Có thể nói trong đời sống ẩm thực của người Việt không thể thiếu những chiếc bánh tráng. Những chiếc bánh tròn trĩnh, mềm dẻo xuất hiện trên các mâm cỗ hay chỉ đơn giản là bữa cơm gia đình, mọi người ngồi quây quần bên nhau cùng thưởng thức món ăn.

Được biết, làng nghề bánh tráng Lai Vung sôi nổi nhất là vào dịp Tết Nguyên Đán, trước đây, hễ đến gần tết thì nhà nhà rủ nhau để tráng bánh. Tuy nhiên, với nhịp sống hối hả hiện nay thì nét đẹp ấy không còn nữa mà thay vào đó là sự phát triển của các làng nghề làm bánh tráng.

Bất cứ ngành nghề thủ công nào cũng vất vả, tại làng nghề bánh tráng Lai Vung cũng vậy, người làm bánh tráng phải thức dậy nhóm bếp vào tờ mờ sáng. Theo những người dân nơi đây kể lại: Cực nhất là vào dịp tết, mọi người phải chuẩn bị từ 1 giờ sáng thì mới kịp thời gian phơi bánh. Hơn 20 năm sống với nghề, bà Huỳnh Thị Kim, ngụ ấp Tân Quý, xã Tân Phước, huyện Lai Vung cũng chia sẻ, tráng bánh quanh năm nhưng nôn nao nhất là dịp tết bởi nhà nào cũng đỏ lửa đến tận đêm khuya, gợi lại không khí ấm cúng, quay quần bên nhau. Tuy cực mà vui…

Để có được một chiếc bánh tráng, người thợ thuần thục tiến hành qua nhiều công đoạn như: đãi, ủ, xay v.v. những hạt gạo bị nghiền nát và trở thành một thứ bột sánh mịn rồi được tẩm ướp các loại gia vị. Sau đó, từng đôi bàn tay khéo léo trổ tài tráng bánh. Chiếc bánh tráng ra phải tròn, mỏng và đều đến mức trăm cái như một mới đạt yêu cầu. Khi những chiếc bánh tròn đều, mỏng dính được đặt ngay ngắn trên những cái vĩ dài, người thợ tiếp tực chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo là phơi bánh.

Lúc này, khi mặt trời vừa ló dạng, người dân làng nghề bánh tráng Lai Vung tất bật di chuyển đem bánh ra các khoảng sân để phơi. Dưới ánh nắng, những vĩ bánh tráng được xếp ngay ngắn thành hàng, và đâu đó là nụ cười hồn hậu của người dân quê chân chất, cần cù bám trụ với nghề.

Bên cạnh những giá trị văn hoá, nghề tráng bánh đã trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình nơi đây. Bình thường mỗi gia đình tráng một ngày khoảng 400 – 500 bánh, đồng thời, để phục vụ nhu cầu vào dịp tết, sản lượng được nâng lên gấp đôi và nhiều chủng loại.

Ông Trần Văn Mạnh, xã Tân Phước, huyện Lai Vung cũng có nhiều năm gắn bó với nghề. Ngày thường, nhà ông chỉ tráng bánh lạt nhưng gần tết thì làm thêm bánh ngọt và bánh mặn để đáp ứng nhu cầu, số lượng vì thế cũng tăng lên. Tráng bánh không chỉ là thú vui mà còn giúp gia đình có thêm thu nhập để ăn tết – ông Mạnh phấn khởi.

Trên một vùng đất miền Tây sông nước hiền hòa mà giản dị, làng nghề bánh tráng Lai Vung vẫn cứ lặng lẽ phát triển. Ghé thăm nơi đây, xa xa đã nghe tiếng nói cười rộn rã, dần dần xuất hiện trước mắt là không gian đầy màu sắc sinh động kèm theo mùi hương gần gũi, quen thuộc bốc lên. Hình ảnh và hương thơm của những mẻ bột làm bánh tráng cứ như đang níu bước chân người du khách và hơn nữa là làm xao động tâm hồn những người con xa xứ quay về với những giá trị tốt đẹp mà cha ông ta đã để lại. Qua đó, ta lại càng yêu quý hơn những bàn tay lao động cần cù và khâm phục thay sự quyết tâm của những người góp phần gìn giữ hồn quê, làm cho nghề truyền thống ngày càng phát triển.

Bài và ảnh: An Yên