Trước tình hình gia tăng số ca mắc Covid-19 trên thế giới cũng như tại TPHCM, nhóm nghiên cứu Covid-19 của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM và Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đã tiến hành giải mã trình tự gen của một số bệnh nhân có chẩn đoán lâm sàng Covid-19 nhập viện trong tuần thứ 3 của tháng 5/2025. Kết quả ghi nhận 83% mẫu giải trình tự gen của bệnh nhân là biến chủng NB.1.8.1.

NB.1.8.1 được phát hiện năm 2025, là biến chủng phụ của biến chủng XDV.1 có nguồn gốc từ biến chủng XDV được hình thành từ sự tái tổ hợp gene giữa biến chủng JN.1 và biến chủng XDE.

Theo thông tin từ cơ sở dữ liệu gene, bộ gene đầu tiên của NB.1.8.1 được công bố lần đầu vào đầu năm 2025.

Chương trình giám sát biến chủng SARS-CoV-2 của Tổ chức Y tế thế giới chưa xếp loại NB.1.8.1 vào nhóm biến chủng nào trong 3 nhóm nguy cơ: VUM (biến chủng cần được theo dõi), VOI (biến chủng cần quan tâm) và VOC (biến chủng quan ngại).

Cho đến nay, các dữ liệu khoa học vẫn chưa ghi nhận sự khác biệt về mức độ lây lan hoặc gây bệnh nặng hơn so với các biến chủng lưu hành trước đây.

Từ đầu năm 2025, Việt Nam cơ bản kiểm soát được dịch Covid-19, với số ca mắc rải rác và không có ca tử vong. Tuy nhiên, sự xuất hiện của biến chủng mới NB.1.8.1 - hậu duệ của dòng JN.1 (thuộc nhánh Omicron) có nguy cơ lây lan nhanh trong cộng đồng.

Trước diễn biến mới, Bộ Y tế đã yêu cầu tất cả bệnh viện và đơn vị y tế trong cả nước rà soát kế hoạch thu dung, điều trị, khu cách ly, thuốc men, vật tư, đặc biệt tập trung bảo vệ nhóm nguy cơ cao: người già, bệnh nền, phụ nữ mang thai.

Thay vì phong tỏa rộng, chiến lược hiện tại tập trung vào quản lý nội viện và kiểm soát chéo trong bệnh viện - nơi dễ xảy ra lây lan nếu không kiểm soát tốt.

Người dân cũng được khuyến cáo không chủ quan. Thông điệp "5K mở rộng" tiếp tục được nhấn mạnh: đeo khẩu trang tại nơi đông người, đặc biệt ở bệnh viện; rửa tay thường xuyên, giữ vệ sinh cá nhân; tránh tụ tập khi không cần thiết; nâng cao miễn dịch bằng lối sống lành mạnh; đi khám ngay khi có triệu chứng, kể cả nhẹ.

Theo bác sĩ Huy Hoàng, Trung tâm Oxy cao áp Việt - Nga (Bộ Quốc phòng), triệu chứng của NB.1.8.1 chủ yếu nhẹ và kéo dài như: sốt, ho, mệt mỏi, nghẹt mũi, thậm chí rối loạn tiêu hoá và đau đầu. Điều này khiến nhiều người dễ chủ quan, bỏ sót triệu chứng và làm tăng nguy cơ lây lan thầm lặng trong cộng đồng.

Biến thể này hiện chưa gây ra ca tử vong hoặc nhập viện nặng tại Việt Nam, nhưng với tốc độ lan nhanh, nó có thể tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế nếu số ca tiếp tục tăng mạnh.

Việt Nam đang kiểm soát tốt dịch Covid-19 trong năm 2025, nhưng sự xuất hiện của NB.1.8.1 cho thấy dịch vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát cục bộ. Biến thể này có tốc độ lây nhanh, triệu chứng dễ nhầm lẫn, nhưng chưa làm giảm hiệu lực của vắc xin.