Dịp đầu năm, không khí lao động ở làng nghề làm chổi đót Chiêm Sơn khá tất bật, rộn ràng. Ngoài đường cái, cảnh ô tô chở đót khô đến nhập cho các cơ sở khá nhiều. Trong nhà, các công nhân cần mẫn làm các công đoạn trong cây chổi do mình phụ trách.

Chúng tôi ghé thăm một cơ sở nhỏ làm chổi đót ven đường. Hai tay thoăn thoắt bện ngọn chổi, chị Phạm Thị Lan (62 tuổi, con của bà mẹ VNAH Trần Thị Hai, 101 tuổi) cho hay, chị biết bện chổi đót do mẹ dạy từ khi 15 tuổi. Từ 4 giờ sáng nhiều gia đình trong làng đã thức dậy làm chổi để kịp giao cho khách. Mấy năm nay, mùa nào chổi đót bán cũng chạy nên các nhà làm chổi ở đây tranh thủ chạy đua với thời gian để cung ứng sản phẩm cho thị trường. Nhờ nghề này mà gia đình chị Lan và nhiều hộ dân trong thôn có nguồn thu nhập ổn định, đời sống khá hơn. Bình quân mỗi ngày, cơ sở của chị sản xuất 200 - 300 cây chổi, tạo công ăn việc làm ổn định cho 3 lao động địa phương.

Chị Lan đang tách bông đót.

Cách nhà chị Lan không xa, cơ sở chổi đót Dũng Hồng được xếp vào cơ sở có tiếng ở làng nghề Chiêm Sơn với không khí khá nhộn nhịp. Tại cơ sở này có không dưới 10 lao động đang làm việc cần mẫn. Mỗi người một công đoạn như quấn dây, bó đót, bện chổi… rất nhuần nhuyễn.

Anh Phạm Tiến Dũng (41 tuổi, chủ cơ sở Dũng Hồng) cho hay, bình quân mỗi ngày cơ sở của anh sản xuất trên 500 cây chổi với đủ các loại như chổi bện mây truyền thống, chổi quấn dây thép, dây cước, cán thân đót, cán nhựa, chổi quét vôi…với giá bán thành phẩm từ 17.000 đồng- 37.000 đồng / cây (tùy loại). Thị trường tiêu thụ mạnh nhất là Đà Nẵng và các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.

Anh Phạm Tiến Dũng chuẩn bị chở sản phẩm đi giao cho các đại lý tiêu thụ.

Ông Nguyễn Văn Cả (Chi hội trưởng Người cao tuổi thôn Chiêm Sơn) cho hay, những năm qua, việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm của làng nghề chổi Chiêm Sơn khá thuận lợi, mang lại cho người dân địa phương nguồn thu nhập đáng kể. Qua số liệu thống kê sơ bộ, hiện nay toàn thôn Chiêm Sơn có khoảng 200 hộ tham gia sản xuất chổi đót, giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 300 lao động tại địa phương. Có thể nói, bây giờ nghề làm chổi đót đã trở thành một trong những kế sinh nhai bền vững không chỉ dành cho đa số bà con thôn Chiêm Sơn mà một số nơi khác ở xã Duy Trinh cũng đang bắt tay vào việc sản xuất mặt hàng chổi đót này.

Cũng theo ông Cả, để đáp ứng nhu cầu thị trường, hiện nay người dân thôn Chiêm Sơn đã sản xuất đa dạng các loại mẫu mã như chổi cán gỗ, cán nhựa, cán đót, chổi mây... được người tiêu dùng ưa chuộng. Việc UBND tỉnh Quảng Nam công nhận làng nghề quấn chổi truyền thống vào năm 2016 đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thôn Chiêm Sơn mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm.

“Để có được một chiếc chổi đót bền, đẹp thì phải trải qua nhiều khâu xử lý nguyên liệu, sự khéo léo của đôi tay người thợ. Đót làm chổi phải được phơi khô để tránh ẩm mốc. Theo cách làm thủ công là tra bó đót vào cán, bện chổi, sau đó được kết chặt vào cán chổi bằng sợi cước chuyên dụng đã tạo ra nhiều công ăn việc làm ổn định cho lao động nông nhàn, nhất là phụ nữ, người cao tuổi tại địa phương với mức thu nhập bình quân hàng tháng khoảng 5 triệu đồng/người…” – Ông Cả tâm sự.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Chủ tịch UBND xã Duy Trinh, cho biết:“Định hướng của địa phương là đưa Làng nghề làm Chổi đót Chiêm Sơn lên một tầm cao mới. Hiện nay địa phương đang xúc tiến thành lập tổ hợp tác Làng nghề bện chổi và tiến đến sẽ hình thành một Hợp tác xã làng nghề tham gia vào chuỗi giá trị OCOP và hoạt động kinh tế du lịch của huyện Duy Xuyên. Như vậy, việc phát triển làng nghề làm chổi Chiêm Sơn cũng có thể gắn kết với phát triển du lịch của địa phương nói riêng và tỉnh Quảng Nam nói chung. Thời gian qua, UBND xã Duy Trinh cùng những đơn vị liên quan của huyện cũng sẽ tập trung mở các lớp đào tạo, tập huấn nhằm giúp người dân nâng cao tay nghề, đa dạng hóa mẫu mã. Đặc biệt, Duy Trinh đang tiến hành thành lập tổ hợp tác, đăng ký nhãn hiệu hàng hóa và quyết tâm xây dựng chổi đót trở thành sản phẩm OCOP của địa phương.

Về Chiêm Sơn hôm nay, hai bên đường cái, đường làng là những ngôi nhà tầng kiên cố khang trang ẩn hiện trong những vườn cây nhiều hoa, trái; Những con đường đất quanh co, ngày xưa “nắng bụi mưa bùn”, nay đã được bê-tông hóa khang trang sạch đẹp. Để có được hình ảnh một làng nghề phát triển, mỹ quan như hôm nay là nhờ sự lãnh đạo đúng đắn của các cấp lãnh đạo, chính quyền ra còn nhờ sự cần mẫn của người dân Chiêm Sơn do thu nhập bền vững từ làng nghề. Hy vọng trong một tương lai không xa, Làng nghề làm chổi đót Chiêm Sơn cùng với các giá trị văn hóa truyền thống, lịch sử ở vùng đất này sẽ khai thác được thế mạnh, tiềm năng phát triển du lịch.

Bài, ảnh: Tiên Sa