Cùng với tốc độ phát triển nhanh của kinh tế - xã hội, việc thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải sinh hoạt luôn là vấn đề nóng trong công tác bảo vệ môi trường của thôn Nghĩa Vũ, xã Dục Tú, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội.

Thôn Nghĩa Vũ có số dân là 257 hộ 947 nhân khẩu khối lượng chất thải sinh hoạt phát sinh trung bình mỗi ngày trong thôn khoảng 1.000kg một ngày. Trước đây khi chưa thực hiện triển khai đề án phân loại và xử lý rác thải tại nguồn thì hàng ngày số rác thải sinh hoạt này được nhân viên vệ sinh của thôn thu gom chuyển ra bãi rác tập kết rác thải và được công ty vệ sinh môi trường Đông Anh vận chuyển về khu xử lý rác thải tập trung của toàn Thành phố. Mặc dù luôn có sự phối kết hợp giữa nhân viên vệ sinh của thôn và đội ngũ thu gom nhưng vẫn không thể tránh khỏi tình trạng có lúc rác thải chưa được thu gom kịp thời, bị ùn ứ, không thu gom, vận chuyển kịp, thêm vào đó là ý thức của một bộ phận nhỏ người dân còn thấp, còn xảy ra tình trạng xả rác bừa bãi, không giữ gìn vệ sinh môi trường chung gây ra tình trạng mất vệ sinh môi trường trong thôn. Những vấn đề đó tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và Mỹ quan nông thôn mới.

Nhận thức rõ tầm quan trọng, giá trị của việc phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt tại nguồn trong công tác quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt. Phòng Tài nguyên và Môi trường Huyện phối hợp với UBND xã Dục Tú tổ chức Hội nghị triển khai phương án phân loại rác tại nguồn cho các hộ dân thôn Nghĩa Vũ về phân loại rác và các phương pháp xử lý rác thải hữu cơ. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát UBND xã Dục Tú và sự phối hợp hướng dẫn triển khai của phòng tài nguyên môi trường huyện Đông Anh và đơn vị tư vấn kỹ thuật xử lý rác hữu cơ. Thôn Nghĩa Vũ đã tích cực triển khai các mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn theo hướng dẫn thực hiện tiêu chí môi trường xây dựng xã nông thôn mới nâng cao.

Sau một thời gian triển khai, các mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thôn đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các hộ gia đình.

Ban đầu, triển khai điểm ở 50 hộ gia đình. Lãnh đạo thôn cùng các ban ngành đoàn thể phân công chia thành 5 nhóm, mỗi nhóm hai người, phụ trách 10 hộ gia đình ở các xóm ngõ. Hàng ngày vừa tuyên truyền, vừa hướng dẫn, giám sát thực hiện việc phân loại rác thải và xử lý tại chế tái sử dụng. Đến nay, đã triển khai đến toàn thể các hộ gia đình trong thôn. Toàn bộ các trang thiết bị dụng cụ như thùng xử lý rác là cán bộ gia đình tự chuẩn bị chế phẩm sinh học do đơn vị tư vấn cung cấp.

Nhìn chung, mô hình phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn là những mô hình đơn giản, dễ thực hiện, mang lại hiệu quả cao trong việc xử lý chất thải rắn hữu cơ, thu hút được sự tham gia của người dân.
Bên cạnh những kết quả bước đầu đạt được, các mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đang hoạt động vẫn còn những bất cập. Một số cấp ủy, chính quyền tại nơi triển khai mô hình chưa thực sự sâu sát, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo việc duy trì, nhân diện mô hình phân loại rác thải sinh hoạt. Công tác tuyên truyền việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn còn chưa được triển khai sâu rộng đến từng người dân. Ở một số hộ dân, người dân vẫn chưa có thói quen phân biệt các loại rác thải hữu cơ, vô cơ, thậm chí lúng túng trong việc nhận diện các loại chất thải; Bất cập trong khâu thu gom rác thải, chưa đồng bộ phương tiện vận chuyển, xử lý để tổ chức thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt sau khi phân loại tại các hộ gia đình. Kinh phí đầu tư cho việc phân loại rác tại nguồn (dụng cụ, phương tiện chuyên trở, lao động) còn rất hạn chế. Cán bộ làm công tác môi trường tại các huyện, các xã, thị trấn còn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ nên việc thực hiện trách nhiệm về quản lý công tác bảo vệ môi trường còn chưa đáp ứng được yêu cầu…

Bà Lê Thị Huế - Trưởng thôn Nghĩa Vũ, xã Dục Tú cho biết, để tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả việc thực hiện mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trong thời gian tới, Nghĩa Vũ sẽ thực hiện đồng bộ các giải pháp sau: Nâng cao tinh thần, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền Đảng viên, Đoàn viên, hội viên Hội Phụ nữ... nhân rộng các mô hình tiêu biểu về phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, hành động của cộng đồng về phân loại rác thải tại nguồn, tích cực tham gia bảo vệ môi trường. Ban hành quy định về phương pháp phân loại chất thải rắn để hướng dẫn người dân thực hiện. Tổ chức các Hội nghị trao đổi, thảo luận để giải quyết triệt để vấn đề quản lý chất thải rắn sinh hoạt góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong thời gian tới.

Bài, ảnh: Hoàng Mai