Đa số các nghề vẫn làm theo hình thức thủ công thuần tuý như gốm, dệt chiếu, trồng dâu nuôi tằm, làm muối, chế biến hải sản khô, chổi đót, mây tre đan, làm nước mắm, sản xuất bún, bánh tráng… Một số nghề đã áp dụng cơ giới hoá ở một số công đoạn như nghề rèn, nghề mộc, sửa chữa và đóng tàu thuyền, sản xuất đường, sản xuất thịt bò khô,… Tuy nhiên việc cơ giới hoá đó mới chỉ mang tính hỗ trợ một số khâu, còn lại qui trình sản xuất vẫn chủ yếu thủ công với qui mô gia đình. Xưởng sản xuất hoặc doanh nghiệp đa số được mở ngay tại nhà và ít có sự chia tách không gian sản xuất và không gian sinh hoạt hàng ngày.

Đội ngũ lao động của các nghề và làng nghề tại tỉnh Quảng Ngãi có trình độ học vấn thấp, đó là do các nghề tại địa phương chủ yếu là nghề đơn giản, không yêu cầu trình độ cao, thời gian học nghề ngắn; ít có lao động chuyên nghiệp, có nhiều nghề người lao động coi nghề đang làm là nghề phụ, nghề làm thêm, làm nghề vào các thời điểm nông nhàn và phần lớn là người già, phụ nữ và trẻ em (như nghề làm võng, đánh sợi ở xã Đức Chành (huyện Mộ Đức); dệt chiếu tại xã Nghĩa Hoà (huyện Tư Nghĩa)… Nguyên nhân chính là do công lao động thấp nên không thu hút được các đối tượng thanh niên tham gia.

Làng nghề bánh tráng ở Hành Trung, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Hiện nay trên địa bàn tỉnh nhiều nhóm sản phẩm nghề đang được sản xuất và tiêu thụ trên thị trường như muối, hải sản khô, đồ gốm, chổi đót, may tre đan, nước mắm, đúc đồng, gạch ngói, làm võng, bún, bánh tráng, chiếu, đồ mộc, đường phèn, nem, chả và thịt bò khô...

Trong những năm gần đây, tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành một số chính sách, triển khai một số hoạt động nhằm khôi phục, khuyến khích phát triển các nghề thủ công truyền thống, song kết quả còn thấp. Theo ông Trần Đức Hậu- Phó Chi cục trưởng Chi cục PTNT Quảng Ngãi, nghề thủ công truyền thống ở Quảng Ngãi được hình thành từ lâu đời, nó gắn bó với cuộc sống, sinh hoạt, tiềm năng đất đai, tài nguyên và con người Quảng Ngãi. Các bản sắc đặc trưng của làng nghề đã hình thành, hun đúc và tô điểm cho văn hoá Quảng Ngãi đa dạng, phong phú và mang bản sắc riêng của xứ Quảng. Sản phẩm của làng nghề đã được đưa đi tiêu thu khắp nơi cũng đã mang lại niềm vinh dự, tự hào cho quê hương Quảng Ngãi.

Bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống là góp phần phát triển sản xuất, khai thác nguồn nhân lực tại chỗ, giải quyết công ăn việc làm và nâng cao đời sống cho người dân, giữ gìn giá trị di sản văn hoá của dân tộc.

Hải Yến