BƯỚC NGOẶT TỪ NHỮNG THẤT BẠI

Ông Nguyễn Văn Cường (bên trái) – Giám đốc Hợp tác xã Mật ong Cường Nga (Sơn Giang, Hà Tĩnh) chủ mô hình nuôi tằm phòng lạnh. Ảnh Phương Hồ

Từng là một người gắn bó lâu năm với nghề nuôi ong lấy mật, ông Cường thấu hiểu nỗi vất vả của việc sản xuất phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Sau thời gian trăn trở tìm hướng đi mới, ông nhận thấy nghề trồng dâu nuôi tằm có tiềm năng kinh tế cao, chi phí đầu tư vừa phải và quan trọng là thị trường đầu ra đang rất rộng mở.

Nghĩ là làm, tháng 9/2022, ông bắt đầu cải tạo 3ha đất bãi bồi ven sông Ngàn Phố vốn canh tác kém hiệu quả để trồng dâu lai. Chỉ sau một năm, nhờ sự mát tay và thổ nhưỡng phù hợp, diện tích vườn dâu đã tăng lên 7ha với năng suất ấn tượng 9 tấn/ha, tạo nguồn thức ăn dồi dào cho đàn tằm.

Bắt đầu từ tháng 9/2022, ông Cường cải tạo 3ha đất canh tác kém hiệu quả để trồng giống dâu lai. Nhờ hợp thổ nhưỡng, diện tích này nhanh chóng mở rộng lên 7ha chỉ sau một năm, cung cấp nguồn thức ăn dồi dào với năng suất 9 tấn lá mỗi héc-ta. Tuy nhiên, vạn sự khởi đầu nan, lứa tằm đầu tiên vào cuối năm 2023 đã thất bại hoàn toàn dù ông đã đầu tư hơn 100 triệu đồng cho trang thiết bị. Không nản lòng trước cú vấp ngã, ông tiếp tục tìm đến Trung tâm Nghiên cứu dâu tằm tơ Trung ương để trau dồi kỹ thuật.

HỒI SINH NGHỀ DÂU TẰM BẰNG CÔNG NGHỆ “PHÒNG LẠNH”

Đến tháng 6/2024, ông quyết định thực hiện bước đi táo bạo: Nuôi tằm trong phòng kín có lắp điều hòa nhiệt độ. HTX đã lắp đặt 2 máy điều hòa hai chiều (công suất 900 BTU) và các thiết bị theo dõi nhiệt độ, độ ẩm. Nhờ vậy, môi trường nuôi được duy trì ổn định trong khoảng 25 - 30 độ C, độ ẩm 80 - 85%, giúp tằm phát triển khỏe mạnh, giảm tỷ lệ hao hụt và tăng hiệu quả quay kén. Giải pháp này đã hóa giải hoàn toàn điểm yếu của phương pháp truyền thống là tằm dễ chết do sốc nhiệt hoặc thời tiết thất thường của miền Trung. Hiện tại, HTX tập trung nuôi các giống tằm chất lượng cao như VH 2020 và tằm lưỡng hệ nhập từ Trung Quốc, cho năng suất ổn định, kén đẹp.

Mô hình nuôi tằm trong phòng điều hoà lạnh được đánh giá có hiệu quả tốt, hướng đi làm giàu cho người dân. Ảnh Hoài Nam

Công nghệ “phòng lạnh” đã giúp đàn tằm phát triển khỏe mạnh, ít dịch bệnh và cho chất lượng kén đồng đều. Theo tính toán của ông Cường, mỗi hộp tằm giống sau 15 ngày chăm sóc có thể thu về 45 - 50kg kén, mang lại doanh thu từ 14 - 16 triệu đồng mỗi lứa. Với quy trình gối vụ đều đặn, mô hình này đem lại thu nhập trung bình 40 - 45 triệu đồng mỗi tháng, tương đương hơn 500 triệu đồng mỗi năm. Dù hiệu quả kinh tế cao, ông Cường vẫn luôn nhắc nhở về sự tỉ mỉ, đặc biệt là trong giai đoạn tằm ăn rỗi và yêu cầu vệ sinh tuyệt đối, bởi chỉ một sai sót nhỏ về môi trường cũng có thể khiến người nuôi trắng tay.

Thành công của HTX Cường Nga không chỉ giúp gia đình ông thoát nghèo mà còn tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn. Sự hiện diện của mô hình nuôi tằm điều hòa không chỉ hồi sinh một nghề truyền thống từng bị mai một tại các xã ven sông mà còn chứng minh rằng, khi khoa học kỹ thuật được áp dụng đúng cách, người nông dân hoàn toàn có thể làm chủ sản xuất và vươn lên làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương. Với mong muốn cùng cộng đồng phát triển, ông luôn sẵn sàng chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật cho bất kỳ ai muốn theo nghề.

Mô hình đưa lại thu nhập khoảng 500 triệu/năm và tạo sinh kế cho nhiều lao động. Ảnh Phương Hồ

Theo lãnh đạo UBND xã Sơn Giang (Hà Tĩnh), nghề trồng dâu, nuôi tằm đã xuất hiện khá lâu ở các địa phương vùng lân cận nhưng mất dần trong những năm gần đây. Việc HTX Cường Nga triển khai trồng dâu và nuôi tằm thành công đã khuyến khích người dân mở rộng diện tích quy mô, tăng cường áp dụng khoa học kỹ thuật. Đặc biệt, là đầu tư điều hòa nuôi tằm trong phòng lạnh, tăng lứa nuôi, để đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất.

Lãnh đạo địa phương đánh giá cao sự sáng tạo này, coi đây là mô hình điểm để khôi phục nghề dâu tằm truyền thống đã mai một, góp phần giảm nghèo bền vững nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp.