Nghề đặt lọp miền Tây mùa nước lên
Chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm,
công tôi cực lắm mưa nắng dãi dầu.
Chiếu này tôi chẳng bán đâu,
tìm cô không gặp, tôi gối đầu mỗi đêm...”
Bác Huỳnh Văn Tám, biệt danh “Tám Tàng”, hành nghề chèo xuồng quanh khu vực cù lao xã Tân Phong (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) vừa nhâm nhi rượu cần vừa ngân dài sáu câu cực kì mùi mẫn. Giọng bác tuy khàn đặc mà trầm ấm, thanh sắc lại chắc nịch và vang vọng, làm lay động cả những cánh chim cu gáy đang làm ổ dưới những bụi cây điên điển. Đương độ lũ tràn về thượng nguồn sông Tiền, miền đất lắm sông nhiều rạch hiển nhiên càng thêm màu mỡ bởi phù sa đêm ngày bồi đắp. Nước ròng, triều cường xuống. Người lớn, trẻ nhỏ lại đổ xô mò cua bắt ốc bằng vô số nan tre, mồi trùng khi cá tôm đổ về cùng dòng nước lớn.
Đặt lợp đánh bắt thủy sản - nghề mang lại thu nhập cao tại huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang
Thế là đến hẹn lại lên, khi lũ tràn về các kênh - rạch, người dân quanh lưu vực châu thổ lại tất bật chuẩn bị cho mùa nước nổi. Không khỏi ngạc nhiên khi thời điểm Đồng bằng Sông Cửu Long mưa lũ tràn bờ, cuộc sống sinh kế của bà con vùng quê lại tưng bừng như trẩy hội. Bởi ngoài những món nghề mưu sinh quen thuộc đã giúp người dân tần tảo quanh năm, như làm ruộng, làm rẫy, chăn nuôi, cấy cày,… vào những ngày “tháng 7 nước nhảy lên bờ”, bà con Tiền Giang lại có thêm nguồn thu ổn định từ nghề đặt lợp đánh bắt thủy sản.
“Chú mày ở xa nên không biết, chớ dân quanh đây có hằng hà, sa số cách để khai thác nguồn lợi thủy sản. Không giăng lưới, thì vác cần đi câu, không ngụp lặn như đám con nít, thì đặt lờ, đặt lợp. Nói chung cách nào cũng có cái ưu, cái khuyết, từng vùng sẽ khác nhau, mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi “giỏ”. Miễn là chịu cực chịu khó, sông nước chả bạc đãi ai bao giờ.” Nơi mặt hồ trong veo, phong cảnh hữu tình, trời xanh nước biếc, bác Tám vừa uống, vừa tâm sự.
Trên chiếc xuồng ba lá rẽ nước xuôi dòng, tôi gặp cha con bác khi thuê phương tiện về ấp Tân Thiện. Thấy bố đã ngà ngà say, anh Huỳnh Văn Khang, con trai bác cũng thay phiên tiếp chuyện. Anh giải thích thêm, “Ở những vùng nước sâu, sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, ngư dân thường chủ yếu gieo lưới, đánh bắt trực tiếp để tối đa nguồn thủy sản trù phú. Riêng những vùng nước nông, nhiều kênh rạch, sông hồ như miệt cù lao, người ta lại thường đặt lợp để đánh bắt.”
Người dân đánh bắt cá đồng.
Lợp là loại ngư cụ hình bầu dục, thon dài, phía trước có gắn hom, phía sau được bịt kín. Để làm lợp, người dân thường dùng cây chùm đọt, một loại cây mọc hoang, có thân mềm, dai, dễ uốn cong, hoặc bằng tre để làm rọng. Hom lợp (nắp) phần lớn được gắn ở miệng lợp, cũng có khi gắn ở 2 đầu, để cá, tôm đi vào và không ra được. Nơi đặt lọp là chỗ râm mát, cây cỏ um tùm, nơi ẩn nấp, trú ngụ của nhiều loại cá đồng. Tùy vào mục đích sử dụng, kích thước mỗi loại sẽ khác nhau. Để bẫy các loại cá bóng dừa, tép, ba khía, người ta thường dùng các lợp có kích thước nhỏ; Đối với các loại cá đồng, lươn, tôm cua lớn hơn thì ngược lại. Do giá trị kinh tế và nhu cầu thị trường, nguồn thủy sản đánh bắt chính của người dân huyện Cai Lậy thường là cá đồng.
