Phụ gia thực phẩm là các chất được bổ sung thêm vào thực phẩm để bảo quản hay cải thiện hương vị, làm đẹp cho sản phẩm. Có thể kể đến một số phụ gia thực phẩm thông dụng như: Chất điều chỉnh độ chua (axít citric, axít tartaric, axít lactic…), chất tạo đặc (thạch rau câu hay pectin trích từ vỏ cam quít), chất giữ ẩm (sorbitol), chất nhũ hóa (lecithin trích từ đậu nành), chất chống oxy hóa (vitamin C), chất bảo quản chống nấm mốc (hóa chất propionat dùng trong bánh mì, pho mát), chất ngọt tổng hợp (aspartam), chất cung cấp dinh dưỡng (iod trong muối, axít folic trong thực phẩm dành cho phụ nữ có thai, vitamin D trong sữa bột)…

Tuy nhiên trên thực tế, tình trạng phụ gia thực phẩm được sử dụng tràn lan trong thực phẩm khiến không ít người lo ngại nếu lạm dụng nó có thể gây hại cho người dùng. Trên thị trường hiện nay, nhiều loại bánh, kẹo (như su sê, thạch, nước trái cây…), nước giải khát được nhuộm màu lòe loẹt. Nếu những sản phẩm này cho dù có dùng đúng loại phẩm màu (Bộ Y tế cho phép) thì cũng sử dụng quá liều nên màu rất đậm, chứ chưa nói đến khả năng cơ sở sản xuất dùng phẩm màu độc hại.

Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phụ gia thực phẩm dù dùng liều lượng nhỏ nhưng thường xuyên, liên tục, sẽ tích lũy trong cơ thể, gây tổn thương lâu dài, đặc biệt nếu tiêu thụ phụ gia thực phẩm bị cấm có thể gây ra hội chứng ngộ độc mạn tính như ăn không ngon, giảm cân, tiêu chảy, rụng tóc, suy thận mạn tính, da xanh xao, động kinh, trí tuệ giảm sút. Có nguy cơ gây hình thành khối u, ung thư, đột biến gen, gây quái thai ở phụ nữ mang thai…

Đại diện Cục ATTP cho biết, ngành công nghiệp thực phẩm trên thế giới được phép sử dụng hơn 3.000 loại chất phụ gia trong việc chế biến thực phẩm. Việt Nam hiện đang cho phép sử dụng 23 nhóm phụ gia thực phẩm, bao gồm 337 chất (cả hương liệu). Tuy nhiên, chỉ từ 5 - 10% mặt hàng này được sản xuất tại Việt Nam, còn lại là nhập khẩu, trong đó có 30% phụ gia thực phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Hiện phụ gia thực phẩm trôi nổi, nhập lậu từ Trung Quốc là nguồn gốc gây tác hại đến sức khỏe của người sử dụng, nhưng thường được dùng ở các cơ sở chế biến, kinh doanh nhỏ lẻ nên lực lượng chức năng không thể thống kê, kiểm soát được. Đặc biệt, nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ thay vì sử dụng phụ gia dùng trong thực phẩm, đã sử dụng phụ gia công nghiệp như phẩm màu công nghiệp, chất bảo quản độc hại để giảm chi phí.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học - Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) khuyến cáo, chỉ nên sử dụng các phụ gia thực phẩm thuộc loại tự nhiên và phụ gia thực phẩm đã được nghiên cứu kỹ lưỡng về độ an toàn khi đưa vào cơ thể. Với những loại phụ gia thực phẩm là hóa chất, ngay cả khi đã được cho phép, cũng nên dùng càng ít càng tốt, và nếu không thật sự cần thiết thì không nên dùng. Phụ gia thực phẩm không phải là chất dinh dưỡng nên không có nó cũng không sao. Cảm giác ngon miệng với phụ gia thực phẩm thật ra là một thói quen, để hạn chế sử dụng phụ gia thực phẩm, cách đơn giản nhất là tập thói quen không sử dụng phụ gia./.

Hương Ly