Những kết quả trong hoạt động đào tạo

Đào tạo theo chương trình Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Sau hai năm thành lập, năm 2007 Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư giao chỉ tiêu đào tạo 4 lớp Khởi sự doanh nghiệp và Quản trị doanh nghiệp trong Chương trình phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Từ năm 2010 đến năm 2015 hàng năm Bộ Kế hoạch và đầu tư giao giao chỉ tiêu đào tạo thường xuyên cho Hiệp hội Làng nghề Việt Nam từ 15 đến 25 lớp với số học viên qua đào tạo gần 600 người. Các khóa đào tạo ngắn ngày về Khởi sự doanh nghiệp và Quản trị doanh nghiệp đã đào tạo cán bộ quản lý cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ tại các Làng nghề, giúp họ có những kiến thức tối thiểu về để thành lập các doanh nghiệp và quản lý sản xuất, quản lý lao động, quản lý kỹ thuật, quản lý sản xuất. Tuy số lượng học viên đào tạo chưa nhiều nhưng các lớp đào tạo này đã thu hút các doanh nghiệp Làng nghề, bước đầu hỗ trợ trong thành lập các doanh nghiệp mới và phát triển sản xuất trong các doanh nghiệp nhỏ của Làng nghề.

Đào tạo thực hiện Quyết định 1956/QĐ – TTg (nay là Quyết định 971/QĐ – TTg ) của Thủ tướng Chính phủ về việc Dạy nghề cho lao động nông thôn: Trong năm 2010 và 2011 Hiệp hội Làng nghề Việt Nam được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Dạy nghề giao cho đào tạo thí điểm 3 mô hình dạy nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống trình độ Sơ cấp với 118 lớp gồm 2600 học viên của 26 nghề tiến hành trong 10 tỉnh thành trong cả nước. Ba mô hình đào tạo thí điểm nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống là cấy nghề, dạy nghề gắn với vùng nguyên liệu và dạy nghề để phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trong các Làng nghề. Kết thúc chương trình đào tạo thí điểm, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Dạy nghề tổng kết đánh giá thành công, rút bài học kinh nghiệm và nhân rộng đào tạo đại trà trong cả nước. Trong thời gian này Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cũng đã soạn thảo được 11 chương trình dạy nghề Thủ công mỹ nghệ trình độ sơ cấp và được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt để áp dụng dạy nghề Thủ công mỹ nghề theo Quyết định 1956/ QĐ – TTg ở các địa phương.

NGƯT. Trịnh Quốc Đạt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam trả lời phỏng vấn báo chí tại Hội chợ truyền thống tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên năm 2018.

Từ năm 2007 đến 2016 một số chuyên gia và cán bộ kỹ thuật của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tham gia trong các Hội đồng biên tập và Hội đồng thẩm định các Chương trình dạy nghề, Tiêu chuẩn kỹ năng nghề, Ngân hàng đề thi tốt nghiệp trình độ Trung cấp và Cao đẳng các nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống như Mộc Mỹ nghệ, Mộc dân dụng, Gốm mỹ nghệ, Đúc dát Đồng mỹ nghệ, Sơn mài Khảm trai, Mây tre đan.

Việc thực hiện thành công đào tạo thí điểm 3 mô hình dạy nghề truyền thống và tham gia các Hội đồng biên tập và Hội đồng thẩm định các nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống là đóng góp rất quan trọng của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam thực hiện Quyết định 1956/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ trong việc đào tạo nghề Thủ công mỹ nghề truyền thống trình độ Sơ cấp và cả trình độ Trung cấp và Cao đẳng. Mặt khác qua quá trình đào tạo thí điểm 3 mô hình dạy nghề truyền thống đã thu hút 2600 lao động làng nghề theo học, tạo hàng nghìn việc làm cho lao động trong các Làng nghề, tạo mối gắn kết giữa người lao động trong các Làng nghề với tổ chức Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Đào tạo nâng cao trình độ Nghệ nhân, Thợ giỏi. Năm 2016, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ động đề xuất và được Cục Công nghiệp địa phương Bộ Công Thương giao đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ Nghệ nhân, Thợ giỏi 2 nghề Điêu khắc gỗ và Mây Tre đan với 6 lớp gồm 200 học viên. Nội dung đào tạo các lớp này trọng tâm nâng cao hiểu biết về mỹ thuật, bồi dưỡng trình độ thiết kế, cải tiến mẫu mã sản phẩm. Các lớp đào tạo bồi dưỡng này được các Nghệ nhân thợ giỏi tham gia tích cực, chính quyền các địa phương rất ủng hộ do tác dụng tích cực trong việc nâng cao trình độ cải tiến mẫu mã của nghệ nhân, thợ giỏi để giải quyết khâu yếu kém về mẫu mã của các Làng nghề truyền thống hiện nay.

