Từ sau những năm 90 đầu năm 2000 và 2010, khi lồng đèn truyền thống rơi vào tình trạng khốn đốn do không có thị trường tiêu thụ vì bị lồng đèn điện tử Trung Quốc chiếm thị trường, thì những năm trở lại đây, lồng đèn truyền thống nhận được nhiều sự đón nhận từ khách hàng, lượng tiêu thụ sản phẩm bắt đầu khởi sắc.

Anh Nguyễn Trọng Bình (Quận 11), một trong số ít những nghệ nhân còn giữ nghề làm lồng đèn truyền thống hào hứng chia sẻ: “Năm nay, lồng đèn do chính tay chúng tôi làm ra rất được ưa chuộng, không còn chịu cảnh vật vã trước hàng Trung Quốc nữa nên vui lắm. Riêng nhà tôi, mỗi ngày nhận hàng chục đơn hàng lồng đèn đủ kiểu dáng với kích cỡ từ tí hon đến khổng lồ”

Lúc này, trong căn nhà nhỏ của anh Bình ngập tràn màu sắc, hình dáng của hàng nghìn chiếc lồng đèn lớn bé, làm nôn nao, lan tỏa không khí Trung thu đến khắp nơi.

Anh Nguyễn Trọng Bình cùng gia đình đang làm những chiếc lồng đèn truyền thống.

“Những ngày này là nôn nao vậy đó, ai cũng phải làm việc không ngừng nghỉ hết. Hầu như hôm nào chúng tôi cũng thức đến 1 đến 2 giờ sáng để vót nan tre, tạo hình con lân, con rồng, cá chép, đèn kéo quân... Sáng 6 giờ lại bắt đầu một ngày làm việc mới. Mệt nhưng vui lắm, đã lâu rồi những người làm lồng đèn chúng tôi có lại cảm giác hạnh phúc khi thấy người dùng nâng niu và yêu thích các sản phẩm của mình”, anh Bình tạo hình lồng đèn vừa thổ lộ.

Tương tự, gia đình chị Nguyễn Thị Ánh Loan (Quận 11) cũng là một trong số ít hộ gia đình còn gắn bó với nghề làm lồng đèn truyền thống. Chị Loan vui mừng cho biết:

“Những chiếc lồng đèn này được đi phân phối sỉ khắp nơi ở TP.HCM, trong đó, nhiều nhất vẫn là khu phố lồng đèn trên đường Lương Nhữ Học (Quận 5). Ngoài ra, chúng tôi cũng có những đơn hàng ở các tỉnh lân cận như Bình Dương, Bình Thuận, Tiền Giang. Tôi rất vui vì mọi người ngày càng biết đến nhiều hơn làng nghề làm lồng đèn ngôi sao này”.

Với chị Loan, cũng như nhiều nghệ nhân làm nghề khác, điều hạnh phúc nhất không đến từ thu nhập khấm khá vào mỗi mùa Trung thu về mà là nhìn thấy những chiếc lồng đèn bọc giấy kiếng xinh xắn được mọi người đón nhận và trân trọng. Thực tế cho thấy, năm nay tuy đã cận kề Trung thu nhưng đơn hàng vẫn nườm nườm, các nghệ nhân tin rằng, đến vào đúng ngày Rằm tháng Tám, họ mới được tạm nghỉ ngơi sau nửa năm dài vất vả. Khi mà ngay từ những ngày đầu tháng 5, tháng 6 các nghệ nhân đã phải hoàn tất công việc chuẩn bị và bắt tay vào sản xuất dần. Từ cây lồ ô, cây tre thân thuộc, qua đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, những chiếc lồng đèn xinh xắn ra đời. Bắt đầu từ việc phơi dẻo thân cây, rồi vót mỏng, chuẩn bị trước kẽm để tạo hình lồng đèn, sau đó đến công đoạn được xem khó nhất khi làm lồng đèn là tạo hình và vẽ màu, người nghệ nhân phải có nhiều kinh nghiệm thì hình dáng mới đẹp và trang trí mới có hồn.

Tết Trung thu đang cận kề, trong các căn nhà nhỏ ở Phú Bình, nơi nơi đều treo lồng đèn truyền thống với vô số dáng hình, màu sắc cùng hình ảnh tất bật làm việc của nghệ nhân, tất cả như tái hiện lại không khí náo nhiệt của làng lồng đèn Phú Bình trước kia. Dù rằng làng nghề hiện nay bị thu hẹp, chỉ còn một số ít hộ gia đình giữ lửa nhưng tin rằng chỉ cần còn người thấy yêu thích, trân trọng chiếc lồng đèn thủ công được dán giấy kiếng này thì những người nghệ nhân nơi đây, họ sẽ vẫn miệt mài đáp lại lòng yêu thương ấy bằng chiếc đèn lồng truyền thống xinh xắn, góp phần giữ hồn truyến thống dân tộc Việt Nam.

Bài và ảnh: Trà Giang