Siết chặt quản lý hóa chất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng từ gốc. Ảnh minh họa.

Sau hơn 16 năm đi vào cuộc sống, Luật Hóa chất đã góp phần quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng hóa chất tại Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp, nhiều bất cập trong quản lý hóa chất đã bộc lộ, kéo theo không ít nguy cơ đối với sức khỏe con người và môi trường.

Theo Bộ Công thương, nhiều loại hóa chất công nghiệp hiện nay đang bị sử dụng sai mục đích. Đáng lo ngại nhất là tình trạng dùng hóa chất công nghiệp trong chế biến thực phẩm, hoặc sử dụng tiền chất công nghiệp trong việc pha chế chất ma túy trái quy định. Ngoài ra, nhiều hóa chất vốn chỉ được phép dùng trong lĩnh vực công nghiệp hoặc nghiên cứu lại bị lạm dụng trong các hoạt động vui chơi, giải trí, tiềm ẩn nguy cơ lớn cho sức khỏe cộng đồng.

Thực tế, không ít sản phẩm như sơn, mực in, keo dán, chất tẩy rửa… có chứa thành phần hóa chất nguy hiểm nhưng thông tin cảnh báo trên bao bì lại không rõ ràng. Người tiêu dùng gần như không được cung cấp dữ liệu về độc tính, nguy cơ cháy nổ hoặc ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe khi tiếp xúc thường xuyên. Điều này khiến việc bảo vệ bản thân và môi trường xung quanh trở nên khó khăn hơn.

Nguy cơ tiềm ẩn từ hóa chất bị lạm dụng. Ảnh: ST

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Trương Thanh Hoài, quy định hiện nay mới yêu cầu khai báo đối với các hóa chất nằm trong danh mục bắt buộc, dẫn đến việc nhiều hóa chất độc hại được nhập khẩu mà cơ quan quản lý không nắm được thông tin. “Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và quyền lợi của người tiêu dùng,” ông Hoài nhấn mạnh.

Để khắc phục, Bộ Công thương đang đề xuất loạt giải pháp siết chặt quản lý, trong đó có quy định bắt buộc tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất phải khai báo thông tin trước khi thông quan thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hóa chất phải cập nhật dữ liệu định kỳ vào cơ sở dữ liệu hành chính, đảm bảo thông tin minh bạch, dễ truy xuất.

Đặc biệt, việc “xác thực dữ liệu về tổ chức, cá nhân qua VNeID” khi lập phiếu mua bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt sẽ giúp cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi dòng chảy của các loại hóa chất nguy hiểm, ngăn chặn việc sử dụng sai mục đích.

Việc siết chặt quản lý không chỉ giúp hạn chế rủi ro từ hóa chất độc hại mà còn góp phần xây dựng môi trường sản xuất, tiêu dùng an toàn, lành mạnh. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng — bắt đầu từ việc quản lý chặt chẽ từng giọt hóa chất được đưa vào thị trường./.