Đón các liệt sĩ trở về trong vòng tay quê hương

Dự buổi lễ có đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố Hải Phòng, đại diện các cơ quan Trung ương, lực lượng vũ trang, thân nhân liệt sĩ và đông đảo Nhân dân.

Tại buổi lễ, các đại biểu và Nhân dân thành kính dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, các bậc tiền bối cách mạng và những người đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Theo các tư liệu lịch sử, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhằm ngăn chặn phong trào cách mạng và kiểm soát tuyến đường 10, thực dân Pháp dựng bốt Mai Sơn, tiến hành các cuộc càn quét, bắt bớ cán bộ, du kích và người dân yêu nước tại các xã lân cận.

Trong những năm tháng ấy, nhất là từ năm 1949 đến 1951, ở bốt này, địch đã tra tấn, sát hại nhiều chiến sĩ cách mạng và người dân yêu nước, rồi chôn tập thể tại gò đất sau bốt. Nhân dân trong vùng khi ấy gọi nơi này bằng một cái tên đầy xót xa: "cối xay thịt". Các Anh, các Chị đã nằm xuống khi vùng đất này còn bị chiếm đóng, không một nén hương, không một tấm bia mộ ghi danh. Chính sự hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần làm nên trang sử "Đường 10 quật khởi", cùng với "Đường 5 anh dũng", "Cát Bi rực lửa", để Hải Phòng hôm nay được mang danh hiệu cao quý: "thành phố Anh hùng".

Sau hơn 75 năm, những ký ức đau thương vẫn được người dân địa phương gìn giữ. Trong quá trình khai hoang, cải tạo đồng ruộng, mỗi khi phát hiện hài cốt, bà con đều cẩn trọng thu gom, bảo quản và an táng chu đáo. Những ngôi mộ được người dân chăm sóc, hương khói thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì đất nước.

Trong số 56 hài cốt được quy tập, 40 hài cốt đã được người dân gìn giữ, an táng từ trước. 16 hài cốt còn lại được phát hiện trong quá trình tìm kiếm, cùng những di vật như mảnh bát vỡ, khuy thắt lưng han gỉ và các đoạn dây điện.

Những di vật nhỏ bé là chứng tích về một thời kỳ chiến tranh tàn khốc, giúp tái hiện phần nào những đau thương mà các chiến sĩ cách mạng và đồng bào phải trải qua. Dù thân thể bị giam cầm, tra tấn, tinh thần kiên trung và lòng yêu nước của những người đã khuất vẫn không thể bị khuất phục.

Qua tư liệu lịch sử, lời kể của nhân chứng, thân nhân và hồ sơ lưu giữ, cơ quan chức năng xác định trong số những người nằm lại tại khu Mả Chìa có 8 liệt sĩ đã được Tổ quốc ghi công, gồm: Nguyễn Văn Cảm, Bí thư Chi bộ xã Đồng Minh; Đỗ Ngọc Bích, Bí thư Chi bộ xã Cao Minh; Hà Văn Rặc, cán bộ phái viên; Vũ Văn Hữu, Phạm Văn Choát, Đỗ Văn Choát, đều là cán bộ xã; cùng Vũ Văn Tuân và Nguyễn Văn Gắng, du kích.

Bên cạnh đó còn có nhiều đồng chí, đồng bào chưa xác định được danh tính, quê quán. Dù đến từ miền quê nào, họ đều đã gửi lại tuổi xuân, máu xương trên mảnh đất quê hương để góp phần giành độc lập, tự do cho dân tộc.

Việc truy điệu, an táng 56 hài cốt lần này là sự đón nhận đầy nghĩa tình của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Hải Phòng đối với những người đã khuất, để các liệt sĩ và đồng bào tử nạn được yên nghỉ bên nhau trong sự tri ân của các thế hệ hôm nay.

Tiếp tục tìm kiếm, xây dựng khu tưởng niệm tại Mả Chìa

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, từ ngày 26/9/2026, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cùng lực lượng dân quân, cựu chiến binh và Nhân dân địa phương đã tích cực tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt tại khu Mả Chìa.

Quá trình tìm kiếm được tiến hành với tinh thần trách nhiệm cao, sự cẩn trọng và lòng thành kính đối với những người đã hy sinh. Sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và người dân đã góp phần đưa các hài cốt trở về nơi an nghỉ trang nghiêm.

Tại lễ truy điệu, đại diện Ban Chỉ đạo 515 thành phố trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Trung ương, Bộ Quốc phòng, Quân khu 3, Thành ủy Hải Phòng và Ban Chỉ đạo 515 quốc gia; đồng thời ghi nhận sự đóng góp của các lực lượng quy tập, cấp ủy, chính quyền, Nhân dân xã Vĩnh Bảo và các địa phương lân cận, các nhà chùa cùng những người đã chung tay thực hiện công việc tìm kiếm hài cốt liệt sỹ.

Thành phố Hải Phòng khẳng định sẽ tiếp tục tìm kiếm, xác minh thông tin tại những địa điểm còn dấu tích, manh mối về nơi an táng liệt sĩ; đồng thời quan tâm, chăm lo chu đáo hơn nữa đối với thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng.

Đáng chú ý, theo chủ trương của Thường trực Thành ủy, khu Mả Chìa sẽ được quy hoạch, xây dựng thành Khu tưởng niệm các liệt sĩ và đồng bào tử nạn, dự kiến hoàn thành trong 8 tháng, là công trình thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Công trình không chỉ là nơi tưởng niệm, tri ân những người đã hy sinh mà còn góp phần bảo tồn địa điểm lịch sử, lưu giữ chứng tích chiến tranh và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ. Qua đó, Hải Phòng tiếp tục cụ thể hóa chủ trương bảo tồn những địa điểm tìm thấy mộ liệt sĩ tiêu biểu, phát huy giá trị lịch sử và truyền thống cách mạng của thành phố.

Lễ truy điệu và an táng 56 hài cốt tại khu Mả Chìa khép lại trong niềm xúc động, thành kính của các đại biểu và Nhân dân. Sau bao năm nằm lại trong lòng đất, những người đã hy sinh cuối cùng được đón về trong vòng tay quê hương, được gọi tên bằng lòng biết ơn và sự trân trọng của các thế hệ hôm nay.

Sự kiện một lần nữa khẳng định trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hải Phòng trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa, gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Trên mảnh đất từng chứng kiến những năm tháng đau thương, một công trình tưởng niệm sẽ được hình thành, để lịch sử không bị lãng quên, để những hy sinh thầm lặng được các thế hệ đời đời ghi nhớ và để tinh thần yêu nước tiếp tục được trao truyền cho mai sau.