Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao
Nhiều năm qua, các chương trình giảm nghèo đã hỗ trợ đồng bào vùng cao phát triển sinh kế với cây giống, con giống, kỹ thuật canh tác. Nhưng theo ông Nguyễn Minh Tiến, mô hình hỗ trợ chỉ thực sự bền vững khi sản phẩm làm ra bán được, người dân có thu nhập ổn định.
Trao đổi với báo điện tử VietnamPlus, ông Tiến cho rằng với điều kiện sản xuất manh mún, sản lượng nhỏ, vùng cao không nên đặt trọng tâm vào hàng hóa đại trà. Hướng đi phù hợp hơn là chọn những sản phẩm đặc trưng, có giá trị cao, nhắm tới nhóm khách hàng sẵn sàng trả tiền cho sự khác biệt.
![]() |
| Đặc sản vùng cao, sản phẩm OCOP của các địa phương được giới thiệu tại Hội chợ AgroViet 2026. |
Con số của Chương trình OCOP cho thấy vùng khó khăn không thiếu tiềm năng. Sau hơn 8 năm triển khai, cả nước có trên 21.000 sản phẩm OCOP, nhiều địa phương miền núi như Lai Châu, Lâm Đồng đã có sản phẩm 4 sao, 5 sao.
Theo ông Tiến, yếu tố đầu tiên để nâng giá trị là công nghệ chế biến. Ông dẫn ví dụ cây nghệ ở khu vực Na Rì (Bắc Kạn cũ, nay thuộc Thái Nguyên). Bán nghệ tươi hay nghệ sấy lát, người trồng chỉ thu khoảng 25.000-30.000 đồng/kg. Khi một số doanh nghiệp đầu tư máy móc chế biến sâu, sản phẩm từ nghệ có thể bán với giá 500.000-700.000 đồng, thậm chí 1,5-2 triệu đồng tùy loại. Một số sản phẩm nghệ của khu vực này từng xuất khẩu sang thị trường EU.
Cà phê Arabica Sơn La là một ví dụ khác. Quy mô không lớn như vùng cà phê Robusta Tây Nguyên, nhưng Arabica có hương vị đặc trưng, hợp với khách hàng cao cấp ở châu Âu, Mỹ. Nhờ công nghệ sơ chế, chế biến mới, chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt.
Cùng với công nghệ, sản phẩm cần được định vị lại, hướng tới phân khúc quà tặng, quà biếu, nơi giá trị không chỉ nằm ở công dụng mà còn ở ý nghĩa văn hóa và câu chuyện phía sau. Điều đó đòi hỏi đầu tư tương xứng cho bao bì, mẫu mã. Người sản xuất cũng phải bảo đảm chất lượng ổn định, minh bạch nguồn gốc, vì khách hàng cao cấp luôn tìm hiểu kỹ thành phần, quy trình và xuất xứ.
![]() |
| Nghệ nhân truyền dạy nghề đan lát truyền thống cho thế hệ trẻ. Nghề thủ công, tri thức bản địa có thể trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm hấp dẫn. |
Lợi thế lớn của vùng cao là kho tàng văn hóa bản địa. Theo ông Tiến, người sản xuất cần chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, tích hợp nhiều giá trị vào một sản phẩm.
Mua thịt bò H’Mông, người tiêu dùng không chỉ quan tâm dinh dưỡng mà còn quan tâm giống bò, cách chăn thả và truyền thống của cộng đồng người H’Mông. Tấm vải lanh của đồng bào Mông ở Tuyên Quang không đơn thuần là hàng thủ công; mỗi họa tiết, mỗi công đoạn se sợi, dệt vải phản ánh lịch sử và tập quán của cộng đồng. Hình ảnh những người phụ nữ cao tuổi miệt mài quay sợi đã trở thành câu chuyện hấp dẫn với du khách, nhất là khách quốc tế.
Từ đó, sản phẩm OCOP có thể gắn với du lịch trải nghiệm. Người dân không chỉ bán nông sản, hàng thủ công mà còn có thu nhập từ dịch vụ lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm nghề truyền thống. Mùa lúa chín, vùng mận, đào Sơn La hay những vườn sâm Ngọc Linh dưới tán rừng đều là không gian du lịch có thể khai thác.
