Việc cơ giới hóa đồng bộ kết hợp với phun chế phẩm sinh học để phân hủy rơm rạ đã giúp nông dân canh tác lúa thuận lợi hơn. Công đoạn này góp phần phục hồi hữu cơ cho đất và hạn chế sâu bệnh lưu tồn từ vụ trước.

Thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL, nông dân tại các hợp tác xã tại Đồng Tháp đã thay đổi hoàn toàn tư duy canh tác. Thay vì đốt rơm rạ gây ô nhiễm và làm chai đất như trước đây, bà con nông dân đã chuyển sang phương pháp vùi rơm tại ruộng kết hợp phun chế phẩm sinh học, vừa cải thiện độ phì nhiêu của đất, vừa giảm chi phí cho vụ sau. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Đồng Tháp hướng tới mục tiêu mở rộng diện tích canh tác, đạt 100.000 ha vào cuối năm 2026.

Theo ông Trần Hồng Đa, xã Mỹ Quí, tỉnh Đồng Tháp, khác với lối canh tác cũ, hầu hết nông dân trồng lúa ở Đồng Tháp sau khi thu hoạch thường cuộn rơm ra khỏi đồng. Thời gian gần đây, nhiều nông dân đã ứng dụng khoa học kỹ thuật, phun chế phẩm vi sinh vùi rơm ngay sau thu hoạch rồi để đất nghỉ trước khi xuống giống, vì vậy vụ lúa phát triển ổn định, không còn tình trạng ngộ độc hữu cơ như trước đây.

“Ban đầu, tôi cũng hơi lo khi thực hiện vùi rơm sau thu hoạch, nhưng được sự hướng dẫn tận tình của ngành nông nghiệp tỉnh tôi đã tự tin thực hiện. Qua theo dõi vụ mùa sau, nhận thấy cây lúa phát triển xanh tốt, nông dân ai cũng phấn khởi”, ông Trần Hồng Đa nói.

Ông Lâm Văn Bền, xã Phú Thọ cho biết, vùi rơm trong đất làm phân cho vụ sau góp phần cải thiện việc đốt rơm rạ và giảm được rất nhiều lượng phân thuốc. Tuy nhiên, bà con cần vùi rơm thật kỹ, thật sâu để rơm nhanh phân hủy. Tốt nhất là khi máy gặt lúa đến đâu thì xới đất đến đó để đất nhanh tơi xốp, rơm được vùi ngay tại chỗ, tránh việc lệ thuộc vào thời tiết, khí hậu trong việc cày xới đất.

Theo ông Lê Văn Chấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, việc xử lý rơm rạ giúp trả lại nguồn chất hữu cơ cũng như chất dinh dưỡng trung vi lượng cho đất, góp phần cải tạo độ phì nhiêu, giúp đất giảm thoái hóa, giảm lượng phân bón cho đồng ruộng. Tuy nhiên, nông dân cần cách ly giữa 2 vụ, tốt nhất là khoảng 2-3 tuần nhằm tránh gây ngộ độc hữu cơ.

Việc tuân thủ quy trình kỹ thuật này không chỉ giúp nông dân Đồng Tháp nâng cao giá trị hạt gạo mà còn đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về tín chỉ carbon, hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững và trách nhiệm.