Chú trọng chuyển đổi phương thức sản xuất

Trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nhiều địa phương đã đẩy mạnh chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn, bền vững, giảm dần việc sử dụng hóa chất, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật và hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.

Điển hình, mô hình sản xuất gạo sạch đang được nhiều hợp tác xã triển khai và mang lại hiệu quả rõ rệt. Trên các cánh đồng tập trung, nông dân chủ động áp dụng quy trình canh tác an toàn, lựa chọn giống lúa chất lượng cao, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, đồng thời ưu tiên phân bón hữu cơ. Nhờ đó, sản phẩm gạo không chỉ bảo đảm an toàn thực phẩm mà còn có chất lượng ổn định, hương vị đặc trưng, ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng và ưa chuộng.

Mô hình trồng cam mang lại hiệu quả kinh tế cao tại xã Triệu Phong.

Cùng với sản xuất lúa, nhiều hộ dân ở vùng gò đồi đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển cây ăn quả theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường. Tại xã Triệu Phong, ông Lê Văn Trung là một trong những hộ tiên phong khi mạnh dạn chuyển diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cam theo hướng hữu cơ. Trong quá trình canh tác, gia đình ông hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên phân bón hữu cơ và áp dụng các biện pháp sinh học để phòng trừ sâu bệnh.

Theo ông Trung, thời gian đầu chuyển đổi gặp không ít khó khăn do chưa quen với quy trình sản xuất mới, năng suất chưa ổn định. Tuy nhiên, sau một thời gian kiên trì áp dụng, vườn cam phát triển tốt, chất lượng quả được nâng lên rõ rệt, mẫu mã đẹp, an toàn hơn nên được thị trường đón nhận tích cực. Dù chi phí và công chăm sóc cao hơn, nhưng bù lại giá bán ổn định, hiệu quả kinh tế được cải thiện đáng kể.

Thực tế cho thấy, việc tổ chức sản xuất theo hướng tập trung đang tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa và quản lý đồng ruộng. Các hợp tác xã ngày càng phát huy vai trò liên kết, hỗ trợ nông dân về kỹ thuật, đồng thời kết nối tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả kinh tế. Cùng với đó, nhiều địa phương tiếp tục duy trì và phát triển các mô hình lúa chất lượng cao, chú trọng từ khâu giống, chăm sóc đến thu hoạch, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Việc chuyển đổi sang sản xuất sạch không chỉ tạo ra nông sản an toàn mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững. Đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản địa phương.

Nâng tầm giá trị nông sản địa phương

Theo ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh, hiện toàn tỉnh có 898 hợp tác xã, trong đó nhiều hợp tác xã kiểu mới đã gắn sản xuất với chuỗi giá trị. Tuy nhiên, mới chỉ khoảng 100 hợp tác xã tham gia chương trình OCOP, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn. Thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ các hợp tác xã phát triển sản phẩm OCOP, nhất là về vốn, kết nối thị trường tiêu thụ và thúc đẩy liên kết trong sản xuất - kinh doanh.

Thực tế cho thấy, để nâng cao giá trị nông sản, tỉnh đang chú trọng thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi. Thông qua các hợp tác xã và doanh nghiệp, nông dân được hỗ trợ kỹ thuật, tiếp cận thị trường, từng bước ổn định đầu ra cho sản phẩm. Nhờ đó, nhiều nông sản không chỉ nâng cao chất lượng mà còn dần xây dựng được thương hiệu, mở rộng hiện diện trên các kênh phân phối.

Bên cạnh vùng đồng bằng, khu vực miền núi cũng phát huy lợi thế riêng trong phát triển các cây trồng đặc trưng. Những năm gần đây, nhiều địa phương tập trung đầu tư phát triển nông nghiệp gắn với xây dựng thương hiệu và khai thác tiềm năng vùng miền. Tại xã Khe Sanh, địa phương đang định hướng phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Đến nay, xã đã có hơn 10 sản phẩm được công nhận OCOP; trong đó, cà phê Khe Sanh được cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý.

Không chỉ cà phê, hồ tiêu Quảng Trị cũng là nông sản có giá trị kinh tế cao và đang được định hướng sản xuất theo hướng an toàn. Nhiều vùng trồng tiêu đã tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, giảm thiểu thuốc bảo vệ thực vật hóa học, góp phần xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Cùng với đó, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong chuẩn hóa chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và quảng bá sản phẩm. Nhiều sản phẩm sau khi được công nhận OCOP đã mở rộng thị trường tiêu thụ, gia tăng giá trị và tạo thêm việc làm, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương.