Huyện Cái Bè (tỉnh Tiền Giang) được mệnh danh là một trong những vựa trái cây lớn nhất khu vực Nam Bộ, với nhiều đặc sản nổi tiếng được đông đảo người tiêu dùng ưa chuộng. Trong đó, đặc biệt phải kể đến xoài cát Hòa Lộc. Theo thông tin từ Bộ Công thương, xoài cát Hòa Lộc có xuất xứ từ xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè (hay tên gọi trước đó là xã Hòa Lộc, huyện Giáo Đức). Thịt xoài dẻo, dày, mềm mịn, ít xơ, vị ngọt thanh mát. Kích thước quả tương đối to, cầm chắc tay, khối tượng trung bình từ 450 - 600g. Khi còn xanh, quả màu xanh ngọc, cuống li ti những đốm nhỏ. Khi chín thơm, trái chuyển sang màu vàng chanh, xung quanh trái phủ một lớp phấn mỏng.

Xoài cát Hòa Lộc sấy dẻo khiến người tiêu dùng “mê mẩn” bởi hương vị ngọt thanh và chất bột đặc trưng

Nhờ hương vị thơm ngon và chất lượng vượt trội, hiện nay, xoài cát Hòa Lộc đã được nhân giống và trồng rộng rãi tại nhiều địa phương khu vực Đông Nam Bộ, điển hình như Tiền Giang, Đồng Tháp,… Tùy thuộc vào điều kiện thổ nhưỡng mỗi nơi mà khi thu hoạch quả sẽ có hương vị đặc trưng triêng. Tuy nhiên, xoài cát Hòa Lộc thuộc huyện Cái Bè vẫn là mặt hàng chiếm trọn tình cảm từ người tiêu dùng.

Sinh ra tại làng Hòa Lộc thuộc ấp Hòa (xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè), tuổi thơ chị Nguyễn Minh Thy luôn gắn liền với hương vị xoài cát thơm ngon mà mỗi khi nhớ lại đều đánh thức trong chị ký ức hồn quê da diết. Hương vị nồng nàn, độ ngọt sắc sảo, chất bột cát đặc trưng không thể lẫn với bất kỳ loại xoài nào, kể cả xoài cát trồng ở những vùng khác. Sau này, khi trưởng thành và trở về thăm quê, nhìn những vườn xoài vàng ươm, tươi mắt, chị lại hoài niệm về hương vị tuổi thơ và dâng lên nỗi nhớ thương về bà nội. Mặc dù chị đã lên Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống từ lâu nhưng mỗi khi đến mùa, bà nội vẫn thường cắt mỏng từng lát xoài chín, phơi nắng trong nhiều ngày và gửi món xoài dẽo vàng ươm ấy cho gia đình chị sử dụng. Việc phơi khô không chỉ giúp xoài bảo quản được lâu, tránh tình trạng dập nát khi vận chuyển hoặc chỉ có theo mùa, mà còn duy trì hương vị thơm ngon, chẳng hề thua kém quả tươi.

Ngoài đặc sản xoài cát Hòa Lộc sấy dẻo, doanh nghiệp còn đưa ra thị trường nhiều sản phẩm sấy khác như khóm, gừng, chuối xiêm, cóc, ổi, thanh long,...

