Chúng ta đều biết Thánh Gióng là một trong "Tứ bất tử" của Việt Nam, đền thờ Thánh Gióng có ở Sóc Sơn, Vĩnh Phúc và ở nhiều nơi khác, song có một điểm còn nhiều người chưa được biết đến đó là nơi sinh ra Thánh Gióng. Theo truyền thuyết, Thánh Gióng được sinh ra tại làng Phù Đổng, vùng đất nằm phía tả ngạn sông Đuống, xưa thuộc huyện Tiên Du, Bắc Ninh, nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội. Mẹ Gióng vì ướm thử vào bước chân thần ở vườn cà mà mang thai rồi sinh ra Ngài. Thời Hùng Vương thứ 6 giặc Ân xâm lược nước ta, Thánh Gióng mới lên ba đã thoắt nói thoắt cười, thưa mẹ mời sứ giả của nhà vua vào, xin với nhà vua hãy sắm cho Gióng áo sắt, ngựa sắt, giáp sắt, để Gióng ra tay đánh giặc cứu nước. Khi nhà vua cho người mang ngựa sắt, gậy sắt, giáp sắt đến, Gióng sau khi ăn hết "Bảy nong cơm, ba nong cà, uống một hơi nước cạn đà khúc sông", liền vươn vai đứng dậy, cao lớn khác thường, mặc giáp sắt, cưỡi ngựa sắt, cầm gậy sắt lao vào đánh giặc, trận chiến ác liệt, gậy sắt gãy, Gióng nhổ cả bụi tre đằng ngà đánh giặc. Giặc tan Gióng cưỡi ngựa lên núi Sóc Sơn, bái vọng Mẹ rồi bay về trời.

Hiện nay, ở xóm Ban, thôn Phù Đổng 2, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, cách trung tâm thủ đô hơn 10 km, có ngôi miếu Ban, tên chữ là Dục Linh Từ, thờ Mẹ của Thánh Gióng, tương truyền đây là nơi Thánh Gióng ra đời, sau miếu Ban có giếng Bát Nhũ Trì (Ao tám vú), giữa giếng có một đảo đất nhỏ, trên đảo có sập đá, nơi Mẹ sinh ra Gióng, có thống đá là chậu tắm của Thánh Gióng và liềm đá là dụng cụ cắt rốn cho Ngài..

Chúng tôi tới tham quan di tích đặc biệt này, vào dịp thôn Phù Đổng 2, xã Phù Đổng, khánh thành công trình nạo vét, tu tạo, xây sửa hồ Ban, trước cửa Miếu Ban thờ Mẹ Thánh Gióng, đây là công trình của sự thành tâm đóng góp của nhân dân địa phương, cùng các nhà hảo tâm trong và ngoài xã, với trị giá hàng tỷ đồng.

Có một điều làm chúng tôi còn băn khoăn mãi, là tại sao quần thể di tích rất đặc biệt có tầm vóc, ý nghĩa lớn lao với dân tộc, ngay trên đất thủ đô như thế này, mà chưa được các cấp chính quyền, cơ quan chức năng có liên quan, quan tâm thoả đáng. Hiện tại mọi hiện vật được bày đặt, bảo quản rất sơ sài, thiếu sự tôn nghiêm với lịch sử, với tiền nhân. Bà Nguyễn Thị Thà 65 tuổi, một người dân đã 6 năm tự nguyện trông coi ở đây rất ái ngại khi dẫn chúng tôi đi tham quan khu di tích.

Mong sao thời gian tới, các cấp chính quyền từ địa phương tới Trung ương, các cơ quan chức năng có liên quan, quan tâm quy hoạch tu bổ, phát huy giá trị của di tích, để phục vụ nhu cầu văn hóa tâm linh của người dân trong nước và để nơi này trở thành điểm tham quan hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước khi đến với Thủ đô.

Một số hình ảnh tại di tích Đền thờ Mẹ Thánh Gióng:

Ngôi Miếu Ban thờ Mẹ Đức Thánh Gióng, tại thôn Phù Đổng 2, Phù Đổng, Gia Lâm, Hà Nội.


Hồ Miếu Ban" hình bàn chân to", trước cửa Miếu Ban thờ Mẹ Đức Thánh Gióng vừa được tu sửa.


Bàn thờ bên hữu trong Miếu Ban.


Thắp hương trước bàn thờ Mẹ Đức Thánh Gióng trong Miếu Ban.


Đảo trên hồ nhỏ sau đền nơi sinh Đức Thánh Gióng


Thắp hương tại nơi sinh Thánh Gióng




Phản đá nằm, thống đá đựng nước tắm, liềm đá cắt rốn của Đức Thánh Gióng.

Bài và ảnh: Phạm Trường Sơn