Phụ nữ xã Vĩnh Quang (cũ), nay là phường Nùng Trí Cao ra mắt mô hình “Gia đình nói không với bạo lực”.

Tại phường Thục Phán (trước đây là phường Đề Thám), các chi hội phụ nữ đã nhân rộng hiệu quả mô hình “Thu gom, phân loại rác thải nhựa” trong giai đoạn 2023–2024. Mỗi hội viên thực hiện phân loại phế liệu từ chính hộ gia đình mình. Từ mô hình điểm ban đầu, đến nay đã có 9/13 chi hội lắp đặt tủ phân loại rác tại khu dân cư. Gắn với các tiêu chí "3 sạch", mô hình “Một việc làm, hai ý nghĩa” cùng các phong trào như “Tuyến đường phụ nữ tự quản”, “Tuyến đường hoa” đã được triển khai rộng khắp tại các tổ dân phố. Mỗi tổ có từ 15 đến 20 hội viên làm nòng cốt, đều đặn tổ chức tổng vệ sinh vào sáng thứ Bảy hằng tuần, trồng hoa ven đường, vận động người dân giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi.

Chị Nông Thị Hoa, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ tổ 6, chia sẻ rằng lúc đầu không phải ai cũng đồng tình vì thấy phiền phức. Nhưng sau một thời gian kiên trì vận động, duy trì hoạt động thường xuyên, người dân dần thay đổi thói quen. Đoạn đường từng là nơi đổ rác tự phát giờ đây đã trở thành tuyến phố gọn gàng, sạch đẹp, hai bên đường rực rỡ sắc hoa. Chi hội còn phát động hội viên đảm nhận đoạn đường “nói không với rác thải nhựa”, khuyến khích sử dụng giỏ xách, hộp, chai nhựa tái sử dụng thay cho túi nilon – từng bước hình thành thói quen tiêu dùng xanh trong cộng đồng.

Phong trào “5 không, 3 sạch” được phát động từ năm 2010 với nội dung cụ thể, thiết thực: “5 không” là không đói nghèo, không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, không bạo lực gia đình, không vi phạm chính sách dân số, không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học; “3 sạch” là sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ. Đây được xem là một trong những nội dung trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới tại Cao Bằng, vừa góp phần thực hiện tiêu chí môi trường, an toàn thực phẩm, vừa nâng cao vai trò, trách nhiệm của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng.

Nhiều mô hình vận động thiết thực đã ra đời, hướng đến thay đổi từ những điều nhỏ nhất trong đời sống thường ngày. Như ở tổ 7, Bế Triều (xã Hòa An), chị Dương Thị Phượng kể rằng trước kia bếp rác và chuồng gia súc thường đặt sát nhà ở, gây mất vệ sinh và ô nhiễm mùi. Sau khi được vận động, các hộ trong tổ đã cải tạo khuôn viên, di dời chuồng trại, phân loại rác, quét dọn thường xuyên. Nhờ vậy, nhà cửa gọn gàng hơn, sạch sẽ, giảm thiểu ruồi muỗi và nguy cơ dịch bệnh.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề vệ sinh môi trường, phong trào còn là động lực giúp hội viên phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Trong năm 2024, các cấp Hội LHPN tỉnh đã hỗ trợ hơn 18.000 lượt phụ nữ tiếp cận vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, với tổng dư nợ trên 1.554 tỷ đồng. Bên cạnh đó, còn có 250 lượt tiếp cận vốn từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với dư nợ hơn 12 tỷ đồng, cùng 40 tỷ đồng từ Quỹ Hỗ trợ phụ nữ phát triển. Các lớp tập huấn khởi nghiệp, đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật và giới thiệu việc làm cũng được tổ chức thường xuyên. Đến nay, hội đã giúp hơn 2.600 hộ nghèo do phụ nữ làm chủ thoát nghèo bền vững; hỗ trợ thành lập 8 hợp tác xã, 485 mô hình liên kết sản xuất, kinh doanh từ chăn nuôi, trồng trọt đến dịch vụ.

Đối với các tiêu chí “Không vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội”, “Không bạo lực gia đình”, “Không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học”, các chi hội đã tăng cường lồng ghép tuyên truyền pháp luật, giáo dục kỹ năng sống, tổ chức các lớp tập huấn, tư vấn, trợ giúp pháp lý cho hội viên. Nhiều mô hình và câu lạc bộ ra đời như: “Chi hội 5 không, 3 sạch”, “Phòng, chống mua bán phụ nữ, trẻ em”, “Gia đình không có người thân vi phạm pháp luật”, “Câu lạc bộ gia đình hạnh phúc”, “Phụ nữ với pháp luật”… đã trở thành điểm tựa tinh thần và là môi trường học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm của hội viên phụ nữ. Qua các hoạt động đó, hàng chục nghìn phụ nữ đã mạnh dạn thay đổi nhận thức, ứng xử tích cực hơn, chăm lo cho hạnh phúc gia đình và tương lai con cái.

Các hoạt động giữ gìn môi trường sống tiếp tục được nhân rộng gắn với chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Đến nay, các cấp Hội đã thực hiện hơn 1.880 phần việc cụ thể; xây dựng 223 tuyến đường phụ nữ tự quản “Xanh - Sạch - Đẹp”; hỗ trợ di dời hàng nghìn chuồng gia súc ra khỏi gầm sàn nhà ở, xây dựng 129 nhà tiêu hợp vệ sinh. Toàn tỉnh có trên 6.300 gia đình đạt 8 tiêu chí “5 không, 3 sạch”, hơn 55.000 gia đình đạt đầy đủ tiêu chí, gần 80.000 gia đình đạt “3 sạch”.

Từ những việc làm nhỏ nhưng thiết thực, phong trào “5 không, 3 sạch” đã tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của phụ nữ Cao Bằng. Đó không chỉ là sự thay đổi về diện mạo nông thôn, mà còn là nền tảng để xây dựng cộng đồng văn minh, phát triển bền vững, nơi người phụ nữ giữ vai trò trung tâm trong việc nuôi dưỡng, gìn giữ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong gia đình và xã hội.