Phú Thọ: Nức tiếng tương làng Bợ

Đi trên những con đường bê tông trải dài lượn quanh xóm làng, hễ thấy sân nhà nào để đầy những chum, vại sành là biết gia đình ấy có nghề làm tương. Chúng tôi dừng lại trước ngôi nhà có khoảng sân rộng, thoáng đãng ước chừng có 30 chiếc chum, vại sành xếp thẳng hàng, ngăn nắp. Vừa bước chân vào cổng, mùi thơm ngọt của tương, đánh thức vị giác, khứu giác của những vị khách “đường đột” tới nhà… Đón tiếp chúng tôi là nụ cười hồn hậu của chị Trần Thị Phượng, tay vẫn đang khẩn trương đóng tương vào chai, xếp thùng chuẩn bị cho chuyến hàng ngày mai. Chị chia sẻ gia đình chị đã trải qua 4 đời làm tương và bản thân có ngót 30 năm gắn bó với nghề nhưng thực tình không ai xác định chính xác nghề làm tương ra đời từ khi nào, chỉ biết nghề này được truyền lại từ đời các cụ, qua nhiều thế hệ con cháu kế thừa và tiếp nối. Có những giai đoạn, tương làm ra không tiêu thụ được bởi trên thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm thay thế. Nhưng không vì thế mà nghề làm tương ở làng Bợ bị mai một, người dân vẫn duy trì làm để tiêu dùng và làm quà biếu. Với họ, tương là gia vị không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày và hơn hết nó chính là hồn quê, là văn hóa đi sâu vào vào tiềm thức, tâm hồn trong mỗi người. Hiện làng nghề có khoảng gần 50 gia đình làm tương, trong đó có 2 hộ sản xuất theo quy mô hàng hóa.

Đóng gói sản phẩm tương làng Bợ để xuất bán.
Thứ gia vị cổ truyền của người Việt được làm từ gạo nếp qua quá trình chế biến ủ cùng mốc tương, nước đỗ mà thành sản phẩm thơm ngon nức tiếng đã khẳng định được “chỗ đứng” trên thị trường. Tương Bợ nguyên chất để càng lâu càng đỏ, càng ngọt. Để làm ra sản phẩm tương thơm ngon, người làm phải cẩn thận, chăm chút trong từng công đoạn chế biến, từ khâu chọn nguyên liệu, ủ muối, ngâm nước đỗ… Trước tiên là công đoạn xôi gạo và ủ cho lên mốc, quá trình lên mốc khoảng 1 tuần, sau đó đem ra nong phơi để cho mốc khô. Đây được đánh giá là khâu quan trọng, quyết định đến sự thành, bại của sản phẩm. Mốc đạt chất lượng là có màu vàng hoa cau, thơm nhẹ. Mốc được trộn cùng nước đỗ rang và muối thành mốc chè, rồi ủ kỹ từ 1-2 tháng trong chum sành. Mốc chè sau một thời gian phơi khô ngả ra màu vàng ươm, như vậy đã hoàn thành một mẻ tương ngon đúng vị.
Theo kinh nghiệm của những người làm tương lâu năm trong làng, bí quyết để có sản phẩm tương ngon ngoài khâu chọn nguyên liệu, tay nghề thì còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết. Nếu trời không có nắng, nền nhiệt độ lạnh quá, hay như độ ẩm cao, thấp thất thường cũng không thể cho ra đời mẻ tương ngon được. Thời điểm thích hợp nhất để làm tương là từ tháng 4 đến tháng 10 âm lịch.
