Già làng A lăng Chúc giới thiệu cây “cổ thụ bòn bon đã từng cho hơn 1 tấn quả mỗi vụ.

Già làng Alăng Chúc (79 tuổi, trú tại thôn Ra Lang, xã Jơ Ngây) cho hay, hằng năm, cứ đến độ tháng 8, 9 dương lịch, người dân ở các huyện vùng cao Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, Tiên Phước (Quảng Nam) lại nhộn nhịp thu hoạch trái bòn bon.

Người Cơ Tu gọi là trái bòn bon là t’bon. Cây bòn bon cao khoảng 10- 15m, lá kép long chim, cụm hoa đơn độc hoặc từng chùm ở trên thân hay trên cành to, Hoa lưỡng tính, Quả nhỏ hình cầu màu vàng rạ với 4-5 múi, nhưng thường chì có 1-2 hạt. Cây bòn bon được coi là một trong những loại cây ăn quả phát dục chậm nhất trồng từ hạt 6-10 năm mới ra hoa kết quả.

Vừa lựa bòn bon “thương phẩm” để bán, già làng Alăng Chúc cho hay, ông có khoảng 50 cây bòn bon, trong đó hầu hết đã cho quả và có những cây “bòn bon” cổ thụ trồng từ năm 1954. Những cây này có năm được mùa cho hơn 1 tấn quả mỗi vụ. Sau 1975, ông trồng thêm bòn bon trong vườn rừng nên bà con trong thôn bắt chước trồng theo. Hiện nay, trong thôn có gần 30 hộ. Hầu hết các hộ đều sinh sống với nghề trồng bòn bon. Có các hộ trồng bòn bon nhiều như ông Jơ râm Băm (50 cây), ông Alăng Chô (40 cây)...Toàn thôn hiện có khoảng trên 500 cây bòn bon đã cho trái.

Già làng Alăng Chúc kể: Hàng năm nhà tôi thu hoạch bòn bon 2 lứa thu về trên 20 triệu đồng. Thông thường, đầu mùa và cuối mùa giá khoảng 30.000 đồng một ký, giữa mùa giá 25.000 đồng /kg. Bòn bon năm nay mất mùa do năm ngoái (2020) bị mưa bão nhiều. Bòn bon trồng trên đất Ra Lang ăn rất lành và khá ngọt, người dân nơi đây đến mùa bòn bon thường ăn bòn bon trừ cơm 1 bữa trong ngày nhưng vẫn thấy khỏe mạnh.

Theo già Bnướch Bam (69 tuổi), hội viên CCB thôn Ra Lang cho hay, năm 2019, 3 thôn cũ là Phú Mưa, Bờ Rùa, Cơ Loò sát nhập lại thành thôn mới mang tên thôn Ra Lang. Tuy nhiên, bòn bon được trồng nhiều và trở thành nghề trên đất Phú Mưa. Tuy nhiên, khi thu hoạch trái bòn bon Ra Lang phải để đủ độ chín thì bòn bon ăn rất ngon với vị ngọt, chua nhẹ, đậm đà.

Anh Lê Năm (55 tuổi, trú tại xã Đại An, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) cho hay, anh có “thâm niên” trên 15 năm trong việc buôn bòn bon. Đến mùa, anh đi xe máy lên Ra Lang mua bòn bon khoảng 100 kg chở về bỏ sỉ cho các chợ, mỗi chuyến sau khi trừ chi phí, mỗi ngày anh kiếm được 300.000 đồng. Ở thôn Ra Lang có nhiều hộ với nghề trồng bòn bon có năm (2 vụ) được mùa, được giá thu về khoảng 30-40 triệu tiền bán bòn bon/ năm. Bòn bon của Ra Lang ăn ngọt ngọt chua chua, đậm đà nên người ăn rất thích, bán khá chạy.

Du khách có dịp đến tham quan thôn Ra Lang vào mùa bòn bon, đồng bào nơi đây rất hiếu khách, vui vẻ mời bạn thưởng thức “vô tư” bòn bon ngay tại gốc với hương vị ngọt ngào kết tinh từ núi rừng Trường Sơn hoang dã và xem nghề trồng, thu hoạch bòn bon rất là thú vị.

Bài, ảnh: Tiên Sa