Sau hơn 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh Bắc Ninh có 100% xã được công nhận đạt chuẩn NTM, 8/8 huyện hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM, góp phần nâng cao đời sống và thu nhập của người dân nông thôn.

Theo quy định mới về Tiêu chí NTM kiểu mẫu và Bộ tiêu chí NTM cấp xã trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022 – 2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh, thôn đạt chuẩn NTM kiểu mẫu phải đạt ít nhất 1 trong 5 lĩnh vực sau: Sản xuất - thương mại; cảnh quan môi trường; văn hóa; chuyển đổi số và an ninh trật tự. Trong đó, tiêu chí cảnh quan môi trường phải bảo đảm 100% chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn được thu gom, xử lý theo quy định; có ít nhất từ 60% trở lên số hộ tham gia phân loại rác thải tại hộ gia đình và xử lý rác thải hữu cơ sau phân loại. Tỷ lệ đường trục chính thôn được trồng đồng bộ cây bóng mát, hoa, cây cảnh hoặc trang trí khác để tạo cảnh quan môi trường đạt từ 95% trở lên…

Còn về tiêu chí văn hóa quy định, “Khu dân cư văn hóa" được công nhận tối thiểu 3 năm liên tiếp tính đến thời điểm đánh giá; “Gia đình văn hóa” có số hộ gia đình đạt tiêu chuẩn từ 95% trở lên; thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; tỷ lệ hỏa táng, điện táng người chết đạt 70% trở lên hoặc cao hơn năm trước 10%.

Trên 90% các tuyến đường nông thôn ở Cách Bi, huyện Quế Võ, Bắc Ninh đã trở thành “đường hoa”.

Đối với xã NTM nâng cao giai đoạn 2022 - 2025, phải đáp ứng đầy đủ mức đạt chuẩn theo yêu cầu của Bộ tiêu chí xã NTM tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2022 - 2025 mới được công nhận là xã đạt chuẩn NTM, bao gồm 19 tiêu chí về: Quy hoạch; giao thông; thủy lợi và phòng, chống thiên tai; điện; giáo dục; văn hóa; cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; y tế; môi trường; chất lượng môi trường sống; quốc phòng và an ninh...

Trong đó, tiêu chí về chất lượng môi trường sống, xã NTM nâng cao phải có từ 65% trở lên số hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn từ hệ thống cấp nước tập trung; 100% số hộ có nhà tắm, thiết bị chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh, nhà tiêu an toàn và đảm bảo 3 sạch; có 100% cơ sở sơ chế, chế biến thực phẩm nông, lâm, thủy sản được chứng nhận về an toàn thực phẩm hoặc ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định…

Xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu giai đoạn 2022 - 2025 phải đạt chuẩn NTM nâng cao theo Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2022 - 2025. Thu nhập bình quân đầu người của xã tại thời điểm xét, công nhận xã NTM kiểu mẫu đạt yêu cầu: Năm 2023 ≥75 triệu đồng/người/năm; năm 2024 ≥79,5 triệu đồng/người/năm; năm 2025 ≥84 triệu đồng/người/năm; có ít nhất 1 mô hình thôn thông minh. Đồng thời, đạt chuẩn ít nhất 1 trong 6 lĩnh vực: Sản xuất; cảnh quan môi trường; chuyển đổi số; văn hóa; du lịch và an ninh trật tự.

Mô hình chế biến cà rốt xuất khẩu tại xã Minh Tân, huyện Lương Tài, Bắc Ninh.

Trong thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ bản phục vụ sản xuất và dân sinh ở nông thôn (giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, nước sạch tập trung…), nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác công trình đảm bảo bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó: Tập trung ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống giao thông, thủy lợi ở các xã có tỷ trọng sản xuất nông nghiệp cao; khai thác tối đa các tiềm năng, lợi thế sẵn có tại các địa phương; Hỗ trợ các xã xây dựng NTM nâng cao hoàn thiện, bảo trì hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu theo hướng nâng cao chất lượng và bền vững.

Phát triển sản xuất nông nghiệp hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời phát triển mạnh công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn góp phần nâng cao thu nhập người dân theo hướng bền vững.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng bền vững, đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm phát huy lợi thế về địa hình, khí hậu, cảnh quan thiên nhiên, hạ tầng kinh tế - xã hội. Trong đó tập trung vào: Thúc đẩy phát triển các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, cơ giới hóa đồng bộ gắn với mô hình liên kết sản xuất chuỗi giá trị, chú trọng phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với áp dụng các quy trình kỹ thuật chuẩn và cấp mã vùng sản xuất; Tiếp tục phát triển các sản phẩm, ngành nghề nông thôn theo Chương trình mỗi xã, phường, thị trấn một sản phẩm (Chương trình OCOP), nhằm phát huy lợi thế tại mỗi địa phương; thúc đẩy phát triển dịch vụ du lịch nông thôn mới, cộng đồng dịch vụ du lịch nông thôn mới; Phát triển các hình thức hợp tác, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ nông sản; thu hút các doạnh nghiệp, tập đoàn đầu tư vào nông nghiệp quy mô lớn, lĩnh vực chế biến nông sản và lĩnh vực phi nông nghiệp, tạo nhiều việc làm. Hình thành hệ thống trung tâm kết nối, xúc tiêu thụ, xuất khẩu sản phẩm gắn với chuỗi các chợ đầu mối hoặc trung tâm cung ứng hàng nông sản.

Bắc Ninh phấn đấu xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu gắn với cơ cấu lại ngành Nông nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp tục được đẩy mạnh với cách tiếp cận mới, đi vào chiều sâu, đảm bảo tính bền vững; trong đó trọng tâm là tập trung khai thác các thế mạnh về nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp nghỉ dưỡng, đẩy mạnh chức năng môi trường, tập trung vào du lịch nông thôn, bảo tồn văn hóa và cảnh quan truyền thống… Đồng thời chuyển giao một số chức năng của đô thị cho nông thôn để chủ động đô thị hóa nông thôn hài hòa.