Hà Nội: 34°C Hà Nội
Đà Nẵng: 33°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 33°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 34°C Thừa Thiên Huế

Mộc mạc nghề làm tương bần ở Hưng Yên

LNV - Làng nghề tương bần ở thị trấn Bần Yên Nhân (huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên) đã tồn tại hàng trăm năm với món tương đặc trưng được làm từ những nguyên liệu quen thuộc.

Gia vị mộc mạc, đậm chất quê hương

Mộc mạc nghề làm tương bần ở Hưng Yên
Bà con đang kiểm tra các chum đựng tương bần.

Từ xa xưa, vùng đất làng Bần khá màu mỡ nên thuận lợi trong việc trồng lúa, trông dâu nuôi tằm và xen canh một số trong những hoa màu khác như ngô, khoai, lạc, đỗ tương… Từ những nông sản có sẵn, người dân nơi đây đã làm ra món nước chấm tương bần đặc trưng. Tương được chế biến từ tháng ba tới tháng tám âm lịch vào thời điểm miền bắc nhiều nắng.

Theo một số ghi chép, tương bần bắt đầu phổ biến từ khoảng thế kỷ XII-XIII, cùng với nhãn lồng, tương bần là loại thực phẩm được dâng lên đức vua. Dù rất không còn xa lạ với thứ nước chấm này nhưng người làng Bần đều không hay biết ai là người đầu tiên truyền dạy phương pháp làm tương trong vùng. Mọi người chỉ biết rằng từ ngày xưa, tương đã hiện hữu từng ngày trên các mâm cơm của mỗi hộ dân cư nơi đây.

Đến đầu thế kỷ XX, tương bần dần nổi tiếng và được trao đổi mua bán rộng rãi hơn. Người đầu tiên mang dòng sản phẩm tương Bần đóng chai ra bán trên trục đường 5 là cụ bà Thân Thị Lựu vào các năm 1935 – 1940. Từ thuở thiếu thời cụ Lựu đã nhiều người biết đến trong làng là người đảm đang, khéo tay, làm tương ngon. Lại cảm thấy nhà ngay mặt đường 5, từng ngày người xe qua lại đông đúc, hàng hóa bày ra cái gì cũng thu hút khách nên cụ bạo dạn bày bán thử mấy chai tương của nhà làm ra. Không ngờ, người dùng truyền tai nhau, khách tới hỏi hàng ngày một đông, người mang lại cho hộ dân cư thưởng thức, người dùng làm quà biếu cố hữu gần xa. Nhận cảm thấy tiềm năng nâng tầm phát triển, cụ đã lan rộng ra chế tạo và đặt chính hiệu cho tương của mình là Cự Lẫm, biến thành chính hiệu đầu tiên của tương làng Bần.

Mộc mạc nghề làm tương bần ở Hưng Yên
Vào thời điểm chính vụ, mỗi cơ sở chế tạo tương bần ở Hưng Yên có đến 15-20 lao động làm việc với mức nguồn thu 5-8 triệu đồng/tháng.

Đến nay, Hiệp hội làng nghề tương bần có 17 hộ hộ dân cư hội viên, trong số đó có 5 hộ chế tạo quy mô lớn. Tổng sản lượng của phường Bần Yên Nhân đạt khoảng trên 2 triệu lít/năm. Có thể nói, nghề làm tương đã góp phần tăng nguồn thu cho người dân, tạo công việc cho lao động.

Bí quyết làm tương bần truyền thống

Mộc mạc nghề làm tương bần ở Hưng Yên
Thời gian tương bần đạt độ chín nhanh hay lâu tùy thuộc khá nhiều vào điều kiện thời tiết nắng nhiều hay ít.

Tương bần đạt chất lượng sẽ có màu vàng như mật, vừa thơm ngọt, vừa bùi, vừa ngậy. Sản phẩm nếp cần là nếp cái hoa vàng, đỗ tương cần là đỗ ré (hạt nhỏ dại vừa, chắc mẩy) trồng đất bãi, muối cần là muối biển Hải Hậu, chum phải mua từ làng Thổ Hà (Bắc Giang) và nước phải được lấy từ giếng Đanh của làng (nước ở đây ngọt, lại trong vắt).

