Nghề làm bánh tráng ở Thuận Hưng hình thành từ rất lâu, nổi tiếng với chiếc bánh tráng dẻo thơm, mịn đều. Thuở đầu chỉ có vài hộ làm để ăn dịp Tết dần dà, nhiều người biết tiếng đến đặt hàng, các lò bánh mọc lên nhiều và phát triển mạnh đến nay.

Được biết, các lò làm bánh nơi đây hoạt động quanh năm tuy nhiên vào mùa giáp tết là sôi nổi nhất, hoạt động cả ngày lẫn đêm, gấp chục lần so với ngày thường. Nghề này phù hợp với lao động nữ và những người lớn tuổi ở nông thôn.

Lí do bánh tráng của Thuận Hưng được ưa chuộng bởi vì người dân có bí quyết riêng trong khâu pha bột, dùng hoàn toàn là bột gạo. Gạo được sản xuất ở vùng Thốt Nốt, gạo gặt về để trong 6 tháng mới làm. Vì mới quá thì nhúng nước bánh bị rã, nướng không giòn đều; gạo cũ quá bánh nướng thì xốp nhưng không giữ được vị ngọt. Khâu lựa chọn nguyên liệu kỹ càng như vậy khiến chiếc bánh có mùi gạo thơm nồng nàn rất đặc trưng, lại mềm, mịn, dẻo thơm. Đặc biệt kích thước bánh rất đều, có thể nói là trăm chiếc như một.

Bánh tráng Thuận Hưng - điểm du lịch ẩm thức hấp dẫn tại Cần Thơ.

Để cho ra chiếc bánh tráng, cần nhiều công đoạn khác nhau: đổ bột, tráng bánh, phơi bánh, buộc bánh. Trong đó, mỗi công đoạn đều có người phụ trách riêng biệt, mỗi lò phải có 3 người, trong đó 2 người tráng còn 1 người phơi. Tưởng chừng đơn giản vậy nhưng lại phải mất rất nhiều thời gian để thành thạo, vì nó đòi hỏi sự cần cù, tỉ mỉ và tình yêu nghề.

Về phần lò tráng bánh có cấu tạo gồm 3 phần, phần để đưa củi, nhóm lửa, phần là chiếc nồi nước lớn có căng lớp vải mỏng bên trên để tráng bánh và phần cuối là ống khói. Công đoạn tráng bánh khá công phu, lửa chỉ được để liu riu, tráng bánh phải nhanh, đều thì bánh mới tròn, mỏng đều và khi lấy bánh không bị nát.

Quá trình phơi bánh và gỡ bánh cũng là một nghệ thuật, nó còn phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Muốn cho chiếc bánh còn nguyên vẹn, thẳng thớm, không cong vênh người phơi phải biết canh nắng để gỡ cho đúng lúc. Sau đó xếp bánh lại thành từng chục rồi dằn cho bằng mặt trước khi giao hàng.

Vất vả ngày đêm là vậy, nhưng tiền công lao động và thu nhập của những hộ sản xuất ở đây chỉ ở mức trung bình. Nguyên nhân là do chi phí cho việc làm bánh khá cao, nhất là chất đốt ngày càng hiếm, nhưng giá bánh thời gian gần đây vẫn giữ mức cũ. Hiện thu nhập ổn định của mỗi người làm công cho các cơ sở sản xuất từ 100.000 - 120.000 đồng/ngày, còn chủ cơ sở bánh, mùa cao điểm, mỗi hộ có thu nhập từ 500.000 - 1 triệu đồng/ngày cho khoảng 3 - 4 lao động gia đình cùng tham gia. Với số tiền đó, ít ai giàu lên nhờ tráng bánh, nhưng người dân ở đây vẫn gắn bó với nghề, chọn sản xuất những loại bánh phù hợp với điều kiện gia đình hoặc lợi nhuận.

Làng bánh tráng Thuận Hưng sản xuất 4 loại bánh gồm: mặn (bánh dịu, có pha muối), lạt (bánh giòn), bắng tráng nem (khổ nhỏ) và bánh tráng dừa (loại để nướng, có thêm dừa và mè). Mỗi loại bánh cũng có nhiều kích cỡ khác nhau, nhỏ nhất hơn 3 tấc và lớn nhất gần 4 tấc.

Hiện toàn làng nghề Thuận Hưng có hơn 100 hộ làm bánh, tập trung ở 9 ấp của phường Thuận Hưng, nhưng tập trung chủ yếu ở ấp Tân Lợi 3, Tân Phú và Tân Thạnh, trong đó có khoảng một nửa là sản xuất theo thời vụ Tết. Một số hộ hiện nay đã đầu tư máy móc còn phần lớn là làm thủ công.

Bánh tráng ở làng nghề Thuận Hưng làm ra được giao cho các bạn hàng đi bỏ mối hoặc thương lái đến tận nhà nhận về bán lại cho các chợ đầu mối. Thị trường bánh tráng Thuận Hưng rất rộng, lan toả ra các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và tận Campuchia. Nơi đây đã được công nhận làng nghề truyền thống và là một trong những điểm du lịch ẩm thực hấp dẫn phục vụ khách tham quan.

Bài và ảnh NQ