Cánh đồng lúa xã Buôn Choah

Cách thành phố Buôn Ma Thuột hơn 35km, cách quốc lộ 14 gần 30km băng qua thị trấn Buôn Trấp (huyện Krông Ana, Đắk Lắk), ngay phía bên kia sông có phong cảnh hữu tình, sản vật đa dạng, địa chất đặc thù, nằm giữa dòng sông cha Krông Nô và miệng núi lửa Nâm B'lang là cánh đồng Buôn Choah màu mỡ rộng hàng nghìn ha. Toàn bộ hơn 700 ha lúa tại đây đều canh tác giống ST24, ST25, là những giống lúa gạo thuộc loại ngon top đầu thế giới.

Ít ai biết rằng năm 2017, Bà Chu Thị Mười trong một lần xem tivi thấy quảng cáo gạo ST24 thơm ngon nên ấp ủ ý định mua giống về trồng thử. Ngày hôm sau, bà Mười đem ý tưởng này kể với ông Doãn Gia Lộc, lúc đó cũng là Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Krông Nô.Trùng hợp, ông Lộc cũng đang có ý định đưa giống lúa ST24 về địa phương trồng thử nghiệm nhằm thay thế các giống lúa đã thoái hóa. Chính vì thế, sau khi bà Mười đề nghị, ông Lộc đã nhận lời ngay. Ít ngày sau, 50kg lúa giống ST24 được giao tận tay bà Mười, được gieo sạ trên diện tích 4 sào. Là giống lúa mới, lại chưa nắm rõ quy trình sản xuất nên vụ đầu tiên, lúa bị xoắn lá, bà Mười chỉ thu được một tấn thóc trên 4 sào. Sản lượng này chỉ bằng 1/10 so với các giống lúa người dân địa phương đang trồng. Mới đầu đưa lúa và sản xuất dù cho sản lượng có hơi thấp nhưng về sau khi đã áp dụng đúng kỹ thuật thì sản lượng lúa đã cao hơn và chất lượng gạo cũng được nâng cao.

Mùa lúa chín trên cánh đồng Buôn Choah

Theo bà Trần Thị Thanh Vân, Chủ tịch Hội nông dân xã Buôn Choah, cánh đồng được bồi lấp bởi phù sa sông Krông Nô, cộng với trầm tích khoáng chất từ đá bọt núi lửa đã giúp lúa gạo Buôn Choah có hương vị rất riêng. Khi nấu chín có độ mềm dẻo và mùi thơm tự nhiên, càng nhai càng ngọt. Chính ông Hồ Quang Cua, người lai tạo ra giống lúa ST24, ST25, khi tới đây cũng phải công nhận lúa gạo trồng tại Buôn Choah thơm ngon hơn hẳn so với những vùng khác. Bà Trần Thị Thanh Vân, cho biết: "Không nơi nào có được vị trí địa lý do thiên nhiên ban tặng như thế này. Bây giờ khi chúng tôi đã đảm bảo quy trình sản xuất, đảm bảo chất lượng hàng hóa thì rất nhiều doanh nghiệp tìm đến mua lúa tươi, họ cũng muốn có xuất xứ nguồn gốc. Mong muốn của chúng tôi là đã xây dựng được thương hiệu rồi thì làm sao giữ vững được nó và không để nơi nào có thể trà trộn sản phẩm với địa danh Buôn Choah. Kiên quyết là làm theo các quy chuẩn chất lượng VietGap và chất lượng ngày càng tăng thêm nữa, làm lúa hữu cơ, nâng giá trị thương hiệu lúa gạo Krông Nô."

Ông Phạm Xuân Lai, Phó Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Buôn Choah, cho biết, hiện đơn vị liên kết với nông dân canh tác hơn 440ha lúa nước 2 vụ, sử dụng giống ST24, ST25. Gạo ST24 Krông Nô của hợp tác xã sản xuất lúa gạo Buôn Choah được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, năng suất đạt bình quân 10 tấn/ha/vụ. Sau thu hoạch, lúa được chế biến thành dòng gạo tươi, bảo quản bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, được người tiêu dùng ưa chuộng. Các thành viên của hợp tác xã liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật, ... tạo ra nguồn nguyên liệu lúa có năng suất và chất lượng cao. Hợp tác xã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, nhà xưởng, trang thiết bị chế biến như: sấy, xay xát gạo thành phẩm và phân phối ra thị trường dòng gạo ST24 đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường. Qua đó, giá trị lúa gạo địa phương được nâng cao, từng bước tạo chỗ đứng trên thị trường, cải thiện thu nhập cho người dân.

Mẫu sản phẩm gạo ST24 của hợp tác xã nông nghiệp Buôn ChoahChoahxã nông nghiệp Buôn ChoahChoa

Giá lúa tươi trên 8.000 đồng 1kg, giá gạo trên 20.000 đồng 1 kg, nông dân có lãi khoảng 50 triệu đồng 1ha. Hợp tác xã chỉ giữ lại một số ít thóc để chế biến gạo thành phẩm, duy trì 3 điểm bán hàng tại huyện Krông Nô, Thành phố Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông) và Thành phố Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk). Làm theo chuẩn VietGap giá trị hàng hóa đã tăng lên. Hiện tại giá lúa tươi là 8100đ, 8200đ/1kg. Xe ô tô thì mỗi bãi cứ 2-3 cái đã vào chờ sẵn mua lúa. Ông Doãn Gia Lộc, Trưởng phòng Nông nghiệp phát triển nông thôn huyện Krông Nô, cho biết sản phẩm lúa gạo Buôn Choah đã đạt chứng nhận của Chương trình mỗi xã, phường, một sản phẩm (OCOP) 4 sao của tỉnh.

Cùng với thương hiệu gạo Buôn Choah đã có, huyện đang xây dựng nhãn hiệu hàng hóa tập thể Gạo Krông Nô, nhằm truy xuất nguồn gốc và chứng nhận sản phẩm đặc trưng riêng có cho gần 5000 ha lúa trồng dưới chân các núi lửa ở địa phương. Do diện tích có hạn, huyện định hướng sản xuất gạo đặc hữu với giống lúa ST24, ST25, canh tác theo tiêu chuẩn VietGap, tiến tới sản xuất sản phẩm hữu cơ, và thu hút đầu tư chế biến sâu, nâng cao giá trị hạt gạo.

Cánh đồng xã Buôn Choah từ trên cao

Về phía huyện cũng như các cơ quan chuyên môn phải phối hợp chặt chẽ với các hợp tác xã để mà cung ứng, quản lý sản xuất cho thật tốt, có cơ chế chính sách để mà giữ lại toàn bộ sản phẩm thô phục vụ cho chế biến sâu tại địa phương. Không những chỉ là bán gạo đơn thuần, mà sau đó có thể chế biến sâu hơn, ví dụ như làm bánh phở từ gạo ST25, bánh gạo ST25…, nâng giá trị lúa gạo lên, không phải là 20 -25 ngàn đồng 1kg gạo nữa, mà lúc đó chế biến sâu cho giá trị 1kg gạo lên 50 ngàn đồng.

Với vùng đất trù phú thuận lợi cho canh tác lúa nước. Không những đem lại những mùa vàng no ấm cho nông dân mà còn đem lại kinh tế cao, từng bước phát triển vùng Krông Nô thành nơi sản xuất lớn của cả nước và mong rằng trong tương lai ở gian hàng nước ngoài sẽ xuất hiện sản phẩm lúa gạo Krông Nô.