Hà Nội: 19°C Hà Nội
Đà Nẵng: 28°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 28°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 27°C Thừa Thiên Huế

Bà Mlốp kẽo kẹt giữ hồn thổ cẩm

LNV - Lo lắng nghề dệt thổ cẩm bị mai một, bà Mlốp sẵn sàng truyền dạy lại cho bất kì người nào đam mê. Những người đến đây được bà Mlốp chỉ dạy từ chọn bông, chỉ, nhuộm màu…


Bà Mlốp sẵn sàng truyền dạy nghề dệt thổ cẩm cho bất kì ai muốn học chứ không giữ riêng cho gia đình.


Tiếng kẽo cà kẽo kẹt ngày một nhiều hơn dưới nóc nhà bà Mlốp. Nghề dệt truyền thống được nhân rộng trong nhiều làng ở xã Glar.

Không giữ nghề cho riêng mình

Đối với người bản địa Tây Nguyên, văn hóa truyền thống dân tộc chính là những điều quý báu nhất mà ai nấy đều muốn gìn giữ đến nhiều đời.

Đàn ông, con trai Tây Nguyên phải biết đan lát, săn bắt, đánh cồng chiêng. Còn đàn bà, con gái phải biết dệt vải, múa xoang, nội trợ. Qua thời gian, nhiều nét văn hóa dần bị mai một, nhưng nghề dệt thổ cẩm vẫn được người Bana gìn giữ với mong muốn truyền dạy lại cho thế hệ trẻ.

Bà Mlốp (xã Glar, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai) từ ngày còn nhỏ đã quen thuộc với hình ảnh những tấm vải thổ cẩm đầy màu sắc, họa tiết hoa văn. Khi đó, bà thường được mẹ cõng đi hái trái bông, tìm sợi chỉ và nghe tiếng khung cửi dệt đều mỗi đêm.

Đến năm lên 10 tuổi, bà Mlốp được mẹ dạy dệt thổ cẩm. Những ngày đầu làm quen, bà học se chỉ, tập dệt những họa tiết đơn giản. Sau khi thuần thục hơn bà bắt đầu dệt những họa tiết khó, đan xen nhiều màu sắc và đòi hỏi kĩ thuật cao.

Đều tay bên khung dệt, bà Mlốp cho hay, trước đây trong làng nghề dệt không phải ai cũng biết làm. Đối với nghề này chỉ có những gia đình có truyền thống dệt thổ cẩm mới có thể truyền lại cho nhiều thế hệ. Bởi để dệt được một tấm vải thổ cẩm phải cần sự nhẫn nại, tỉ mỉ và khéo léo. Đặc biệt, người dân trong làng không truyền dạy cho nhau, chỉ gìn giữ trong gia đình.

Trước đây, tấm vải thổ cẩm được làm nên từ sợi bông ở rẫy xa. Khi đó, những thiếu nữ người Bana lại rủ nhau lên rừng tìm hái quả bông gòn đã nở bung mang về nhà. Mỗi người một việc, chia nhau gánh nước, tách hạt bông rồi đem phơi khô để quay thành sợi.

Để tạo màu cho sợi, thiếu nữ lại vào rừng lấy lá, hoa rừng, rau, củ đem giã rồi ngâm với sợi trong chum. Khi sợi đã nhuốm màu, từng tảng bông được mang ra nắng phơi để tạo hương thơm và độ bền.

Bà Mlốp cho hay, để dệt được một tấm vải thổ cẩm không chỉ trong ngày một ngày hai mà có khi mất vài tuần hoặc cả tháng. Cái khó nhất là luồn chỉ và tạo hoa văn trên vải. Các hoa văn trên vải thổ cẩm thường được mô phỏng hình ảnh của hoa lá, cỏ cây và muôn loài.

“Trước đây, người dân trong làng chỉ dệt thổ cẩm để sử dụng trong gia đình hoặc đổi heo chứ không bán. Vào những dịp lễ hội của làng, mọi người sẽ mặc bộ trang phục do chính tay mình dệt nên. Bộ trang phục nào đẹp, nhiều hoa văn, màu sắc thì chứng tỏ người mặc rất tinh tế, khéo léo. Người không biết dệt phải chăm chỉ nuôi heo để đổi lấy trang phục thổ cẩm để mặc trong dịp lễ hội, tết đến xuân về”, bà Mlốp tâm sự.

Tuy nhiên, qua thời gian nhiều thế hệ trẻ trong gia đình không còn hứng thú với nghề dệt. Lo sợ nghề truyền thống của dân tộc mình bị mai một nên năm 1982, sau khi lập gia đình bà Mlốp mong muốn truyền dạy lại cho những ai đam mê, muốn học chứ không chỉ giữ cho riêng gia đình.


Bà Mlốp say mê với nghề dệt thổ cẩm.


