mà còn góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống. Từ những sợi tre, sợi trúc giản dị, họ đã tạo nên những món đồ nhỏ xinh nhưng chứa đựng cả hồn cốt của miền sông nước Nam Bộ.