Bây giờ đến chơi nhà nào cũng có các dụng cụ, đồ dùng và phương tiện đi lại hiện đại như: mô tô, xe máy, xe đạp điện… thậm chí có cả nhiều ô tô. Những loại ti vi mỏng, siêu mỏng, tủ lạnh từ một đến hai cánh dung tích hàng trăm lít trở lên, bếp đun bằng gas, bằng hồng ngoại, bằng từ …máy tính cá nhân, điện thoại di động đắt tiền cũng không hiếm. Nói chung tất cả các sản phẩm của nền văn minh hiện đại nhất của loài người do các nước tư bản như Mỹ, Nhật, Pháp, Anh, Đức...ở ta đều có. Nghĩ lại quá khứ thì thấy bây giờ quả là sướng, song do cái tính thích đi và lại hay đến với các gia đình công nhân, cán bộ các công ty, đơn vị ngành than ở nhiều địa phương nên tôi đã thấy. Nhà cửa sạch sẽ, tiện nghi đầy đủ, đồ dùng, phương tiện như nêu ở trên không thiếu, nhưng tôi vẫn cảm thấy thiếu một vài thứ rất đơn giản, rẻ tiền nhưng nó rất thiết thực phục vụ cuộc sống con người. Đó là hệ thống cây xanh, cây cảnh trong nhà.

Là một người làm nghề mỏ, tiếp xúc với môi trường độc hại nên tôi rất yêu cây và thông cảm với những nơi thiếu thốn cây xanh, vậy nên lúc nào tôi cũng yêu thích cây như cái nghề nghiệp của mình. Vì yêu thích cây xanh, cây cảnh trồng trong nhà, ngoài vườn nên tôi cũng xin lạm bàn đôi ba ý kiến xung quanh việc trồng cây cảnh ở gia đình.

Nói về cây xanh, nếu ta không có điều kiện để trồng ở vườn mà phải trồng vào các bồn, chậu thường gọi là cây cảnh. Mục đích của nó là làm cho không khí quanh ta dịu mát, điều hòa ô xi cho hô hấp của con người. Cây có nhiều loại, nhiều kiểu, dáng để chơi. Nhiều dân tộc trên thế giới có thú chơi cây từ hàng nghìn năm nay như cây thế Trung Hoa, cây Bon sai Nhật Bản... Ỏ Việt Nam cũng có nhiều vùng chơi cây cảnh nổi tiếng như Huế, Đà Lạt, Sa Đéc, Quy Nhơn, Nam Định, Bắc Ninh, Sơn Tây, Hải Dương, Thái Nguyên... và các làng hoa nổi tiếng ở Hà Nội như Quảng Bá, Nghi Tàm, Nhật Tân …

Người xưa và nay vẫn có câu nói “ Nghề chơi tốn lắm công phu” Song để nó đơn giản ít tốn kém thì ta nên chọn cây, mua cây và trao đổi cây theo sở thích của từng nguời, không ai có thể giống ai được. Ví như người có năng khiếu về văn chương, báo chí, thơ ca, nhạc họa thì nên trồng chậu cây Ngọc bút. Người nào yêu thích binh nghiệp thì trồng các chậu cây Tùng, Bách. Ai tính thẳng thắn, trung thực, sống không phụ thuộc thì trồng và chăm sóc chậu cây Trúc quân tử. Người nào luôn luôn phải chịu đựng gian khổ mà vẫn vượt qua được thì trồng một bộ cây Xương rồng ...vv

Mỗi cây mỗi hoa, mỗi người một sở thích song cũng cần phải hiểu mỗi loại cây thì trồng thế nào, kiểu dáng gì và cách chơi ra sao ? Ví như cây Sanh thì đẹp ở lá, cây Si thì đẹp ở bộ rễ, cây Đa thì đẹp ở gốc, cây Sứ thì đẹp ở củ, cây Trà my thì lại đẹp ở hoa...vv

Mỗi một lứa tuổi lại có suy nghĩ và kiểu chơi khác nhau. Tuổi trẻ thì yêu thích các loại cây có nhiều hoa đẹp và thơm, tuổi trung niên thì lại muốn có nhiều cây thế. Cây thế cũng có nhiều loại: Thế huyền, thế trực, thế trực siêu, thế triều dâng thác đổ, thế nhân văn, thế bình phong, thế bắc cầu rồi thế phụ tử, huynh đệ đồng khoa, ngũ phúc, song thụ ...vv nhiều lắm kể mãi không hết!

