Làng nghề đan đát Bao La
Chiếu Bình Định tốt lắm ai ơi.
Tạm tiền mua lấy vài đôi.
Dành khi hiếu sự trải côi giường Lào”.
Tre nứa là loại cây gắn bó với làng quê Việt Nam qua bao thế hệ và đi vào văn học dân gian bằng những câu ca dao mộc mạc. Tre mọc quanh nhà, khắp bờ ruộng, dọc theo hai bên đường làng. Từ những bụi tre này, qua bàn tay của bao thế hệ nối tiếp nhau, dân làng Bao La đã tạo nên danh tiếng của loại hàng hóa rất gần gũi và thiết yếu đối với cuộc sống của con người: thúng, mủng, rổ rá, giần sàng, nong nia, tràng trẹt….

Theo lời cụ cao niên cho biết: ngày xưa, dưới thời các chúa Nguyễn, nhiều cư dân theo bước chân Nam tiến đã đến đây để dựng nghiệp và lập nên làng Bao La. Cả làng đều làm nghề đan, cứ xong mùa vụ, khi gieo cấy hoặc gặt hái xong là nhà nhà bày tre ra để đan. Từ đó làng Bao La nổi tiếng chuyên cung cấp các sản phẩm thủ công, đồ nông nghiệp cho triều đình và nhiều nơi khác.
Mặc dù người dân trong làng đều biết đan giần, sàng, mủng, nia, rổ, rá nhưng theo ý các cụ tổ tiên mỗi xóm vẫn giữ nghề gia truyền của xóm mình để tránh cạnh tranh với láng giềng sinh mất hoà khí. Theo đó, Bao La gồm có tất cả 6 xóm, mỗi xóm lại chuyên về một mặt hàng riêng: Xóm Chợ, chuyên về đan Giần; Xóm Cầu, chuyên đan Nia; Xóm Đình, xóm Hóp: đan rổ; Xóm Đông : chuyên về thúng, mủng; Xóm Chùa: chuyên đan rá.

Để gìn giữ làng nghề truyền thống, các cụ ngày xưa có quan niệm những trai làng khác muốn thành rể của làng Bao La phải trải qua một quá trình tuyển lựa kỹ càng. Họ không những biết mà còn phải thật khéo trong việc đan thúng, mũng, rổ rá. Nếu không biết thì gia đình, cũng như làng không chấp nhận cho cuộc hôn nhân đó. Cũng nhờ quy định đó, mà trải qua nhiều biến động về thời gian, nghề đan lát Bao La vẫn còn tồn tại cho đến bây giờ.
Mặc dù là một nghề phụ nhưng nghề đan lát đã thu hút mọi lứa tuổi lao động trong gia đình và thôn xóm. Có thể nói, từ già đến trẻ, từ đàn ông trai tráng đến phụ nữ, ai ai cũng biết đan đát. Mỗi người đóng một vai trò riêng, người khỏe mạnh tìm mua, đốn tre và vận chuyển đưa về làng, người già cưa tre, chẻ nan, vót lạt, trẻ em thì đan lát còn phụ nữ gánh sản phẩm tỏa đi khắp các chợ ở làng quê, thành thị. Từ những cây tre mộc mạc qua bàn tay khéo léo của người dân đã cho ra những sản phẩm vừa đẹp lại còn rất bền: rá vo gạo, các loại rổ rửa rau, đựng cá cho đến các loại nong nia để phơi phong nông sản, thủy sản cũng như chiếc nôi trẻ con, chiếc giường, cái chõng...
Vào những dịp như trước mùa thu hoạch lúa, Tết nguyên Đán, người người đến làng đóng hàng tấp nập, cũng có khi người dân làng Bao La phân phát hàng đi bán khắp nơi như chợ Đông Ba, chợ cầu ngói Thanh Toàn, chợ Phò Trạch... Từ đó làng nghề đan đát Bao La phát triển mạnh mẽ. Không chỉ dừng lại ở các mặt hàng quen thuộc, nghệ nhân nơi đây luôn sáng tạo ra những mặt hàng mới thích hợp với nhu cầu thị hiếu xã hội như lẵng đơm hoa, lẵng trang trí, các loại giá treo đèn trang trí...
Năm 2007, Hợp tác xã Mây tre đan Bao La được thành lập có đến 126 hộ dân tham gia hợp tác xã. Ngoài những mặt hàng truyền thống hợp tác xã đã mở rộng thêm sản phẩm mây tre đan mỹ nghệ, dùng phục vụ cho du lịch. Sau khi hợp tác xã được thành lập, một chuyên gia của Tổ chức Thương mại EU đã giúp làng tạo ra 6 mẫu mới, từ 6 mẫu hàng đó, dân làng đã sáng tạo thêm nhiều mẫu mới, đến nay đã có gần 50 mẫu. Sản phẩm làm ra tham dự các Hội chợ hàng thủ công mỹ nghệ trong và ngoài tỉnh, đặc biệt tại Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống tổ chức tại Hà Nội, Bao La là một trong 4 đơn vị mây tre đan được chọn đi triển lãm ở Châu Âu.