Khi được hỏi về nguồn gốc của nghề độc đáo này, anh Khang cũng thật tình chia sẻ, “Không ai biết rõ nghề này có từ bao giờ, chỉ biết từ khi nguồn tiêu thụ cá đồng ở các tỉnh miền tây ngày càng tăng, người dân quanh các vùng kênh, rạch, cù lao đã bắt đầu đổ xô đặt lọp.” Nghề này phổ biến tới nỗi, cứ đến mùa nước lên, trên những dòng sông mênh mông của Hồng Ngự, Tân Hồng (Đồng Tháp), Vĩnh Hưng (Long An), hàng trăm, hàng ngàn người dân lại xuôi ngược trên các ghe, thuyền. Trong đó có cả những đứa trẻ chỉ vừa năm, bảy tuổi. Đặc biệt, ở Cà Mau, vùng rừng Tràm U Minh, những năm gần đây, nông dân còn dùng lưới gân, lưới ni lông để làm lợp. Cách làm này giúp lọp cải tiến “sáng” hơn, nhẹ và dễ bẫy thủy sản.
Khi đặt lợp trở thành nghề “hot”, nghề đan lợp, làm lợp cũng từ đó trở thành ngành nghề được các địa phương quan tâm. Với kinh nghiệm hơn mười lăm năm đặt lợp đánh bắt, anh Khang nhận định, thị trường tiêu thụ chính ở 12 tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long, mạnh nhất là Cà Mau, Kiên Giang và Tiền Giang. Mấy năm gần đây, các tỉnh miền đông như Tây Ninh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đang có xu hướng phát triển ngành nghề này. Cũng theo anh Khang, loại lợp tốt nhất là được sản xuất, đan thủ công tại xã Kiến Thành. Khi tìm mua lợp chuẩn bị cho mùa đánh bắt, anh thường đến trực tiếp các chợ đầu mối, chợ nổi trên sông cái Bè để tìm mua, đây cũng là địa phương có truyền thống sản xuất lâu đời.
Đặt lợp là một trong những nghề tuy đơn giản, nhưng mang lại nhiều giá trị kinh tế cho bà con miền đồng bằng châu thổ. Khi tình hình dịch bệnh được ổn định, kim ngạch xuất khẩu thủy sản gia tăng, nhu cầu tiêu thụ trong và ngoài nước được đẩy mạnh, đây hứa hẹn sẽ là ngành nghề có nhiều tiềm năng phát triển trở lại trong tương lai.
Bài, ảnh: Huỳnh Kha
Tin liên quan
Tin mới hơn
![Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/12/dep-lop-220240905120201.jpg?rt=20240905121156?240905031604)
Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề
09:00 | 06/09/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/14/120240905144049.jpg?rt=20240905144051?240905031425)
Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa
15:14 | 05/09/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Một xưởng mộc ở Hà Tĩnh làm hàng trăm nhà thờ gỗ sơn son thếp vàng](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/07/nguyen-van-minh-220240905074804.jpg?rt=20240905075010?240905093703)
Một xưởng mộc ở Hà Tĩnh làm hàng trăm nhà thờ gỗ sơn son thếp vàng
09:00 | 05/09/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Bình Định: Phát triển Làng nghề truyền thống sản xuất bánh tráng, bún số 8](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/04/11/h2-220240904114117.jpg?rt=20240904114125?240904114234)
Bình Định: Phát triển Làng nghề truyền thống sản xuất bánh tráng, bún số 8
11:42 | 04/09/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Triển lãm “Mạch di sản” tôn vinh nghệ thuật sơn mài truyền thống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/27/11/13-120240827112210.jpg?rt=20240827123857?240830102741)
Triển lãm “Mạch di sản” tôn vinh nghệ thuật sơn mài truyền thống
10:27 | 30/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nữ Nghệ nhân tâm huyết với nghề thêu ren, đan móc truyền thống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/27/13/8920240827135157.jpg?rt=20240827135159?240830102654)
Nữ Nghệ nhân tâm huyết với nghề thêu ren, đan móc truyền thống
10:26 | 30/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
![Bắc Kạn xây dựng làng nghề nông lâm nghiệp](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/29/11/z3740974215500-6597653140a686fe81759b6a102152c320240829110031.jpg?rt=20240829110044?240829110109)
Bắc Kạn xây dựng làng nghề nông lâm nghiệp
11:01 | 29/08/2024 Tin tức
![Phát triển nghề truyền thống: Góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/nguyenvanvu/082024/29/10/6212fa88afc746991fd620240829102144.2932920.jpg?rt=20240829103101?240829103107)
Phát triển nghề truyền thống: Góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn
10:31 | 29/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Làm giàu từ nuôi nấm đông trùng hạ thảo](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/27/11/9320240827111956.jpg?rt=20240827135847?240829101548)
Làm giàu từ nuôi nấm đông trùng hạ thảo
10:15 | 29/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Lễ hội Trung Thu năm 2024 tại Ninh Bình](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/27/10/trung-thu-2024082614071354520240827101447.png?rt=20240827101515?240827101817)
Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Lễ hội Trung Thu năm 2024 tại Ninh Bình
10:16 | 27/08/2024 Văn hóa - Xã hội
![Nghề dệt đũi ở Nam Cao](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/20/10/1220240320100828.jpg?240827100044)
Nghề dệt đũi ở Nam Cao
10:01 | 27/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Làng nghề "một thoáng Việt Nam"](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/032024/21/09/920240321094102.jpg?rt=20240321104218?240827095851)
Làng nghề "một thoáng Việt Nam"
09:58 | 27/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/12/14/z5340811907278-f89eab8fe689937f356cbc7dd60f991220240412140722.jpg?rt=20240412140724?240827095809)
Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ
09:58 | 27/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nguồn nhân lực trẻ ít tham gia phát triển nghề thủ công truyền thống](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/26/18/lao-dong-lang-nghe-120240826182813.jpg?rt=20240826182820?240827095508)
Nguồn nhân lực trẻ ít tham gia phát triển nghề thủ công truyền thống
09:55 | 27/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Sắp diễn ra Festival Nghề truyền thống – Quảng Nam 2024](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/27/09/120240827092353.jpg?rt=20240827092354?240827095449)
Sắp diễn ra Festival Nghề truyền thống – Quảng Nam 2024
09:54 | 27/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Hoà Bình: Cải thiện thu nhập từ nghề mây tre đan](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/26/11/720240826114917.jpg?rt=20240826114918?240826020732)
Hoà Bình: Cải thiện thu nhập từ nghề mây tre đan
14:07 | 26/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân nghìn năm tuổi](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/26/10/820240826103405.jpg?rt=20240826103807?240826111718)
Làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân nghìn năm tuổi
11:17 | 26/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nghề làm thúng chai truyền thống ở Phú Mỹ](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/22/21/120240822210540.jpg?240823092317)
Nghề làm thúng chai truyền thống ở Phú Mỹ
09:23 | 23/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nghề làm mỳ gạo ở Tử Nê](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/19/9020240731194622.jpg?rt=20240731203915?240822021912)
Nghề làm mỳ gạo ở Tử Nê
14:19 | 22/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nghề gốm Thanh Hà hồi sinh](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/19/9520240731194628.jpg?rt=20240731195801?240822021902)
Nghề gốm Thanh Hà hồi sinh
14:19 | 22/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![Nữ nghệ nhân hơn 60 năm giữ gìn nghề làm gốm Bàu Trúc](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/21/17/gom-bau-truc-320240821171842.jpg?rt=20240821171848?240822095247)
Nữ nghệ nhân hơn 60 năm giữ gìn nghề làm gốm Bàu Trúc
09:52 | 22/08/2024 Làng nghề, nghệ nhân
![qc-vinamilk-100-thanh-trung](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/012024/22/13/8-300x25020240122135907.jpg?rt=20240122135908)
![Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/12/thumbnail/dep-lop-220240905120201.jpg?rt=20240905121156?240905031604)
Những ông “vua dép lốp” xứng tầm Nghệ nhân làng nghề
09:00 Làng nghề, nghệ nhân
![Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/14/thumbnail/120240905144049.jpg?rt=20240905144051?240905031425)
Lào Cai: Phát triển nghề thủ công truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa
15:14 Làng nghề, nghệ nhân
![Hà Nội: Kinh tế xanh gắn với mô hình OCOP](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/320240905091650.jpg?rt=20240905091651?240905105513)
Hà Nội: Kinh tế xanh gắn với mô hình OCOP
10:55 OCOP
![Thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/620240905093650.jpg?rt=20240905093652?240905105402)
Thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả
10:54 Sức khỏe - Đời sống
![Tiền Giang: Khởi nghiệp với mô hình nuôi ốc bươu đen](https://langngheviet.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/05/09/thumbnail/820240905094422.jpg?rt=20240905094423?240905105344)
Tiền Giang: Khởi nghiệp với mô hình nuôi ốc bươu đen
10:53 Khởi nghiệp
![qc-vinamilk-dinh-duong-vang](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/012024/22/14/6-300x50020240122140218.jpg?rt=20240122140220)
![ct-tnhh-pt-xuan-thanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/ct-tnhh-pt-xuan-thanh20240618120024.png?rt=20240618120024)
![ctcp-xd-tan-loc](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/11/ctcp-xd-tan-loc20240618115958.png?rt=20240618115958)
![nong-nghiep-xanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/11/nong-nghiep-xanh20240618114304.png?rt=20240618114304)
![minh-hieu](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/minh-hieu20240618120332.png?rt=20240618120338)
![nhu-thanh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/nhu-thanh20240618120332.png?rt=20240618120437)
![an-phat](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/an-phat20240618120333.png?rt=20240618120501)
![thanh-chau](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/thanh-chau20240618120335.png?rt=20240618120525)
![thuan-duc](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/thuan-duc20240618120336.png?rt=20240618120545)
![ha-tinh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/ha-tinh20240618120337.png?rt=20240618120604)
![binh-dinh](https://langngheviet.com.vn/stores/ads_data/2024/062024/18/12/binh-dinh20240618120337.png?rt=20240618120617)