Lễ đón nhận Bằng UNESCO ghi danh Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Văn hóa Thế giới. Ảnh: Trang Vân

Sự kiện đón nhận Bằng công nhận của UNESCO diễn ra trong không khí trang trọng, gắn với các hoạt động tưởng niệm 717 năm ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (1308 – 2025). Việc hai sự kiện trọng đại hội tụ trong cùng một ngày mang tính biểu tượng sâu sắc, thể hiện sự giao thoa giữa lịch sử dân tộc và sự ghi nhận của thế giới dành cho hệ giá trị văn hóa – tinh thần của Việt Nam.

Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được đánh giá là một không gian di sản liên hoàn, thống nhất, phản ánh trọn vẹn quá trình hình thành, phát triển và lan tỏa của hệ giá trị văn hóa – tâm linh gắn với Thiền phái Trúc Lâm. Đây chính là nơi kết tinh hài hòa giữa di sản vật thể và phi vật thể, giữa cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và đời sống tín ngưỡng tâm linh lâu đời.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng quần thể di tích này là minh chứng đặc biệt cho sự ra đời và tiếp nối của Phật giáo Trúc Lâm – một truyền thống Thiền tông độc đáo, mang đậm bản sắc Việt. “Đây không chỉ là những dấu tích của quá khứ, mà là một di sản sống – trung tâm sinh động của đời sống tâm linh và sự tiếp nối văn hóa”, ông khẳng định.

Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc cũng là hồ sơ di sản đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi danh theo hình thức di sản theo chuỗi. Hồ sơ kết nối các địa điểm di tích trải rộng trên ba địa phương: Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, thể hiện cách tiếp cận độc đáo và toàn diện trong bảo tồn di sản.

Sự thành công của hồ sơ là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành và địa phương. Mô hình quản lý liên vùng được đánh giá là hiệu quả, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và là hướng đi quan trọng trong bảo tồn di sản tại Việt Nam. Đây cũng là Di sản Thế giới thứ 9 của Việt Nam, kể từ sau danh thắng Tràng An (2014).

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính phát biểu tại lễ đón nhận. Ảnh: Trang Vân

Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính khẳng định việc được công nhận là Di sản Thế giới vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm lớn trong công tác bảo tồn. Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng đưa ra cam kết gìn giữ giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, trong đó nhấn mạnh:

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì hướng dẫn ba địa phương thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng cần duy trì cơ chế phối hợp liên tỉnh thực chất; xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới tại Kỳ họp lần thứ 47; đồng thời phát huy vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ và thực hành các giá trị đặc sắc của Phật giáo Trúc Lâm.

Tiếp thu chỉ đạo của Chính phủ, ông Bùi Văn Khắng – Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đại diện các địa phương sở hữu di sản – bày tỏ quyết tâm đưa các giá trị truyền thống trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ cho phát triển bền vững.

Ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng cam kết quản lý di sản theo đúng Công ước Quốc tế về bảo vệ Di sản Thế giới; bảo đảm gìn giữ nguyên vẹn các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan. Đồng thời, các địa phương sẽ xây dựng các chiến lược phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, tạo sinh kế cho người dân và đóng góp vào hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Với niềm tự hào sâu sắc, tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và TP Hải Phòng tin tưởng rằng Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc sẽ tiếp tục tỏa sáng như biểu tượng văn hóa – tâm linh của Việt Nam. Đây không chỉ là điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế, mà còn là nơi lan tỏa giá trị hòa bình, nhân văn, khơi dậy trí tuệ và tinh thần Việt trong mỗi con người.