Toàn cảnh Hội nghị Tư vấn hướng tới Đại hội Đại biểu lần thứ IV nhiệm kỳ 2018-2020 của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Kế hoạch đào tạo trong thời gian tới

Đối với chương trình Bồi dưỡng nguồn nhân lực các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư phân bổ chỉ tiêu đạo tạo tiếp theo từ năm 2018. Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cần làm việc cụ thể với Cục Phát triển doanh nghiệp Bộ Kế hoach và Đầu tư, Vụ Ngân sách Bộ tài chính, chỉ có giải quyết mối quan hệ với hai cơ quan trên thì mới có thể tranh thủ sự đồng thuận trong việc phân bổ kế hoạch đào tạo. Chương trình này kéo dài đến năm 2020.

Về Thực hiện Quyết định 971/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay ngân sách thực hiện Quyết định 971/QĐ – TTg do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quản lý theo tổng ngân sách Xây dựng Nông thôn mới. Lãnh đạo Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đề nghị Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho nhận chỉ tiêu đào tạo các nghề Thủ công Mỹ nghệ truyền thống cùng với các địa phương để phát triển số lượng nâng cao chất lượng đào tạo nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống, đáp ứng thiết thực nhu cầu sản xuất tại các Làng nghề; Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Dạy nghề trong việc tổng kết đúc rút kinh nghiệm về dạy nghề Thủ công mỹ nghệ nghề truyền thống, dạy nghề cho người khuyết tật đẩy mạnh hoạt động dạy nghề Thủ công mỹ nghệ trong cả nước.

Lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng Nghệ nhân, thợ giỏi. Nghề Thủ công mỹ nghệ tại các Làng nghề truyền thống hiện nay khâu yếu nhất là chậm cải tiến mẫu mã nên việc đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ thẩm mỹ, thiết kế cải tiến mẫu mã cho Nghệ nhân, Thợ giỏi các Làng nghề là đòi hỏi cấp bách và có nhu cầu lớn.

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam liên hệ chặt chẽ với Cục Công Thương Bộ Công Thương trong việc định hướng các lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ Nghệ nhân, Thợ giỏi các nghề Thủ công mỹ nghệ truyền thống về thẩm mỹ và Thiết kế mẫu mã để có kinh phí đầu tư đúng mức tổ chức các lớp học này. Hàng năm có thể tổ chức từ 8 đến 10 lớp ở các Làng nghề trong cả nước.

Hoạt động liên kết với Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp tổ chức các lớp Đại học vừa học vừa làm tại các Làng nghề. Để nâng cao trình độ thợ Thủ công mỹ nghệ trong các Làng nghề cần tổ chức các lớp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp ngay tại các Làng nghề với phương thức vừa học vừa làm thuận tiện cho học viên tại các Làng nghề tham gia. Để tổ chức tốt các lớp đào tạo Đại học theo hình thức này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệp hội Làng nghề Việt Nam với Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội cùng chính quyền các địa phương và Hội Làng nghề các địa phương đồng thời phải khảo sát nhu cầu thực tế, tuyên truyền, vận động và hạch toán cụ thể. Cần tổ chức đào tạo thí điểm ở một số Làng nghề sau đó mới nhân rộng đào tạo ở nhiều Làng nghề trong cả nước.

Công tác tổ chức thi sáng tạo mẫu mã sản phẩm Thủ công mỹ nghệ và Thi sản phẩm quà tặng. Để khuyến khích người thợ Làng nghề cũng như các nhà thiết kế sáng tạo những mẫu mã sản phẩm Thủ công mỹ nghệ truyền thống, những sản phẩm quà tặng Thủ công mỹ nghệ phong phú có chất lượng cao tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Làng nghề có nhiều mẫu mã mỹ thuật để sản xuất những sản phẩm phù hợp thị hiếu khách hàng trong và ngoài nước, hàng năm Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tổ chức cuộc Thi sáng tạo mẫu mã sản phẩm Thủ công mỹ nghệ và Thi sản phẩm quà tặng. Để tổ chức tốt các cuộc thi này Hiệp hội làng nghề Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với Trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp, Hiệp hội Thiết kế mẫu và sáng tạo Mỹ thuật Việt Nam và Các Bộ ban ngành có liên quan, các làng nghề cùng các Nghệ nhân, thợ giỏi. Kinh phí tổ chức các cuộc Thi thực hiện xã hội hóa.

NGƯT. Trịnh Quốc Đạt
Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam