Vẫn sống tốt với nghề

38 năm mở cửa hàng làm khuôn bánh trung thu, vợ chồng ông Trần Văn Bản (66 tuổi) và bà Phạm Thị Tâm (53 tuổi) vẫn sống khỏe, sống tốt nhờ nghề gia truyền mà không cần làm thêm việc tay trái. Theo lời ông bà, nghề làm khuôn bánh ở Thượng Cung có lịch sử đến vài trăm năm, trải qua nhiều thế hệ, đến nỗi không ai còn nhớ rõ thời điểm khởi phát. Từ khi bắt đầu có nhận thức, ông Bản đã được các cụ truyền dạy miếng nghề giắt lưng.

Tấm lưng trần và chiếc quần cộc, tay dùi tay đẽo là những hình ảnh gắn liền với ông Bản. Đôi tay ông thuần thục đục đẽo uốn lượn trên miếng gỗ vuông, biến hóa thành những con giống tinh xảo. Ông Bản làm không kịp bán, nên thường chẳng mấy lúc rảnh tay.

Nghệ nhân Trần Văn Bản tỉ mỉ đẽo khuôn bánh Trung thu

Tiếng lành đồn xa, cứ nhắc đến khuôn gỗ Thượng Cung là người ta nhớ đến nghệ nhân Trần Văn Bản. Những mùa đông khách, cả vợ chồng, con cháu ông được huy động xắn tay vào làm mới kịp đủ số lượng.

Năm 2019, ông được doanh nghiệp đặt hàng đúc khuôn gỗ khổng lồ để làm ra chiếc bánh nướng nặng trên dưới 1 tạ, trưng bày trong lễ vinh danh “Cặp bánh Trung thu lớn nhất Việt Nam”.

Năm nay, do ảnh hưởng của dịch bệnh, khuôn gỗ có tiêu thụ chậm hơn, nhưng vẫn duy trì được 4-5 chiếc mỗi ngày.

Không lo sản phẩm bị thất sủng

Ông Bản tự tin khẳng định, dù thị trường có sản xuất bao nhiêu mẫu khuôn bánh bằng nhựa, cũng không thay thế nổi khuôn gỗ truyền thống. Bằng chứng là sau một vài năm rầm rộ chuộng các mẫu mới, khách hàng gần đây lại có xu hướng quay về với khuôn gỗ quen thuộc.

“Khuôn nhựa tuy nhẹ, tuy sạch, nhưng không có lỗ thông hơi, dẫn đến bí, dễ mốc bánh và còn không tạo nét. Khuôn gỗ trái lại vừa thoáng, vừa không độc hại, chắc chắn, nét góc, càng ngâm càng đen, dùng trăm năm cũng không sợ hỏng.” Bà Phạm Thị Tâm chia sẻ.

Khuôn gỗ của ông Bản làm hoàn toàn từ đôi tay, nên chứa cả hồn cốt và sự linh hoạt của người nghệ nhân trong đó. Các con giống cổ phức tạp được ông tâm huyết nhất, với những nét hoa văn mềm mại nhưng sắc sảo, cổ điển mà sang trọng, thường được dùng để biếu tặng. Tùy kích thước và mức độ tinh xảo, chi tiết, một chiếc khuôn có giá thành dao động từ 200.000 đồng đến cả triệu đồng.

Một số khuôn gỗ tinh xảo của cửa hàng nghệ nhân Trần Văn Bản

Đổi mới nghề truyền thống

Tiếp cận với công nghệ hiện đại, ông Trần Văn Bản chủ động làm mới mình. Ông học hỏi các mẫu con giống mới trên internet để cải tiến, tạo ra những chiếc khuôn hình hoa lá, nhân vật hoạt hình,... Từ đó thị trường tiêu thụ của ông xuất hiện khách hàng mới là các trường mầm non và các gia đình có con nhỏ.

Những chiếc khuôn được trang trí bắt mắt trên khung cửa sổ

Các giao dịch của ông nhờ mạng xã hội mà trở nên thuận tiện hơn. Khách hàng chỉ việc đặt hàng gửi mẫu qua tin nhắn, ông lập tức làm theo, nhạy bén với những xu hướng mới.

Tuy đổi mới, tôn chỉ của ông vẫn là bám giữ lấy cốt lõi của sản phẩm. Dù nghề có lúc hưng suy, với đam mê và nhẫn nại, ông Trần Văn Bản vẫn là đốm lửa bền bỉ cháy của nghề làm khuôn bánh truyền thống Việt Nam.

Bài và ảnh: Nhóm PV Ban Pháp luật Bạn đọc