Gia đình chị Đặng Thị Huệ, xã Tiên Lữ (Lập Thạch) phát triển nghề làm tương truyền thống cho thu nhập ổn định. Ảnh Thế Hùng

Đang bận rộn chuẩn bị cho mẻ tương mới, chị Đặng Thị Huệ, Tổ trưởng Tổ hợp tác làm tương Tiên Lữ chia sẻ: "Nghề làm tương ở địa phương đã có từ rất lâu. Trước đây, làm tương chỉ để phục vụ nhu cầu của gia đình, đem cho tặng một số anh em, bạn bè. Sau này, nhờ hương vị thơm ngon, người biết đến tương Tiên Lữ ngày càng nhiều.

Đặc biệt, 2 năm trở lại đây, số người hỏi mua tương cũng dần tăng lên, chính vì thế mà nhiều hộ trong xã đã mạnh dạn làm số lượng lớn để bán”. Không được tính là hộ sản xuất quy mô lớn trong xã, song chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm, chị Đặng Thị Huệ đã xuất bán gần 500 lít tương.

Việc làm tương có thể nói là cầu kỳ nhưng lại không đến mức vất vả. Chỉ với chút ít thời gian lúc nông nhàn, mỗi năm, gia đình chị Huệ lại có thêm một khoản thu nhập 20 - 30 triệu đồng từ nghề làm tương. Với những hộ sản xuất quy mô lớn, thu nhập có thể lên tới 50 triệu, thậm chí 200 triệu đồng/năm như hộ chị Khương Thị Lý, Nguyễn Thị Hạnh, Trần Thị Đăng, Đào Thị Thủy…

Cùng với nghề làm tương, xã Tiên Lữ còn có nghề làm bánh gạo rang và làm cá thính. Cả 3 nghề đã được UBND tỉnh công nhận là nghề truyền thống và đang có những bước phát triển ổn định với số hộ làm nghề chiếm khoảng 20% số hộ trong xã.

Nhờ chất lượng dần được khẳng định, thời gian gần đây, sản lượng tiêu thụ đối với các sản phẩm cá thính, bánh gạo rang và tương của Tiên Lữ đều có sự tăng trưởng tích cực. Chỉ tính riêng từ tháng 6/2021 trở lại đây, xã xuất bán trên 20 nghìn lít tương, 5 tấn bánh gạo rang và 6 tấn cá thính.

Đánh giá về vai trò của nghề truyền thống đối với phát triển kinh tế địa phương, ông Đào Quang Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Lữ chia sẻ: “Nghề truyền thống đã và đang giải quyết việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập cho người dân, giúp cho Tiên Lữ mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế, nhất là đối với phụ nữ thu nhập thấp, không có nghề nghiệp ổn định”.

Dù đem lại nguồn thu tương đối tốt, song sự phát triển của các nghề truyền thống ở xã Tiên Lữ cũng đứng trước nhiều thách thức. Các hộ làm nghề ở xã chủ yếu quy mô nhỏ lẻ, tự phát; sản xuất vẫn mang tính thủ công, năng suất chưa cao; việc xây dựng mẫu mã thương hiệu còn gặp nhiều khó khăn.

Trước tình hình đó, giữa năm 2021, Đảng ủy, chính quyền xã Tiên Lữ đã giao Hội Nông dân xã thành lập 3 tổ hợp tác ở cả 3 nghề truyền thống với mục đích mở ra hướng đi mới trong sản xuất các sản phẩm truyền thống; góp phần đưa sản phẩm của địa phương đến với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Mỗi tổ hợp tác có sự tham gia của 40 thành viên.

Chị Huệ cho biết: “Các tổ hợp tác được thành lập đã tạo diễn đàn để chị em làm nghề trao đổi kinh nghiệm, bí quyết trong cách làm, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm. Mặt khác, thay vì nhà nào có có nhà ấy bán, chị em trong tổ có thể liên kết với nhau cùng sản xuất, từ đó đáp ứng được những đơn hàng lớn hơn”.

Ngoài sản phẩm tương nếp của HTX sản xuất và chế biến lương thực, thực phẩm sạch Thủy Phương đã được chứng nhận OCOP 3 sao, năm nay, xã tiếp tục hỗ trợ Tổ hợp tác làm bánh gạo rang Tiên Lữ làm hồ sơ đăng ký sản phẩm OCOP với mong muốn nâng tầm sản phẩm, mở rộng hơn nữa thị trường tiêu thụ.

Từ nay đến cuối năm, chính quyền xã Tiên Lữ sẽ kết nối với các đơn vị nhằm hỗ trợ bà con trong việc chuyển giao máy móc công nghệ trong sản xuất và xây dựng phòng trưng bày sản phẩm. Đồng thời, hỗ trợ các tổ hợp tác đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Nếu thành công. Đây sẽ là những trợ lực rất lớn giúp các sản phẩm nghề truyền thống xã Tiên Lữ xây dựng chỗ đứng trên thị trường, góp phần phát triển nghề bền vững.

Bài, ảnh: Nguyễn Hường