Những năm gần đây, làng nghề mộc Bãi Ổi, xã Dĩnh Trì được khôi phục phát triển. Tại địa bàn có 100/169 hộ làm nghề, tạo việc làm cho gần 400 lao động trong và ngoài xã với thu nhập khá. Nhưng bên cạnh đó, quá trình sản xuất ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đô thị. Tại đây, các công đoạn bào, cưa, xẻ, phun sơn, máy đục vi tính gây bụi, mùi và tiếng ồn lớn.

Ven tuyến quốc lộ 31, nhiều hộ dân lấn chiếm vỉa hè, hành lang giao thông để sản xuất, kinh doanh và chưa có biện pháp giảm thiểu bụi, mùi sơn mà còn sử dụng quạt công nghiệp thổi trực tiếp ra đường. Ông Nguyễn Đình Thinh, thành viên Hợp tác xã Mộc Bãi Ổi cho biết: “Việc sản xuất mộc gây ô nhiễm khiến người dân nhiều lần có ý kiến phản ánh nên các hộ làm nghề rất băn khoăn. Chúng tôi mong muốn sớm di dời vào hoạt động tập trung tại cụm công nghiệp (CCN) mới hoàn thành xây dựng để khắc phục tình trạng này”.

Bụi, tiếng ồn, mùi sơn trong sản xuất tại làng nghề mộc Bãi Ổi gây ô nhiễm môi trường.

Tình trạng ô nhiễm cũng xuất hiện ở 5 làng nghề còn lại của TP. Nhiều người dân xã Tân Mỹ phản ánh các hộ làm bún, bánh tại phường Đa Mai xả nước thải trực tiếp ra ngòi gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp khu vực lân cận. Được biết, tại Đa Mai có 148 hộ làm nghề tập trung ở các tổ dân phố Hòa Sơn, Mai Sẫu, Mai Đình, Mai Đọ.

Theo thông tin của UBND phường, nhiều năm qua, nước thải sinh hoạt và sản xuất tại làng nghề chưa có hệ thống thu gom riêng mà xả ra khu ao Chợ. Năm nay, khu vực này được san lấp xây dựng hạ tầng dự án điểm dân cư nên một phần nước thải phải xả trực tiếp ra ngòi Đa Mai, phần còn lại bị ứ đọng tại khu dân cư.

Kết quả khảo sát về môi trường nước của Phòng Tài nguyên - Môi trường TP tại ba làng nghề mộc Bãi Ổi, chẻ tăm lụa thôn Lực, xã Tân Mỹ và đan rọ tôm Song Khê cho thấy những nơi này đều bị ô nhiễm do chất hữu cơ, tổng chất rắn lơ lửng và thông số coliform.

Nguồn nước mặt tiếp nhận nước thải có nhiều thông số vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần, trong đó mức độ ô nhiễm chất hữu cơ vượt từ 1,22 đến 5,91 lần; Bod5, Cod vượt từ hàng chục đến vài chục lần, nhất là Coliform vượt từ 18,6-920 lần. Đây là loại vi khuẩn gây ra các bệnh như sốt, tiêu chảy. Riêng tiếng ồn tại làng nghề mộc vượt quy chuẩn nhiều lần, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ người lao động như suy giảm thính giác, đau đầu…

Một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất mộc, cơ khí, giấy, phân đạm trên địa bàn TP cũng có thời điểm gây ảnh hưởng tới môi trường, đời sống dân cư. Đơn cử, mới đây, doanh nghiệp sản xuất mộc tại CCN Dĩnh Kế; cơ sở sơn thép tại phường Thọ Xương trong quá trình hoạt động cũng phát tán khói, bụi ra môi trường. Tại TP có 7 cụm CN với tổng diện tích gần 64 ha, tỷ lệ lấp đầy gần 76%, thu hút 61 doanh nghiệp đang hoạt động tạo việc làm cho gần 4,2 nghìn lao động.

Tuy nhiên, ngoài hai CCN mới hoàn thành như Bãi Ổi, Tân Mỹ - Song Khê có hạ tầng tương đối đồng bộ, các CCN khác đều chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Qua khảo sát mẫu nước thải tại những nơi này đã có dấu hiệu ô nhiễm bởi thông số kim loại; chất lượng nước dưới đất một số vị trí có thông số Amoni, Nitrat, Clorua, Colifofm vượt quy chuẩn cho phép.

Quan tâm khắc phục

Thực hiện mục tiêu phát triển TP theo hướng xây dựng đô thị xanh - thông minh, UBND TP quan tâm chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường, nhất là khắc phục ô nhiễm do sản xuất CN-TTCN và làng nghề. Trong đó yêu cầu đơn vị chức năng và phường, xã tăng cường phối hợp kiểm tra, kịp thời xử lý vi phạm.

Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng TP đã phối hợp xử lý 4 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vi phạm như không xây dựng hệ thống xử lý nước thải và có biện pháp che chắn giảm thiểu ô nhiễm trong hoạt động; lắp đặt thiết bị sản xuất không đúng nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Tháng 8 năm nay, UBND TP đã chỉ đạo Phòng Tài nguyên - Môi trường phối hợp với UBND xã Dĩnh Trì, Công an thành phố kiểm tra thực tế và tăng cường tuyên truyền, vận động người dân có biện pháp thu gom, xử lý chất thải trong quá trình hoạt động, không lấn chiếm hành lang giao thông làm nơi sản xuất. Đồng thời nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục để di dời các hộ làm nghề vào CCN sản xuất tập trung trong năm 2021.

Theo ông Phí Thanh Bình, Trưởng phòng Tài Nguyên - Môi trường TP, mới đây, UBND TP phê duyệt báo cáo điều tra, khảo sát hiện trạng môi trường làng nghề, CCN trên địa bàn và đề xuất giải pháp giải quyết để khẩn trương thực hiện trong thời gian tới. Theo đó sẽ tăng cường thanh kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, góp phần đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của chủ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các CCN và vận hành thường xuyên, hiệu quả. Được biết Phòng Tài nguyên - Môi trường cũng đã trình UBND TP phê duyệt Đề án Bảo vệ môi trường, đề xuất biện pháp giải quyết ô nhiễm môi trường tại làng nghề. UBND TP cũng giao cho đơn vị chức năng phối hợp với UBND phường Đa Mai khảo sát, chọn lựa địa điểm phù hợp bố trí xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải làng nghề để giải quyết tình trạng ô nhiễm hiện nay.

Bài, ảnh: Vi Lệ Thành