Truyền dạy cho những người đam mê

Khi hay tin bà Mlốp sẵn sàng truyền dạy lại cho bất kì người nào muốn học, phụ nữ và các cô gái gần xa trong làng kéo nhau đến học. Ban đầu lớp học chỉ lác đác vài người, về sau lên đến vài chục, cả trăm người.

Có những người đến chỉ học được vài ngày rồi từ bỏ do không đủ kiên nhẫn. Tuy nhiên lại có những người mặc dù làm hư hỏng rất nhiều sợi chỉ nhưng vẫn cố gắng để học với hy vọng có thể giữ được nghề truyền thống của dân tộc mình.

Những người đến đây được bà Mlốp chỉ dạy từ chọn bông, chỉ, nhuộm màu… Tiếng kẽo cà kẽo kẹt ngày một nhiều hơn dưới nóc nhà bà Mlốp. Nghề dệt truyền thống được nhân rộng trong nhiều làng ở xã Glar. Đến năm 2006, được sự quan tâm của các cấp, chính quyền địa phương Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dệt thổ cẩm xã Glar được thành lập với 30 thành viên. Sau hơn 10 năm, HTX đã thu hút hơn 300 người tham gia dệt thổ cẩm.

Theo bà Mlốp hiện nay, nghề dệt thổ cẩm không chỉ lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn giúp phụ nữ trong làng tăng thu nhập cho gia đình. Những cô gái, phụ nữ trong làng sẽ dệt vải, trang phục, túi xách… theo các đơn đặt hàng. Sau đó, HTX sẽ đứng ra chuyển các đơn hàng đến người đặt.

Chị Bleng - thành viên của HTX cho biết, chị đã tham gia HTX được hơn 5 năm nay. Ban đầu chưa quen với khung dệt chị gặp rất nhiều khó khăn. Khi đó, tay còn cứng, chưa dẻo dai nên những đường dệt còn thô, cứng. Dần dần chị được bà Mlốp chỉ dạy, tay nghề cũng trở nên khéo léo và tỉ mẩn hơn. Những tấm vải, trang phục của chị cũng trở nên cầu kì, bắt mắt với nhiều hoa văn độc đáo.

“Từ ngày tham gia HTX và được truyền dạy lại nghề dệt truyền thống mình rất vui và hạnh phúc. Bản thân mình giờ đây không chỉ có thể gìn giữ nghề dệt thổ cẩm, mà còn có thể tăng thu nhập nhờ bán các sản phẩm thổ cẩm”, chị Bleng nói.

Gương mặt rạng ngời, bà Mlốp tâm sự, bà có 3 cô con gái, may mắn thay 2 người say mê nghề dệt truyền thống. Tuy nhiên, thời gian rảnh rỗi, cô con gái còn lại vẫn ngồi vào khung dệt, học mẹ từng đường chỉ, cách tạo họa tiết.

Hàng ngày, mẹ con bà Mlốp quây quần bên khung dệt, chia sẻ, tâm sự về cuộc sống và những hoa văn độc đáo trên tấm vải truyền thống. Từng tiếng kẽo kẹt vang lên trong khung dệt là những tấm vải, trang phục… được tạo ra.

“Mình mê dệt thổ cẩm lắm. Do đó, ngoài những lúc lên nương trở về nhà mình liền ngồi vào khung dệt. Khi mình tạo ra những tấm vải, bộ trang phục đầy màu sắc, hoa văn mình rất vui và hạnh phúc. Tuy nghề này vất vả, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức nhưng nếu ai say mê thì không còn thấy khó khăn nữa.

Mình mong muốn có thể truyền dạy cho nhiều thế hệ để nghề dệt thổ cẩm không bao giờ bị mai một. Năm 2009, tại Lễ hội Festival Cồng chiêng quốc tế tổ chức tại Gia Lai, HTX đã hoàn thành và bán được 2.000 chiếc túi xách thổ cẩm tại lễ hội”, bà Mlốp chia sẻ.

Với tâm huyết và những cống hiến trong công cuộc giữ gìn và nhân rộng nghề dệt thổ cẩm ở các làng đồng bào DTTS, bà Mlốp vinh dự là một trong những đại biểu tiêu biểu được tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS lần thứ II, năm 2020.