Đối với các bậc cao niên đã nghỉ hưu lại thường thích chơi cây theo bộ, mà bộ có nhiều người thích là bộ “ Tam đa” Tam đa nghĩa là Phúc - Lộc -Thọ. Ta có thể chọn cây Sung gốc to (thế huyền hoặc trực) là loại Sung tía có nhiều quả từ gốc đến ngọn, khi quả chín có mầu sắc rất đẹp. Người đời quan niệm Sung là sung sướng. Cây lại có nhiều quả (con) tượng trưng cho người có Phúc. Cây Lộc Vừng là loại cây thân mộc, sống lâu ưa cả nước lẫn cạn, gốc thì có rất nhiều mấu mắt đẹp. Lá cây xanh bền, ra hoa dài rủ xuống như những túi vừng lại có mùi thơm thoang thoảng. Lộc mà nhiều như vừng thì thật là tuyệt. Biểu tượng của Thọ là cây Vạn Tuế, thuộc bộ cọ, thân và lá đều đẹp, ở đời ai cũng mong sống “ Bách niên, giai lão” hưởng một trăm tuổi trời. Vậy mà cây Vạn Tuế thọ được đến mười nghìn năm (một vạn). Thật đúng là biểu tượng của sự “ siêu” thọ. Chơi bộ cây này là biểu hiện của một sự cầu chúc nghiêm chỉnh. Song phải xếp đặt theo tuần tự : Phúc – Lộc – Thọ, cả ba cây cao gần bằng nhau, cây ở giữa thì cao hơn một tý.

Trồng cây cảnh nếu biết tận dụng chỗ để thì nhà cửa dù chật đến đâu và ở tầng nào cũng chơi được. Trong phòng ngủ, phòng khách, chỗ không có nắng thì để các loại cây Chiết Mộc Lan, Trúc Nhật, Lan Ý, Vạn Niên Thanh, Trúc Mây... Trên mái cổng, lan can, ban công nhiều nắng thì nên trồng một bộ Cửu long, tức là chín chậu Xương Rồng. Loại cây này có hàng trăm loài, song ta chỉ nên chọn loại đẹp, loại cây này chịu hạn giỏi, cả tháng không cần tưới nước mà vẫn sống. Xương Rồng còn có tác dụng chống được tia tử ngoại được phát ra từ máy tính, thiết bị điện tử để trong nhà nữa! Nếu cần màu xanh chống nắng cho nhà hướng Tây thì nên trồng một chậu cây hoa Giấy ghép nhiều mầu, hoa Giấy thân mềm, lá dày xanh quanh năm, hoa bền nên độ che phủ lớn.

Nói về cây, về hoa thì nhiều thứ, nhiều loài, trồng và chơi nhiều hay ít là tùy theo điều kiện, song có điều là cây xanh không thể thiếu được trong cuộc sống của chúng ta. Cuộc sống của ta sẽ đẹp hơn, ý nghĩa hơn khi ta biết tạo ra sự gần gũi với cây cỏ, thiên nhiên, môi trường sống sẽ trong lành hơn, con người sẽ giảm bớt được sự buồn phiền, cáu giận, sẽ cảm thấy thoải mái sau những giờ lao động vất vả ở công trường hay nhiệm sở khi trở về nhà và tiếp xúc với cây xanh.

Ks Nguyễn Quang Tình