Những năm qua, bài toán “được mùa, mất giá” vẫn đang là vấn đề nan giải đối với bà con nông dân. Bên cạnh đó, người dân còn phải đối mặt trước tình trạng thiên tai, dịch bệnh, thương lái ép giá khiến nông sản khó tiêu thụ, nguy cơ lỗ vốn. Xoài cát Hòa Lộc cũng không ngoại lệ. Những lúc rớt giá hay mất mùa, người dân chỉ để trái chín rụng, vô cùng lãng phí. Điều này thôi thúc chị Thy muốn làm gì đó để giúp bà con cải thiện tình hình, nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Nhận ra cách phơi khô của bà có thể tối ưu nguồn xoài không tiêu thụ hết, giải quyết đầu ra cho bà con quê mình, chị Thy đã nhiều lần làm thử, trải qua không ít thất bại và cuối cùng tạo nên món xoài sấy khô như hương vị năm xưa. Để phù hợp với nhu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng và rút ngắn thời gian chế biến, vào năm 2017, chị đã tiến hành xây dựng nhà xưởng, mua sắm dây chuyền thiết bị hiện đại, thành lập Công ty TNHH SX TM DV Bắc Mỹ Thuận (Công ty Bamofood) và đưa ra thị trường sản phẩm “xoài cát Hòa Lộc sấy dẻo Bamofood”. Trong đó, “Bamo” là chữ viết ngắn của Bà Một, tên thường gọi của bà chị.

Chị Thy chia sẻ, “Phơi thủ công vừa mất thời gian, vừa phụ thuộc vào điều kiện thời tiết nắng mưa thất thường. Do đó, tôi quyết định theo đuổi mục tiêu làm thực phẩm sạch, an toàn sức khỏe bằng cách không dùng chất phụ gia, phẩm màu, chất bảo quản và đường. Đồng thời, lựa chọn phương pháp sấy nhiệt bằng máy tương đương nhiệt độ ngoài trời với quy trình sấy hoàn toàn khép kín. Tuy nhiên, thói quen lâu đời của người tiêu dùng thường thích những sản phẩm ngọt, nhiều màu sắc và giá thành rẻ nên ban đầu tôi gặp không ít khó khăn trong việc đưa sản phẩm ra thị trường.”

Chị Nguyễn Minh Thy - CEO Công ty TNHH SX TM DV Bắc Mỹ Thuận (Bamofood)

Khi không dùng chất phụ gia, màu sản phẩm thường không bắt mắt, giá thành lại cao, khó bảo quản lâu, thêm phần bị người mua so sánh về giá khiến chị Thy chán nản, muốn bỏ cuộc. “Đôi khi, tôi cảm thấy mình cô đơn trong nghề lắm vì không tìm thấy người đồng hành, thiếu sự hỗ trợ của chuyên gia, phải một mình dò dẫm. Nhưng may mắn cho tôi là được gia đình và một số bạn bè ủng hộ tinh thần, tiếp thêm niềm tin, sự quyết tâm,” chị Thy tâm sự.

Qua thời gian dài nỗ lực và kiên trì với mục tiêu làm thực phẩm sạch, sản phẩm của đơn vị dần dần được mọi người đón nhận và tìm mua rộng rãi trên thị trường. Năm 2021, “xoài cát Hòa Lộc sấy Bamofood” được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh. Bên cạnh đó, đơn vị cũng nghiên cứu thêm nhiều mặt hàng trái cây sấy khác như khóm, chuối xiêm, cóc, ổi, thanh long,… với với công suất trung bình từ 3 - 4 tấn thành phẩm mỗi tháng, giá dao động từ 300.000 - 400.000 đồng/kg. Riêng sản phẩm xoài cát Hòa Lộc sấy dẻo có giá 600.000 đồng/kg. Hiện, các sản phẩm của đơn vị đã có mặt tại trên các hệ thống siêu thị, trạm dừng chân và một số sàn thương mại điện tử.

Điều khiến chị Thy tâm đắc nhất chính là có thể góp phần giải quyết đầu ra cho mặt hàng trái cây đặc sản và tạo thêm thu nhập cho chị em phụ nữ địa phương. Theo chị Thy, trước đây, xoài Cát Hòa Lộc được người dân bán ra với giá khoảng hơn 20.000 đồng/kg, khi sấy khô 10kg xoài tươi, sẽ thu được 1kg xoài sấy dẻo, với giá bán ra tăng gấp 3 lần (600.000 đồng). Hiện nay, mặc dù tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, Công ty Bamofood vẫn đang lên kế hoạch mua thêm máy móc, nâng cấp nhà xưởng, hướng tới tăng gia sản xuất, phục vụ nhu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.