Mô hình du lịch sinh thái của HTX Đại Lải (phường Xuân Hòa, Phú Thọ).

Từ ruộng đồng đến điểm đến trải nghiệm

Những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và du lịch sinh thái, mang lại hiệu quả tích cực. Tiêu biểu là Hợp tác xã (HTX) Đại Lải, phường Xuân Hòa, được xem là điểm sáng trong phát triển du lịch nông nghiệp của Phú Thọ.

Xuất phát điểm chỉ với 7 thành viên, sau 7 năm hoạt động, HTX đã phát triển lên 16 thành viên với hơn 40ha cây ăn quả, vùng rau an toàn, nuôi trồng thủy sản và khu du lịch sinh thái. Tận dụng lợi thế cảnh quan quanh hồ Đại Lải, HTX đã mạnh dạn kết hợp sản xuất nông nghiệp với mô hình du lịch trải nghiệm, thu hút bình quân 300 - 500 lượt khách mỗi tháng, mùa cao điểm có thể lên tới hàng trăm khách mỗi ngày, trong đó có cả du khách quốc tế.

Đến với HTX Đại Lải, du khách được tự tay trồng rau, thu hoạch nông sản, chèo thuyền kayak, chèo sup, câu cá, tổ chức team building hay tiệc ngoài trời. Ngoài ra, họ còn được khám phá văn hóa đặc sắc của đồng bào Sán Dìu bản địa. Nhờ khai thác tốt lợi thế địa phương, doanh thu của HTX tăng đáng kể, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động với thu nhập trung bình 7 - 8 triệu đồng/người/tháng.

Không chỉ ở Đại Lải, nhiều vùng chuyên canh, trang trại, làng nghề khác trên địa bàn tỉnh cũng đang chuyển mình theo hướng kết hợp nông nghiệp du lịch. Các mô hình như vùng trồng bưởi Đoan Hùng, chè Long Cốc, cam Cao Phong hay nho Hạ Đen ở xã Bình Tuyền… đã trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi du khách có thể tham quan, tìm hiểu quy trình sản xuất, chụp ảnh và thưởng thức đặc sản ngay tại vườn.

Anh Lưu Văn Hải, chủ trang trại nho Hạ Đen ở xã Bình Tuyền, chia sẻ: “Trước kia tôi chỉ trồng và bán nho, nhưng vài năm trở lại đây, tôi mở cửa đón khách tham quan, chụp ảnh và hái nho tại vườn. Mỗi vụ, tôi đón khoảng 4.000 - 5.000 lượt khách, không chỉ tăng thu nhập mà còn giúp quảng bá hình ảnh con người và vùng đất Phú Thọ.”

Bên cạnh đó, các làng nghề truyền thống và cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP như mì gạo Hùng Lô, thịt chua Thanh Sơn, rèn Lý Nhân, gốm Hương Canh hay thổ cẩm Hòa Bình cũng dần được đưa vào các tour, tuyến du lịch. Du khách có thể trực tiếp tham gia vào các công đoạn sản xuất, trải nghiệm “một ngày làm thợ thủ công”, qua đó hiểu hơn giá trị lao động và tinh hoa nghề truyền thống của vùng Đất Tổ.

Đánh thức tiềm năng và kiến tạo sinh kế xanh

Trang trại nho Hạ Đen là điểm du lịch thu hút. Ảnh minh họa.

Dù tiềm năng lớn, nhưng phát triển du lịch nông nghiệp làng nghề ở Phú Thọ vẫn chưa tương xứng với lợi thế sẵn có. Phần lớn các mô hình hiện nay còn nhỏ lẻ, tự phát, thiếu quy hoạch đồng bộ và chưa có sản phẩm mang tính đặc trưng. Việc gắn kết giữa sản phẩm OCOP, văn hóa bản địa và tài nguyên thiên nhiên để hình thành các tour, tuyến chuyên biệt vẫn còn hạn chế.

Nguồn lực đầu tư cho hạ tầng du lịch nông thôn còn khiêm tốn; kỹ năng phục vụ, đón tiếp khách của người dân chưa chuyên nghiệp; liên kết với doanh nghiệp lữ hành còn yếu khiến lượng khách chưa ổn định. Ngoài ra, hành lang pháp lý trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp để phục vụ du lịch vẫn còn bất cập, gây khó khăn cho nhà đầu tư và người dân.

Nhằm khắc phục những hạn chế này, tỉnh Phú Thọ đang tập trung phát triển du lịch nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm là đầu tư nâng cấp các điểm du lịch sinh thái, hỗ trợ phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với nông nghiệp, văn hóa và sinh thái của từng địa phương. Tỉnh cũng chú trọng đào tạo nguồn nhân lực du lịch nông thôn, từ cán bộ quản lý, hướng dẫn viên đến người dân trực tiếp tham gia đón khách, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch.

Bên cạnh đó, Phú Thọ khuyến khích các mô hình du lịch xanh, du lịch học đường và du lịch cộng đồng, gắn với sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, tạo ra các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ – trải nghiệm. Nhiều địa phương đã chủ động xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch nông thôn, hướng tới phát triển bền vững, thân thiện với môi trường và giàu bản sắc văn hóa.

Du lịch nông nghiệp và du lịch làng nghề không chỉ là hướng đi kinh tế mà còn là cách kết nối giữa con người, thiên nhiên và văn hóa bản địa. Mỗi cánh đồng, đồi chè, vườn cây hay làng nghề, nếu được đầu tư và khai thác hợp lý, đều có thể trở thành điểm đến độc đáo, hấp dẫn du khách.

Khi người dân làm du lịch bằng chính nghề truyền thống của mình, du khách được trải nghiệm những giá trị chân thực, còn quê hương được giữ lại nét đẹp nguyên bản. Đây chính là hướng phát triển bền vững, vừa nâng cao đời sống người dân, vừa góp phần lan tỏa hình ảnh Phú Thọ – vùng đất tổ của du lịch nông nghiệp và văn hóa làng nghề Việt Nam./.