Theo Giáo dục thời đại

Tin liên quan

Tin mới hơn

Bảo hộ nhãn hiệu tập thể: Cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển

Bảo hộ nhãn hiệu tập thể: Cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển

LNV - Trải qua gần 800 năm lịch sử, sản phẩm chạm rồng của Phù Khê vẫn được những người trong nghề đánh giá là mềm mại, tinh tế nhưng rất cá tính trong hình dáng đường nét. Năm 2023, đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể, tạo cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển, nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
An Nhơn (Bình Định): Phát triển làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới

An Nhơn (Bình Định): Phát triển làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới

LNV - Thị xã An Nhơn, "đất trăm nghề" của tỉnh Bình Định trong những năm qua tập trung phát triển làng nghề, làng nghề truyền thống, sản phẩm OCOP gắn với du lịch, xây dựng nông thôn mới...
Nghề làm đường phên ở Cao Bằng

Nghề làm đường phên ở Cao Bằng

LNV - Xóm Bó Tờ, thị trấn Hòa Thuận, huyện Quảng Hòa (Cao Bằng) có truyền thống làm đường phên từ lâu đời. Những năm gần đây, nhờ trồng giống mía mới cho năng suất cao và giá đường tăng nên đời sống bà con làng nghề đang ngày càng khởi sắc.
Tiền Giang: Bảo tồn và phát triển 13 làng nghề được công nhận trên địa bàn tỉnh

Tiền Giang: Bảo tồn và phát triển 13 làng nghề được công nhận trên địa bàn tỉnh

LNV - Toàn tỉnh Tiền Giang hiện có 13 làng nghề được công nhận đang hoạt động, trong đó có 5 làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, theo năm tháng, nhiều làng nghề truyền thống có dấu hiệu mai một dần. Tiền Giang đang đặt ra mục tiêu khôi phục lại các làng nghề truyền thống; bởi nó không chỉ góp phần giải quyết lao động nông nhàn, mà còn truyền tải nét đẹp truyền thống ở địa bàn nông thôn.
Đầu năm nhiều làng nghề còn trẩy hội, du xuân

Đầu năm nhiều làng nghề còn trẩy hội, du xuân

LNV - Trong khi hầu hết người lao động tại các khu công nghiệp đã trở lại làm việc thì tại các làng nghề truyền thống, nghệ nhân và thợ thuyền vẫn đang trảy hội, du xuân.
Hà Nội: phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

Hà Nội: phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

LNV - Chiều 28-2, Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Lễ phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội ngành thủ công mỹ nghệ năm 2023 cho 42 cá nhân. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền dự và trao Bằng Nghệ nhân cho các cá nhân đạt danh hiệu.

Tin khác

Bảo tồn và phát triển làng nghề - nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống, gắn với du lịch, góp phần phát triển kinh tế xã hội Thành phố Hải Phòng

Bảo tồn và phát triển làng nghề - nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống, gắn với du lịch, góp phần phát triển kinh tế xã hội Thành phố Hải Phòng

LNV - Đầu xuân Giáp Thìn 2024, Phóng viên Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng có buổi gặp mặt chúc mừng xuân mới và trao đổi với ông Nguyễn An Hưng- Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng.
Cụm thi đua lĩnh vực kinh tế triển khai kế hoạch công tác và ký kết giao ước thi đua năm 2024

Cụm thi đua lĩnh vực kinh tế triển khai kế hoạch công tác và ký kết giao ước thi đua năm 2024

LNV - Sáng ngày 27/02/2024, tại Trụ sở Văn phòng Hội Mỹ nghệ Kim hoàn đá quý Việt Nam (Cung Trí Thức, số 01 Tôn Thất Thuyết, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội), Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch công tác thi đua khen thưởng, ký kết giao ước thi đua và phát động phong trào thi đua trong cụm thi đua khối kinh tế năm 2024.
Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
Cây sanh hình rồng trăm tuổi

Cây sanh hình rồng trăm tuổi

LNV - Làng nghề cây cảnh Điền Xá huyện Nam Trực (Nam Định) có tuổi đời hơn 800 năm, ông tổ nghề cây của nơi đây là Tô Trung Tự, một vị quan thời Lý. Giới chơi cây cảnh trong và ngoài nước không ai không biết đến giống cây gắn liền với tên gọi của địa phương này, đó là "sanh Nam Điền".
Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

LNV - Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ ở ấp Thượng 3, thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang đã có từ lâu đời. Làng nghề nổi tiếng với sản phẩm bánh phồng được xem là một loại bánh đặc sản của An Giang. Theo nhiều cụ cao niên ở đây cho biết, khi người dân biết trồng nếp thì cái bánh phồng cũng bắt đầu xuất hiện, đến nay cũng ngót gần 100 năm.
Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

LNV - Dưới mái nhà sàn đồng bào dân tộc Mường, xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, từng giọt sương mai ngưng đọng rơi khẽ, chạm nhẹ vào cánh đào rừng e ấp. Bên khung cửi, bàn tay thiếu nữ đưa thoi thoăn thoắt. Lách cách thoi đưa dệt vào khung cảnh sắc màu mùa Xuân đẹp đẽ, thơ mộng.
Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

LNV - Tết Nguyên đán đang đến gần, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đẩy nhanh sản xuất, phục vụ thị trường.
Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

