Sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, kết hợp OCOP và du lịch giúp nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Ảnh minh họa.

Chuyển đổi từ “tuyến tính” sang “tuần hoàn”

Thực tiễn phát triển nông nghiệp sau hợp nhất cho thấy, Phú Thọ sở hữu nhiều lợi thế nổi bật như quỹ đất rộng, hệ sinh thái đa dạng và nguồn tài nguyên nông sản phong phú. Các tiểu vùng sinh thái khác nhau đã hình thành nên nhiều sản phẩm đặc sản có giá trị như chè, bưởi, lúa chất lượng cao hay các sản phẩm chăn nuôi, thủy sản đặc trưng.

Tuy nhiên, phương thức sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn chủ yếu theo mô hình “nông nghiệp tuyến tính” truyền thống, tức là khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng và thải bỏ, chưa chú trọng tái sử dụng và tối ưu hóa tài nguyên. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn gây áp lực lên môi trường, làm giảm hiệu quả kinh tế lâu dài.

Trước thực trạng đó, việc xây dựng Đề án phát triển nông nghiệp tuần hoàn được xác định là yêu cầu cấp bách. Mô hình này hướng tới việc tận dụng tối đa phế phụ phẩm trong sản xuất, tái chế và tái sử dụng tài nguyên, qua đó hình thành chuỗi giá trị khép kín, giảm thiểu chất thải và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Đề án không chỉ dừng lại ở việc thay đổi phương thức sản xuất, mà còn đặt mục tiêu tích hợp đa giá trị cho sản phẩm nông nghiệp, kết nối với du lịch và các ngành dịch vụ, mở rộng không gian phát triển cho khu vực nông thôn.

Một trong những điểm nhấn của đề án là gắn phát triển nông nghiệp tuần hoàn với Chương trình OCOP và du lịch nông nghiệp, nông thôn. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế hiện nay, khi nhu cầu tiêu dùng xanh, sản phẩm sạch và trải nghiệm du lịch gắn với thiên nhiên ngày càng gia tăng.

Theo định hướng, các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và đặc sản địa phương sẽ được nâng cấp theo tiêu chuẩn OCOP, từ đó gia tăng giá trị thương mại, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đồng thời, việc phát triển du lịch nông nghiệp sẽ giúp khai thác thêm giá trị trải nghiệm, văn hóa và sinh thái, tạo nguồn thu mới cho người dân.

Mô hình tích hợp này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo ra chuỗi liên kết đa ngành, từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ đến dịch vụ du lịch. Qua đó, nông dân không chỉ là người sản xuất mà còn trở thành người cung cấp dịch vụ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế.

Bên cạnh đó, đề án cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý tài nguyên hiệu quả, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm.

Ưu tiên phát triển các sản phẩm chủ lực

Sản phẩm OCOP Phú Thọ đang có nhiều cơ hội phát triển. Ảnh minh họa.

Giai đoạn 2026 – 2030, đề án tập trung phát triển các nhóm sản phẩm chủ lực có lợi thế của tỉnh. Trong lĩnh vực trồng trọt, ưu tiên lúa chất lượng cao, lúa đặc sản địa phương, cây ăn quả có múi, chè xanh chất lượng cao, rau xanh và các loại cây trồng đặc thù theo từng vùng sinh thái.

Trong chăn nuôi và thủy sản, tỉnh định hướng phát triển các vật nuôi chủ lực, vật nuôi đặc sản, các loài cá truyền thống, cá lồng trên các thủy vực lớn và các loại thủy sản có giá trị kinh tế cao. Đồng thời, phát triển rừng sản xuất gỗ lớn nhằm nâng cao giá trị kinh tế lâm nghiệp và góp phần bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, đề án cũng chú trọng phát triển các sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống và sản phẩm du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng lớn trong việc tạo việc làm, tăng thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.

Dự kiến, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện đề án trong giai đoạn 2026 – 2030 khoảng 1.060.000 triệu đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 410.000 triệu đồng, còn lại 650.000 triệu đồng được huy động từ nguồn xã hội hóa. Cơ cấu này cho thấy định hướng huy động đa dạng nguồn lực, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và người dân.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cấp thiết, việc chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp tuần hoàn không còn là lựa chọn mà đã trở thành xu hướng tất yếu. Đối với Phú Thọ, đây còn là cơ hội để tái cấu trúc không gian kinh tế nông thôn, khai thác hiệu quả tài nguyên và nâng cao giá trị sản xuất.

Đề án hướng tới xây dựng nền nông nghiệp phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Đồng thời, việc tích hợp đa giá trị sẽ giúp gia tăng chuỗi giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, đề án còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc khi góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong nông nghiệp, đồng thời cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Có thể thấy, với định hướng bài bản và tầm nhìn dài hạn, Đề án phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tích hợp đa giá trị gắn với OCOP và du lịch nông thôn được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Phú Thọ trong giai đoạn tới.