Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, với những thăng trầm và thay đổi của xã hội, có những làng nghề bị mai một, nhưng cũng có làng nghề vẫn gìn giữ được nét tinh hoa truyền thống. Làng nghề mây tre đan tại xã Thượng Hiền huyện Kiến Xương là một trong những làng nghề như vậy.

Đến Thượng Hiền, không khó để chúng ta bắt gặp hình ảnh những người già, trẻ nhỏ ngồi quây quần và cùng nhau đan lát.

Theo các bậc cao niên trong xã, nghề đan mây đã có ở Thượng Hiền khoảng hơn 200 năm. Làng đang có hơn 1.200 hộ sản xuất với 2.400 lao động, chiếm khoảng 72% số lao động của địa phương. Ngoài sự nỗ lực, năng động của bản thân mỗi doanh nghiệp, người dân làm nghề, một trong những lý do khiến làng nghề Thượng Hiền vẫn phát triển tốt, là nhờ nguồn kinh phí khuyến công, khuyến thương của tỉnh và huyện đã được xã Thượng Hiền sử dụng khá hiệu quả để tổ chức truyền nghề cho lao động. Các doanh nghiệp, hộ sản xuất cũng được tạo điều kiện tối đa để vay vốn ưu đãi mở rộng quy mô, nhà xưởng, nâng cao năng lực sản xuất, đầu tư máy móc, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, cũng như tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại nhằm quảng bá sản phẩm, thương hiệu tới người tiêu dùng, các đối tác trong và ngoài nước.

Một vài năm trở lại đây, giá trị sản xuất từ làng nghề Thượng Hiền hàng năm đạt khoảng 80 tỷ đồng. Từ đầu năm 2020 đến nay, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, việc tiêu thụ sản phẩm có phần khó khăn hơn những năm trước, song mỗi tháng làng nghề cũng xuất ra thị trường hàng chục ngàn mét vuông sản phẩm tấm mây đan.

Trung bình mỗi tháng, làng nghề mây tre đan Thượng Hiền tiêu thụ khoảng trên 200 tấn nguyên liệu mây, song. Nguồn mây, song ngoài thu mua trong tỉnh còn được chuyển về từ các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên. Để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho làng nghề phát triển lâu dài, bền vững, cách đây nhiều năm, Doanh nghiệp tư nhân Dũng Tấn (thôn Tây Phú, xã Thượng Hiền, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) đã tiến hành sản xuất cây mây giống và phối hợp với ngành nông nghiệp các tỉnh miền núi tổ chức cung ứng giống cho bà con trồng, khai thác và bán sản phẩm nguyên liệu cho làng nghề. Hạt mây được ươm gieo từ tháng 4, tháng 7 sẽ nảy mầm. Trong lúc đó, đất và phân được dồn bầu, để hoai rồi chọc lỗ, cấy cây con đã nảy mầm vào, tháng 2 năm sau có thể xuất bán cây giống với giá 15 triệu đồng/10.000 cây giống.

Làng nghề mây tre đan Thượng Hiền vẫn luôn còn đó những người con yêu nghề như vậy, giữ nghề và đam mê với nghề. Họ luôn mong muốn nghề này được lưu truyền từ đời này qua đời khác.
Theo người dân nơi đây thì việc đan mây không nặng nhọc nên người dân có thể tranh thủ lúc nông nhàn. Mỗi tháng một người cũng đạt thu nhập 3-4 triệu đồng. Người nhanh tay, thạo việc có thể đạt thu nhập 5-6 triệu đồng/người/tháng.

Ông Tạ Văn Hải- Chủ Tịch UBND xã Thượng Hiền cho biết: Với nghề truyền thống thì ông bà là dạy cho con cháu, bố mẹ dạy cho các con theo kiểu cha truyền con nối, các cháu khi sinh ra đã sớm tiếp thu được nghề rất nhanh. Chúng tôi cũng khuyến khích các cháu trong độ tuổi, ngoài giờ học thì có thể cùng ông bà cha mẹ giữ uy tín của làng nghề.

Trải qua bao nhiêu thăng trầm, Thượng Hiền vẫn giữ được nét đẹp của làng quê Bắc Bộ. Ở Thượng Hiền, mây tre đan thủ công vẫn là nghề trọng yếu, cung cấp công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương. Có thể thấy, chính yếu tố truyền thống và sự yêu nghề là điểm mấu chốt giúp cho người dân Thượng Hiền sống được với nghề mà cha ông để lại. Hi vọng rằng với giá trị tinh hoa văn hóa đó, người dân Thượng Hiền sẽ luôn giữ gìn và lưu truyền lửa nghề cho các thế hệ mai sau.

Bài, ảnh: Ngọc Anh