Để chế biến được loại tương bần đặc trưng, có mùi thơm, màu vàng ươm thì đòi hỏi khá nhiều kỹ thuật và kinh nghiệm của từng người làm. Thời gian trung bình để nấu được nước tương từ 1 đến 2 tháng.

Nấu tương gồm 3 giai đoạn là đưa xôi lên mốc, ngả đỗ và ủ tương. Trước tiên, người nấu sẽ cho nếp ngâm sạch rồi đem đi nấu chín thành xôi dẻo. Khi xôi chín thì xới ra nong, nia xong để khoảng 2 ngày 2 đêm tới khi xôi lên mốc vàng. Có khá nhiều hộ hộ dân cư còn ủ xôi trong lá nhãn hỗ trợ cho nếp dậy mùi hơn. Nấu xôi nếp xong để lên mốc vàng.

Tiếp tới sẽ lấy đỗ tương đi rang vàng. Hồi trước hầu hết quá trình này sẽ khiến thủ công, khi rang sẽ trộn cùng với cát cứu đỗ giòn, vàng và thơm hơn. Tuy nhiên ngày nay cư dân lấy đỗ tương rang bằng lò bánh mì vừa tiết kiệm thời hạn vừa tăng hiệu suất mà vẫn giữ được hương vị. Khi rang xong đỗ tương thì xay nhỏ dại rồi ngâm trong chum sành ngập nước trong khoảng 7 dến 10 ngày. Khi đỗ ngả sang màu vàng ánh đỏ là đạt.

Lấy nước đỗ tương ngâm trong chum sành tưới lên phần xôi nếp lên mốc thật đều xong để 1 ngày 1 đêm nữa. Đủ thời hạn thì cho nếp vào chum đỗ cùng với muối tinh khuấy đều và đưa đi phơi nắng. Nắng luôn là nhân tố quan trọng ra quyết định tới mùi vị thơm ngon của tương bần. Nắng càng lớn thì tương chín càng sánh, vàng. Nếu nắng yếu tương sẽ ảnh hưởng xỉn màu, mừi hương thấp hơn và lâu ngấu. Thế cho nên mà ngày hè đấy là thời gian làm tương bần lý tưởng nhất.

Mộc mạc nghề làm tương bần ở Hưng Yên
Làng nghề tương bần Hưng Yên có nét đẹp mộc mạc, giản dị nhưng cũng vô cùng thu hút.

Tương bần tại làng nghề tương bần Hưng Yên thường để được phơi nắng trong khoảng 1 tháng. Suốt thời hạn này người nấu phải theo dõi cẩn thận từng chum tương. Hằng ngày, phải mở chum khuấy đều, thêm nước. Khi trời nắng lớn thì phơi tương, nếu trời đổ mưa thì phải bao che lại để ngăn cản nước mưa lọt vào chum. Khuấy tương trong quá trình phơi nắng. Đến khi cảm thấy nước tương sánh lại thêm màu vàng đậm, vị ngọt đậm đà, hạt xôi nếp mềm ra thì tương đã ngấm.

Những năm qua hoạt động sản xuất và tiêu thụ tương Bần của huyện Mĩ Hào, tỉnh Hưng Yên đã thu được kết quả đáng khích lệ, đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở nông thôn. Ngoài việc tăng thu nhập cho các gia đình, làng nghề tương bần đã và đang giải quyết một phần đáng kể lao động tại địa phương. Qua nhiều năm phát triển, làng nghề tương bần Hưng Yên vẫn luôn giữ gìn và phát huy nét truyền thống cổ truyền./.

Tường Vân

Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề phở Vân Cù - Nét đẹp văn hoá ẩm thực Việt

Làng nghề phở Vân Cù - Nét đẹp văn hoá ẩm thực Việt

LNV - Nằm ẩn mình bên bờ sông Hồng thơ mộng, làng Vân Cù, xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm phở gia truyền. Trải qua hơn 100 năm hình thành và phát triển, phở Vân Cù đã trở thành thương hiệu ẩm thực uy tín, góp phần tô điểm cho bức tranh văn hóa ẩm thực phong phú của Việt Nam.
Tây Ninh: Phát triển ngành nghề nông thôn dựa trên lợi thế địa phương

Tây Ninh: Phát triển ngành nghề nông thôn dựa trên lợi thế địa phương

LNV - Trong năm 2024, tỉnh Tây Ninh định hướng phát triển ngành nghề nông thôn dựa trên tiềm năng, phát huy lợi thế về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội hiện có tại địa phương.
Mềm mại tựa mây trắng