Đan lát Bao La là một nét bản sắc riêng của Quảng Điền, Huế và của Việt Nam. Bảo tồn làng nghề cũng chính là giữ gìn những nét độc đáo của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập thế giới. Vẫn là những bàn tay và con người ấy, những nghệ nhân đang đặt hết tâm huyết của mình với hi vọng lưu truyền và sáng tạo giúp làng nghề ngày càng vươn xa hơn nữa.
Bài và ảnh: Tuyết Hồ
Tin liên quan
Tin mới hơn
Gìn giữ và lan tỏa di sản mỹ thuật dân gian qua tranh tứ bình
08:40 | 09/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề thủ công truyền thống: Nơi giữ gìn và lan tỏa văn hóa Việt
09:00 | 06/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khi người nông dân học bán hàng online từ những hợp tác xã vùng quê
08:00 | 06/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề trầm hương Phú Hội 1 hơn 100 năm tuổi ở Khánh Hòa
08:00 | 06/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đông Cứu và hành trình đánh thức giá trị di sản thêu long bào
11:17 | 05/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tuổi trẻ Hà Nội góp phần thay đổi diện mạo làng nghề truyền thống
09:00 | 05/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Chung tay cải thiện môi trường làng nghề vì phát triển bền vững
20:40 | 03/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
80 năm nhớ Khánh Ký – Danh nhân của nghề nhiếp ảnh Việt Nam
12:51 | 02/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Lô Thị Hương - Người giữ lửa cho làn điệu khắp của dân tộc Thái
07:00 | 29/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hương cốm nếp làng Thạc
15:00 | 28/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phát triển hương đen Xà Cầu trong kỷ nguyên số
14:00 | 28/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng cau Cao Nhân Đặc trưng của làng quê Việt
13:00 | 28/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chương Mỹ (Hà Nội): Từ tinh hoa ngàn năm đến mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
13:00 | 28/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hoàn thiện Nghị định mới: Gỡ nút thắt cho phát triển làng nghề Việt Nam
17:02 | 27/05/2026 Tin tức
Đẩy mạnh xúc tiến thương mại cho các sản phẩm làng nghề truyền thống.
20:31 | 25/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Vĩnh biệt nghệ nhân Nguyễn Xuân Thủy - Người truyền lửa nghề hoa thủ công đất Tổ
15:44 | 24/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội: Khôi phục và bảo tồn làng nghề truyền thống để phát triển công nghiệp văn hóa
14:56 | 22/05/2026 Nghiên cứu trao đổi
Nghề đan mành tre ở Tây Xuyên
10:24 | 22/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hoa văn lụa Vạn Phúc - Mã văn hóa trên từng sợi tơ
08:00 | 21/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Những nụ cười còn lại trong ký ức
10:50 | 20/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khôi phục và phát triển Làng gốm Phù Lãng - Giữ hồn đất, giữ nghề trong kỷ nguyên mới
08:00 | 20/05/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hội thảo nâng cao hiệu quả quản lý kinh phí khuyến công quốc gia
18:00 Khuyến công
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu
11:31 Tin tức
Khai mạc Phiên họp thứ 3 Ủy ban Thường vụ Quốc hội
11:26 Tin tức
Phóng viên Tạp chí Làng nghề Việt Nam đạt giải Khuyến khích Giải Báo chí Phật giáo năm 2025
08:00 Văn hóa - Xã hội
Bệnh viện đa khoa Vân Đình: Vững bước tiên phong vì sức khỏe nhân dân
08:00 Sức khỏe - Đời sống