Lâu nay, tương Bợ đã trở thành đặc sản mang dấu ấn rất riêng của vùng đất ven sông Đà. Với người dân quê, món tương có thể làm gia vị chấm, nêm nếm vào các món ăn cho đậm đà, hấp dẫn. Có lẽ bất cứ du khách nào đã từng ghé thăm Thạch Đồng và thưởng thức tương làng Bợ dù một lần nhưng sẽ nhớ mãi chẳng thể quên hương vị nồng đượm ấy. Để khuyến khích người dân gìn giữ nghề truyền thống cũng như đẩy mạnh sản xuất phát triển kinh tế, các cấp chính quyền các ngành chức năng đã hỗ trợ, vận động người dân thành lập, tham gia Hợp tác xã Tương làng Bợ; xây dựng nhãn hiệu tập thể; sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng cũng như vệ sinh an toàn thực phẩm. Hiện tại Hợp tác xã Tương làng Bợ có 7 hộ tham gia với quy mô sản xuất 10 tấn gạo/năm. Sản phẩm tương làng Bợ được bày bán nhiều tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn huyện, tỉnh và một số vùng lân cận như: Hoà Bình, Vĩnh Phúc, Hà Nội, thu hút sự quan tâm lựa chọn của nhiều khách hàng để thương hiệu Tương làng Bợ mãi bay xa.
Bài, ảnh: Thao Hà
Tin liên quan
Tin mới hơn
Nghệ nhân Ưu tú – Nhà thiết kế áo dài Lan Hương: Gìn giữ hồn nghề, lan tỏa giá trị Việt
14:06 | 26/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bắc Ninh: Giữ gìn bản sắc làng nghề gắn với đổi mới sản phẩm
13:16 | 25/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Cần Thơ : Làng nghề truyền thống, góp phần xây dựng nông thôn mới
07:00 | 23/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đại hội Đại biểu Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng thành công tốt đẹp
20:00 | 22/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề truyền thống, giữ sinh kế bền vững ở Cao Bằng
07:00 | 22/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phát huy vai trò văn hóa trong tăng cường hiểu biết, gắn kết nhân dân ASEAN
17:28 | 21/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Làng nghề trong xây dựng nông thôn mới tại Thanh Hóa
07:00 | 21/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Góp ý xây dựng Đề án phát triển sản phẩm quà tặng đặc trưng của Hà Nội
16:44 | 20/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy kinh tế làng nghề Mê Linh
10:32 | 18/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đổi mới sáng tạo hướng đi nâng tầm quà tặng gốm Bát Tràng
10:23 | 18/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội: Khởi công xây dựng Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến
08:00 | 16/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Kết hợp truyền thống và công nghệ hiện đại phát triển nghề ở Nghệ An
07:00 | 15/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giá trị làng nghề miền Tây qua dự án nghệ thuật
08:00 | 14/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Cà Mau: Nước mắm truyền thống “lên sàn” thời công nghệ số
07:00 | 14/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng tranh Đông Hồ Di sản UNESCO đổi tên là tổ dân phố
00:00 | 14/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khi đậu bạc Định Công bước ra khỏi ký ức
15:40 | 13/08/2026 Emagazine
Gia đình say mê nghề sinh vật cảnh và làm vườn
17:39 | 11/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội làng nghề TP Hải Phòng: tăng cường kết nối, mở rộng thị trường cho làng nghề
20:54 | 09/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Xã Phú Xuyên (Hà Nội): Khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp làng nghề Nam Tiến
20:00 | 08/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Viện Nghiên cứu, Tư vấn Kiến trúc và Bảo tồn phát triển Làng nghề chính thức đi vào hoạt động
10:49 | 08/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nho Lâm - Cái nôi nghề rèn truyền thống của Nghệ An
08:00 | 08/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Ưu tú – Nhà thiết kế áo dài Lan Hương: Gìn giữ hồn nghề, lan tỏa giá trị Việt
14:06 Làng nghề, nghệ nhân
Thanh Hóa: Lập Đề án tổng thể giải quyết tình trạng ngập úng tại các khu đô thị
13:30 Tin tức
Thanh Hóa: Tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn
13:30 Tin tức
Dấu ấn nông dân Hữu Lũng trong xây dựng nông thôn mới
16:17 Nông thôn mới
Hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035
16:09 Nông thôn mới