Mềm mại tựa mây trắng

LNV - Thăng Long - Hà Nội là nơi có nghề kim hoàn phát triển, với phố Hàng Bạc hay làng nghề Định Công. Đây là một trong những nghề kỹ thuật cao trong nhóm ngành thủ công mỹ nghệ. Để có thể phát triển xứng tầm, trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hoá, nghề kim hoàn cần có nhiều đổi mới.
Lợi thế và tiềm năng của “đất chè” Thái Nguyên

Lợi thế và tiềm năng của “đất chè” Thái Nguyên

LNV - Tỉnh Thái Nguyên có 4 vùng trồng chè nổi tiếng là: Tân Cương, La Bằng, Trại Cài và Khe Cốc, được mệnh danh là “Tứ đại danh trà”. Đây chính là các vùng nguyên liệu để sản xuất ra những sản phẩm chè đặc sản nổi tiếng và đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Thái Nguyên xác định hướng đến mục tiêu đầu tư phát triển cây chè theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.
Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

LNV - Nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao, thôn Thạch An, xã Cẩm Liên (Cẩm Thủy) được lưu truyền qua bao thế hệ. Những sản phẩm do các bà, các mẹ làm ra không chỉ thể hiện sự khéo léo, tinh tế, sáng tạo của người phụ nữ mà còn thể hiện nếp sống, tín ngưỡng của dân tộc Dao.
Thanh Hoá có thêm 7 nghề, làng nghề truyền thống

Thanh Hoá có thêm 7 nghề, làng nghề truyền thống

LNV - Vừa qua, ông Lê Đức Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, Chủ tịch Hội đồng xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh đã chủ trì hội nghị xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh năm 2024.

Tin khác

Nghề làm đèn lồng ở Hội An

Nghề làm đèn lồng ở Hội An

LNV - Đèn lồng phố cổ Hội An còn là biểu tượng của sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam với Trung Hoa và Nhật Bản. Có người cho rằng, những chiếc đèn lồng xuất hiện ở phố cổ Hội An là do người dân thuộc họ Châu, Thái, La… từ Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông sang đây để lập nghiệp. Chính trong hành trình xa xứ ấy, họ mang theo những chiếc đèn lồng như một nỗi niềm hoài vọng cố hương.
Cặp vợ chồng nghệ nhân đưa thúng chai ra thị trường quốc tế

Cặp vợ chồng nghệ nhân đưa thúng chai ra thị trường quốc tế

LNV - Trên mảnh đất Phú Yên vợ chồng anh Trương Văn Trung và chị Trương Thị Bích Kiều ở xã An Dân, huyện Tuy An đang âm thầm gìn giữ và phát triển nghề đan thúng chai truyền thống, đưa sản phẩm thủ công này vươn xa ra thị trường quốc tế.
Làng nghề bán "hơi thở thủy tinh” Xối Trì

Làng nghề bán "hơi thở thủy tinh” Xối Trì

LNV - Nếu đã từng một lần uống bia hơi ở Hà Nội thì không thể không biết đến chiếc cốc thuỷ tinh sần sùi, màu xanh bạc hà, có bọt sủi tăm li ti. Đó là một sản phẩm thủ công truyền thống nổi tiếng ở làng nghề thổi thủy tinh Xối Trì. Mặc dù nghề truyền thống này đang dần bị mai một nhưng người dân Xối Trì vẫn nỗ lực giữ nghề như một nét văn hóa đẹp.
Trải nghiệm làng nghề truyền thống ở An Giang

Trải nghiệm làng nghề truyền thống ở An Giang

LNV - Đến với An Giang, du khách sẽ được trải nghiệm, tham quan các làng nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ, cơ sở sản xuất hàng đặc sản để tìm hiểu các giá trị văn hóa và thỏa thích mua sắm các sản phẩm đặc trưng truyền thống.
Hà Nội: Thêm chủ chương, chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề

Hà Nội: Thêm chủ chương, chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề

LNV - Nhận thức sâu sắc giá trị của làng nghề và nghề truyền thống, TP Hà Nội đã có nhiều chủ trương, chính sách phát triển làng nghề. Đặc biệt, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2045”.
Làng nghề bánh tráng trăm tuổi