Dù sản phẩm tốt đến đâu, theo ông Tiến, nếu không giữ được khách hàng, không có đầu ra ổn định thì khó giúp người dân phát triển lâu dài. Ngoài hội chợ, triển lãm, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp đang tổ chức các hội nghị kết nối cung cầu, giúp HTX tiếp cận hệ thống phân phối và doanh nghiệp tiêu thụ. Điều quan trọng là chuỗi liên kết phải bảo đảm lợi ích tương xứng cho người sản xuất, không chỉ cho doanh nghiệp.
![]() |
| Giá trị bản địa hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng. |
Thương mại điện tử mở ra kênh bán hàng mới, nhưng cũng đặt ra bài toán vốn. Một phiên livestream có thể bán 500-700 đơn, nhưng nếu nền tảng mất 3-4 tuần mới chuyển tiền, người sản xuất sẽ thiếu vốn mua nguyên liệu cho đơn hàng tiếp theo. Trung tâm đang thúc đẩy phối hợp giữa nền tảng thương mại điện tử, ngân hàng và cơ quan quản lý để hỗ trợ vốn dựa trên đơn hàng.
Thời gian tới, Trung tâm tập trung vào chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, hỗ trợ sản phẩm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải của thị trường châu Âu, Mỹ; xây dựng dữ liệu vùng trồng, vùng chăn nuôi đầy đủ, chính xác để dự báo nguồn cung và truy xuất nguồn gốc đến từng thửa đất; ứng dụng trí tuệ nhân tạo để quảng bá đa ngôn ngữ câu chuyện sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số.
“Sản phẩm OCOP đạt 4 sao, 5 sao là rất đáng ghi nhận, nhưng điều quan trọng hơn là phải đạt được những ngôi sao trong lòng người tiêu dùng”, ông Tiến nói. Theo ông, sự hài lòng, tin tưởng và quay lại của khách hàng mới là thước đo thực chất cho sức sống của sản phẩm.
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hội đồng Trung ương thông qua 32 sản phẩm OCOP 5 sao công nhận mới và công nhận lại
16:26 | 18/11/2026 OCOP
Hoài Đức tổ chức hội chợ giao thương với 100 gian hàng dịp cuối năm
16:26 | 18/11/2026 OCOP
Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa
16:26 | 18/11/2026 OCOP
Tin khác
Gỡ điểm nghẽn vốn, đất đai để HTX nông nghiệp lớn mạnh
16:25 | 18/11/2026 OCOP
Nối miền biên viễn với vựa nông sản phía Nam
16:24 | 18/11/2026 OCOP
OCOP Lào Cai nâng tầm sản vật bản địa
18:17 | 17/11/2026 OCOP
Phiên chợ Cơ Tu đưa văn hóa núi rừng đến gần du khách
18:17 | 17/11/2026 OCOP
Trầm hương Phúc Trạch và hành trình nâng tầm sản vật quê hương của đôi vợ chồng trẻ
18:16 | 17/11/2026 OCOP
Cô giảng viên đưa dầu dừa Trà Vinh thành sản phẩm OCOP 4 sao
18:16 | 17/11/2026 OCOP
Nếp Tú Lệ bén rễ trên đồng đất Hưng Khánh
18:15 | 17/11/2026 OCOP
Tìm đặc sản Việt trên bản đồ số OCOP
18:15 | 17/11/2026 OCOP
Hà Nội đẩy mạnh gian hàng số, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP
18:15 | 17/11/2026 OCOP
Hơn 100 năm giữ nghề tàu hũ ky bên sông Đông Thành
21:21 | 16/11/2026 OCOP
Kiến An khai mạc Tuần lễ xúc tiến thương mại OCOP và đặc sản vùng miền
16:15 | 16/11/2026 OCOP
Festival OCOP Việt Nam 2026 đưa 350 gian hàng về phố đi bộ Nguyễn Huệ
16:15 | 16/11/2026 OCOP
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 | 16/11/2026 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 | 16/11/2026 OCOP
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
09:39 | 16/11/2026 OCOP
Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao
16:26 OCOP
Hội đồng Trung ương thông qua 32 sản phẩm OCOP 5 sao công nhận mới và công nhận lại
16:26 OCOP
Hoài Đức tổ chức hội chợ giao thương với 100 gian hàng dịp cuối năm
16:26 OCOP
Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa
16:26 OCOP
Gỡ điểm nghẽn vốn, đất đai để HTX nông nghiệp lớn mạnh
16:25 OCOP






