Tự học thư pháp và viết sách

Trong thời gian tự học viết thư pháp, anh đã sáng tác và xuất bản 8 đầu sách, thơ… quan trọng, có giá trị nghiên cứu về “thư pháp” rất cao, đóng góp rất lớn cho trường phái nghệ thuật thư pháp Quốc ngữ Việt Nam như các tác phẩm : “Chữ Quốc Ngữ và những vấn đề liên quan đến Thư pháp”, Thư pháp chuyện Kiều, Sông nước trầm tư, Ơn nghĩa sinh thành, 100 chữ tâm do NXB Văn nghệ TP.HCM xuất bản năm 2004 -2005 ). Các cuốn: Bùi Giáng và tôi,Quà tặng thư tình, Thư pháp mưa nguồn do NXB Đà Nẵng xuất bản năm 2005.

Nghệ nhân thư pháp Hồ Công Khanh

Còn nhớ trước đây, anh Khanh và một số người cho biết: 80% số lịch (lịch có thư pháp) ở Việt Nam là do anh thiết kế và viết. Cuốn “Nhật ký trong tù” là cuốn sách thư pháp độc đáo, đồ sộ nhất Việt nam do Nghệ sĩ Trần Quốc Ẩn (Nha Trang – Khánh Hoà) tổ chức biên soạn. Anh Hồ Công Khanh được hân hạnh cùng một số nhà thư pháp khác viết phần Quốc ngữ. Chưa hết, những năm qua ở TP. Đà Nẵng, lần đầu tiên loại hình phóng ảnh màu vào đá của nghệ nhân Lê Đức Vỹ, một loại hình độc nhất vô nhị ở Việt Nam, tạo ra những viên đá cuội, vỏ ốc…có mang hình, ảnh màu và trong đó có thư pháp bay bướm của Hồ Công Khanh.

Hiện nay, tại Nhà bảo tàng cụ Phan Châu Trinh ở TP Hồ Chí Minh có treo trang trọng bức thư pháp do Hồ Công Khanh viết có nội dung “Hồn tổ quốc nặng trĩu trên vai”- trích thư của cụ Huỳnh Thúc Kháng gửi cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Có một thời gian dài, anh được bầu làm chủ tịch CLB thư pháp TP. Đà Nẵng. Mới đây (2021), anh Khanh xuất bản sách có nhan đề “100 chữ AN” với nhau với mong muốn cầu mong cho tất cả mọi được bình an trong đời sống.

Siêng làm việc thiện

Hồ Công Khanh viết thư pháp theo yêu cầu của khách hàng, trên bất cứ chất liệu nào, mỗi năm anh viết vài trăm bức thư pháp, thạch thư... Tuy nhiên, anh và một số bạn bè cho hay, anh đã dùng 30% các bức thư pháp sáng tác ra để gửi đến triển lãm ở hầu hết các địa phương, chùa chiền, các CLB Sinh vật cảnh, CLB thư pháp, các hội từ thiện… trên mọi miền đất nước để bán lấy tiền làm việc xây dựng, từ thiện đồng thời, anh bỏ ra 30 % thời gian, tự túc phương tiện để đến với các lễ hội, trực tiếp viết thư pháp Việt trên mọi chất liệu cho khách, nhằm gây quỹ từ thiện, giúp đỡ các nạn nhân nghèo, các học sinh nghèo hiếu học…Ngoài ra, anh cùng phái đoàn từ thiện, đến các xã miền núi, vùng sâu vùng xa, như Hiệp Đức, Đông Giang, Phú Túc… để tặng quà, sách vở cho các cháu học sinh nghèo, học sinh dân tộc Cơ tu. Còn đối với những người đam mê loại hình nghệ thuật này. Anh viết tặng, không lấy tiền. Cảm kích trước tấm lòng của anh, nguyên Phó Chủ tịch nước - Nguyễn Thị Bình đã gửi thư tay đến chúc mừng, khen ngợi và cảm ơn anh.

Rừng thạch thư - hồn đá Việt

Đến ngôi nhà nhỏ của anh, du khách lạc vào một không gian yên tĩnh, xen lẫn giữa vườn hoa, cây cảnh là nhiều tác phẩm nghệ thuật đặc sắc từ giấy, đá cuội, thư pháp, thạch thư, hoạ pháp và lưu giữ hơn 2000 bức.

Anh Khanh đứng bên gian trưng bày thạch thư do anh sáng tác.