LNV - Xuôi về phía Nam Thành phố Hà Nội, cách trung tâm khoảng 15km, thuộc vùng ven sông Hồng, tại làng Tranh Khúc từ các cụ già, cho tới các thanh niên, trẻ nhỏ, ai vào việc nấy, nhịp nhàng với nghề làm bánh chưng truyền thống lâu đời chuẩn bị cho dịp tết Nguyên Đán 2024.
Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

LNV - Chợ tranh tết làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) tồn tại đến giữa những năm 40 của thế kỷ trước thì lụi tàn, nhưng âm hưởng của nó đến nay vẫn được nhắc đến. Và những năm gần đây, người dân mua tranh Đông Hồ dịp Tết đã ngày một nhiều hơn. Để tái hiện lại ký ức một thời huy hoàng, rực rỡ về phiên chợ đặc sắc ngày xưa. Vừa qua Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh đã phục dựng phiên chợ tranh truyền thống tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

LNV - Trở lại xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, ngoại thành Hà Nội, tôi vô cùng ngạc nhiên bởi chỉ sau nửa năm kể từ khi địa phương tổ chức lễ đón nhận danh hiệu "Xã đạt chuẩn Nông thôn mới kiểu mẫu", tốc độ đô thị hóa nơi đây diễn ra quá nhanh chóng. Song vẫn còn lưu giữ được một vẻ đẹp thanh bình đặc trưng của làng quê Việt Nam vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

LNV - Bản lĩnh, năng động, sáng tạo, những thanh niên nông thôn của tỉnh không ngại khó khăn, mạnh dạn khởi nghiệp bằng các dự án (DA), mô hình với khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương.
Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

LNV - Những ngày này, các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định đang tất bật chuẩn bị nguồn hàng để phục vụ thị trường cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.
Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

LNV - Bao giờ cũng vậy, khi thời gian cách Tết Nguyên đán khoảng hơn 1 tháng là người nông dân các làng hoa tại Hà Nội, cũng như các vùng phụ cận lại tất bật bước vào mùa chuẩn bị hoàn tất những công đoạn cuối cùng trước khi mang hoa, cây cảnh rời vườn để bán phục vụ mọi nhà mang về trưng, chơi Tết.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Đoan Hạ trở thành xã nông thôn mới nâng cao đầu tiên của huyện Thanh Thủy

Đoan Hạ trở thành xã nông thôn mới nâng cao đầu tiên của huyện Thanh Thủy

LNV - Trong những ngày xuân mới Giáp Thìn 2024, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Đoan Hạ, huyện Thanh Thủy (Phú Thọ) phấn khởi đón nhận niềm vui đủ điều kiện đạt chuẩn Nông thôn mới nâng cao. Xã Đoan Hạ cũng là địa phương đầu tiên của huyện Thanh Thủy
Bắc Giang: Quan tâm phát triển sản phẩm OCOP

Bắc Giang: Quan tâm phát triển sản phẩm OCOP

OVN - Tỉnh Bắc Giang có nhiều sản phẩm OCOP từ cây dược liệu với chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, được khách hàng tin dùng. Thời gian qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã quan tâm thực hiện nhiều cơ chế, chính sách để phát triển sản phẩm OCOP từ những loại cây này.
Tuyên Quang - Khởi nghiệp từ sản phẩm OCOP

Tuyên Quang - Khởi nghiệp từ sản phẩm OCOP

LNV - Không chỉ nổi tiếng ở địa phương, sản phẩm OCOP dưa chuột An Hòa của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp - kinh doanh hàng nông sản An Hòa, xã An Hòa, huyện Tam Dương còn phát triển mạnh, vươn tới nhiều tỉnh, thành lân cận. Từ “cây OCOP”, nông dân, tiểu
Bảo hộ nhãn hiệu tập thể: Cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển

Bảo hộ nhãn hiệu tập thể: Cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển

LNV - Trải qua gần 800 năm lịch sử, sản phẩm chạm rồng của Phù Khê vẫn được những người trong nghề đánh giá là mềm mại, tinh tế nhưng rất cá tính trong hình dáng đường nét. Năm 2023, đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể, tạo cơ hội cho đồ gỗ mỹ nghệ Phù Khê phát triển, nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Trà Vinh: Mô hình tôm càng xanh xen lúa mang lại thu nhập cao

Trà Vinh: Mô hình tôm càng xanh xen lúa mang lại thu nhập cao

LNV - Xã cù lao Long Hòa, huyện Châu Thành là địa phương có mô hình sản xuất lúa hữu cơ kết hợp nuôi thủy sản (tôm càng xanh) khá phát triển và mang lại thu nhập cao. Với mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh, nông dân cù lao Long Hòa thu nhập từ 200 - 250 triệu đồng/ha/năm và tỷ lệ rủi ro chỉ chiếm khoảng 10%.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
Giao diện di động