Làng nghề bánh tráng trăm tuổi

LNV - Nằm bên bờ sông Vàm Cỏ Tây, làng nghề truyền thống bánh tráng Nhơn Hòa (phường 5, thành phố Tân An, tỉnh Long An) từ lâu đã vang danh khắp Nam Bộ bởi chất lượng, hương vị đặc trưng. Hơn 100 năm qua, bếp lửa vẫn sáng đều tại các hộ sản xuất. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, trước thách thức từ thị trường, công nghệ, số hộ làm nghề truyền thống đã giảm đi rất nhiều.
Hội chợ sản phẩm làng nghề và nông sản thực phẩm an toàn trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2024 chính thức khai mạc  tại huyện Thanh Oai

Hội chợ sản phẩm làng nghề và nông sản thực phẩm an toàn trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2024 chính thức khai mạc tại huyện Thanh Oai

LNV - Thực hiện Chương trình Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch thành phố Hà Nội năm 2024, tối ngày 31/5/2024, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội phối hợp với Ủy ban nhân dân huyện Thanh Oai khai mạc Hội chợ sản phẩm làng nghề và nông sản thực phẩm an toàn trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2024 tại Chợ đầu mối Nam Hà Nội, huyện Thanh Oai.
Mộc mạc nghề làm nồi đất ở làng Trù Sơn

Mộc mạc nghề làm nồi đất ở làng Trù Sơn

LNV - Không sở hữu nghệ thuật tinh xảo, sản phẩm cầu kỳ, có màu sắc rực rỡ nhưng nghề gốm ở làng Trù Sơn (huyện Đô Lương, Nghệ An) vẫn phát triển qua hàng trăm năm, mang trong mình nét đẹp mộc mạc và giản dị của miền quê nơi đây.
Thơm ngon nước mắm truyền thống Cát Hải

Thơm ngon nước mắm truyền thống Cát Hải

LNV - Người xưa thường truyền tai nhau câu: “Dưa La, húng Láng, nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét”. Trong đó, nước mắm Vạn Vân nổi tiếng khắp vùng Đông Dương xưa chính là nước mắm Cát Hải ngày nay.
Nghệ nhân Võ Văn Hải nổi tiếng với các tác phẩm từ cây cà phê

Nghệ nhân Võ Văn Hải nổi tiếng với các tác phẩm từ cây cà phê

LNV - Buôn Ma Thuột, nơi nổi tiếng với hương vị cà phê nhưng với cây cà phê thì ít ai quan tâm đến. Nghệ nhân Võ Văn Hải đã nhìn thấy tiềm năng phát triển từ cây cà phê. Và với đam mê nghệ thuật, ông đã tìm tòi để tạo ra nhiều tác phẩm độc đáo và nổi tiếng, từ việc tận dụng những gốc cà phê già cỗi, năng suất thấp đã bị bỏ đi.
Ngư dân Lập Lễ Góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Ngư dân Lập Lễ Góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

LNV - Xã Lập Lễ, huyện Thuỷ Nguyên, thành phố Hải Phòng là một xã có nghề cá truyền thống nổi tiếng lâu đời, từ chỗ đã từng đứng trên bờ vực phá sản. Bằng sự nỗ lực của chính quyền và những ngư dân yêu nghề, năm 2005 xã đã dành danh hiệu lá cờ đầu về mô hình đánh cá xa bờ của 28 tỉnh có nghề khai thác thủy sản xa bờ trên toàn quốc. Hiện nay Lập Lễ vẫn tiếp tục duy trì các đội tàu đánh bắt xa bờ và phát triển hệ thống dịch vụ hậu cần nghề cá, để phấn đấu trở thành xã trọng điểm nghề cá của Thành phố và các tỉnh phía Bắc. Bằng khát vọng làm giàu và được sự quan tâm của Nhà nước đã tạo cho ngư dân Lập Lễ vươn khơi sản xuất, đồng thời đội tàu của xã cũng là một trong những lực lượng hùng hậu ở tuyến đầu góp phần bảo vệ chủ quyền vùng biển đảo phía Bắc của Tổ quốc.
Nghệ An: Làng bánh cốm Đông Thuận