Đặc biệt, hiện nay anh Khanh đang có trong tay khoảng 1000 tác phẩm “thạch thư” đủ mọi chủ đề mà anh đã cất công sưu tầm những viên đá đẹp trên 30 năm qua và “phổ” vào đó những chủ đề quê hương, đất nước, con người. Tham quan “rừng” thạch thư, ai cũng có cảm giác như lạc vào chốn thiên thai với những bức “ thạch thư” với ráng chiều rực đỏ, cảnh hoàng hôn ánh tím với những vần mây thơ mộng lững lờ trôi…Ngay những viên đá cuội cũng là nơi anh Khanh gửi gắm tình yêu thiên nhiên và những trải nghiệm về cuộc sống.Tác phẩm “Ngưu Lang - Chức Nữ” với dãy Ngân hà sáng đục trên nền trời đêm lấp lánh những vì sao làm cho người xem choáng ngợp trước sự tinh tế, tuyệt mỹ, bao la của không gian vũ trụ. Theo anh Khanh, đá là nơi ghi dấu rõ nét nhất những thay đổi của không gian, thời gian… “Mọi cảnh trí, con người, nhân vật…đều được thiên nhiên “khắc” trên đá, thậm chí qua những phiến đá vô tri, mình có thể gửi gắm niềm mơ ước, giúp đá như có linh hồn” – anh Khanh nói. Đặc biệt, anh sưu tầm được viên đá có chân dung (phát hoạ) của thi sĩ Bùi Giáng tại quê hương thi sĩ – Duy Xuyên – Quảng Nam, đó là một tuyệt tác của thiên nhiên ban tặng.

Dày công chế tác

Nhưng để có được một bức “thạch thư” đẹp, anh Khanh cũng phải tốn nhiều công sức. Theo anh Khanh, người tìm đá phải có một số kiến thức nhất định về các loại hình đá nghệ thuật Suiseki; Penjin; Biseki và nhiều loại hình nghệ thuật về đá khác. Đối với đá nghệ thuật Biseki, người ta cho phép xử lý, tác động, can thiệp… để lộ ra vẽ đẹp tiềm ẩn trong đá, nhất là các loại đá mềm, có ở vùng khe suối Hoà Bắc (Hoà Vang – Đà Nẵng). Sau khi nhặt đá về, anh hì hục “xử lý” tuỳ theo tuỳ theo nội dung, hình thức, màu sắc, các đường vân của đá. Có thể “chà” đá bằng giấy nhám mịn hoặc đá mài, rửa bằng bàn chải lớn hoặc dùng hoá chất để tẩy… Sau khi nội dung tác phẩm đã hiện lên trên nền đá, anh mới bắt đầu viết thư pháp, hoặc dùng hoạ pháp để vẽ vào đá những hoạ tiết - điểm xuyết thêm cho bức tranh những nét chấm phá thêm phần sống động, cổ kính…

Với anh, viết thư pháp trên đá không chỉ là một nghề mà còn là nơi để anh thoả sức sáng tạo, gửi gắm niềm mơ ước, phong cách sống của mình. Ngoài ra, những ngày cuối tuần, anh lang thang tìm đá ở những nơi “thâm sơn, cùng cốc”. “Khi hồn của mình trãi dài trên bãi đá, cũng là lúc mình chiêm nghiệm được cái tuyệt mỹ, nhiệm màu… của đá, cũng là thời khắc tâm hồn mình thanh thản hơn bao giờ hết”- Anh Khanh bộc bạch.

Lời chúc đầu năm trên đá

Được hỏi về thú chơi đá nghệ thuật, giá cả mỗi tác phẩm, anh Khanh bộc bạch: “Trung Hoa, là nước có bề dày qua mấy ngàn năm về chơi đá nghệ thuật, theo quan niệm của họ, thì “Thạch nhập sự thông”, nghĩa nôm na là khi đá vào nhà thì mọi sự đều hanh thông, may mắn...nên người Trung Hoa thường tặng đá đẹp để chưn trong nhà vào đầu năm mới, cầu cho mọi sự đều hanh thông, tốt đẹp... Cũng như thường lệ hằng năm cứ vào đầu năm, anh Khanh lại viết thư pháp, thạch thư để tặng mọi người. Tại đây, anh Khanh viết tặng bạn những lời chúc mừng năm mới trên đá, mang về nhà “lấy hên” hoặc tặng người thân, bạn bè… để chúc mừng năm mới, vạn sự hanh thông, tốt lành.

Bài, ảnh: Tiên Sa