Nghệ An: Làng bánh cốm Đông Thuận

LNV - Nhắc đến Nghệ An, người ta thường nghĩ ngay đến những bãi biển hoang sơ, những cánh đồng lúa bạt ngàn hay những di tích lịch sử hào hùng. Tuy nhiên, bên cạnh những cảnh đẹp và di tích ấy, Nghệ An còn sở hữu một món quà quê vô cùng đặc biệt, mang đậm hương vị truyền thống - đó chính là bánh cốm Đông Thuận.
Biểu tượng văn hoá Tây Nguyên giữa lòng Thành Phố

Biểu tượng văn hoá Tây Nguyên giữa lòng Thành Phố

LNV - Nằm trong lòng thành phố Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), buôn Akô Dhông như một viên ngọc quý tỏa sáng giữa lòng phố thị ồn ào, náo nhiệt. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc mà còn bởi những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của người Ê Đê được gìn giữ qua bao thế hệ.
Bình Định Quảng bá sản phẩm OCOP và làng nghề trong chuỗi sự kiện du lịch hè năm 2024

Bình Định Quảng bá sản phẩm OCOP và làng nghề trong chuỗi sự kiện du lịch hè năm 2024

OVN - Chuỗi sự kiện du lịch hè năm 2024 có chủ đề “Quy Nhơn - Thiên đường biển - Tỏa sáng và phát triển”, bao gồm 15 sự kiện hoạt động đặc sắc và hấp dẫn. Trong đó, chương trình giới thiệu nghệ thuật cá ngừ đại dương gắn với Hội chợ ẩm thực “Món ngon từ biển” và sản phẩm OCOP, làng nghề tỉnh Bình Định sẽ mang đến cho du khách những trải nghiệm thú vị.
Hưng Yên: Tạo điều kiện cho làng nghề phát triển

Hưng Yên: Tạo điều kiện cho làng nghề phát triển

LNV - Tỉnh Hưng Yên có 62 làng nghề, thu hút lực lượng lớn lao động ở khu vực nông thôn. Tỉnh đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách tạo điều kiện cho các làng nghề nâng cao chất lượng, giá trị hàng hóa mang lại nguồn thu lớn cho người dân.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Thư chúc mừng Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam của Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam

Thư chúc mừng Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam của Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam

LNV - Nhân dịp kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2024), thay mặt Đảng đoàn, Ban Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam, tôi thân ái gửi tới toàn thể cán bộ, hội viên, những người làm báo cả nước những lời chúc tốt đẹp nhất!
Lời toà soạn

Lời toà soạn

LNV - Ngày báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2024)
Bác Hồ - Người khai sinh nền Báo chí Cách mạng Việt Nam

Bác Hồ - Người khai sinh nền Báo chí Cách mạng Việt Nam

LNV - Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một chiến sỹ cách mạng lỗi lạc, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, vị lãnh tụ kính yêu của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam mà còn là một cây bút xuất sắc, một nhà báo lớn, người khai sinh nền Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Đồng hành cùng tạp chí lan toả sứ mệnh thiêng liêng

Đồng hành cùng tạp chí lan toả sứ mệnh thiêng liêng

LNV - Là người đầu tiên đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi cây bút là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng. Cũng vì hiểu rõ vai trò quan trọng của báo chí trong việc định hướng, phục vụ công tác tư tưởng nên Người dành sự quan tâm rất lớn đối với nghiệp vụ của người làm báo. Các thế hệ nhà báo Việt Nam đến nay vẫn luôn ghi nhớ lời căn dặn của Bác mỗi khi đặt tay lên ngòi bút: Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Viết thế nào cho dễ hiểu?
Nghệ An: Kiểm tra giám sát thực hiện các đề án khuyến công

Nghệ An: Kiểm tra giám sát thực hiện các đề án khuyến công

LNV - Công tác khuyến công trên địa bàn tỉnh Nghệ An thời gian qua đã giúp cơ sở sản xuất nông thôn có định hướng đầu tư đúng, hiệu quả, nâng cao năng lực quản lý, mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước… Năm 2024, ngành công thương Nghệ An tiếp tục bám sát chỉ đạo của cấp trên và tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện các đề án khuyến công.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
ct-tnhh-pt-xuan-thanh
ctcp-xd-tan-loc
nong-nghiep-xanh
minh-hieu
nhu-thanh
an-phat
thanh-chau
thuan-duc
ha-tinh
binh-dinh
Giao diện di động