Lan tỏa chương trình OCOP

Sau hơn 3 năm triển khai, Chương trình OCOP đã trở thành một hoạt động trọng tâm, có sự lan toả mạnh mẽ, được triển khai đồng bộ, rộng khắp; trở thành một giải pháp được ưu tiên trong phát triển kinh tế nông thôn, nhằm gia tăng giá trị, nâng cao thu nhập của người dân gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững của huyện Yên Bình.

Tính đến nay, toàn huyện có 13 chủ thể với 23 sản phẩm được đánh giá phân hạng, xếp loại sản phẩm OCOP đạt từ 03 sao, trong đó có 02 sản phẩm đạt OCOP 04 sao, 21 sản phẩm đạt 03 sao.

Đối với các sản phẩm đã đạt OCOP của huyện, UBND huyện đã kết nối với Viettel Post Yên Bái đưa các sản phẩm lên sàn giao dịch thương mại điện tử Voso.vn. Thông qua đó, các cơ sở sản xuất được hướng dẫn, đào tạo về kỹ năng tham gia hoạt động trên môi trường số; kỹ năng thực hiện quy trình đóng gói, kết nối tác nghiệp trong quá trình kết nối mua bán trên sàn thương mại điện tử; hỗ trợ đăng ký tài khoản cũng như các quy trình thanh toán trực tuyến.

Bà Vũ Thị Hiền Hạnh- Phó chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái tham quan điểm bán giới thiệu sản phẩm OCOP tại Huyện Yên Bình

Đánh giá về hiệu quả của chương trình OCOP, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Bình – ông Lã Tuấn Hưng cho biết: Bên cạnh những kết quả về sản phẩm, chương trình OCOP đã có những tác động tích cực đến phát triển kinh tế khu vực nông thôn, cụ thể là: chương trình OCOP có tiếp cận tổng thể nhằm khơi dậy tiềm năng về đất đai, sản vật, lợi thế so sánh.

Đặc biệt là các giá trị văn hóa vùng miền để hình thành các sản phẩm OCOP đa giá trị, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của thị trường (ngoài vấn đề lương thực, dinh dưỡng,… còn khía cạnh về văn hóa, trách nhiệm với cộng đồng, môi trường sống). Chương trình chú trọng đến phát huy đa giá trị tích hợp của ngành nông nghiệp (kinh tế gắn với xã hội, môi trường) theo chủ trương chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, chuyển từ trọng cung (năng suất, sản lượng) sang trọng cầu (đa giá trị, chất lượng sản phẩm và tính bền vững).

Hiệu quả từ việc phát triển chương trình OCOP

Năm 2021, doanh thu của các sản phẩm OCOP trên địa bàn huyện có sự phát triển rõ rệt: các sản phẩm Bưởi đặc sản Đại Minh tăng 20% so với cùng kỳ năm trước, các sản phẩm cá sấy của hợp tác xã sản xuất, chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh tăng 10% so với cùng kỳ năm trước, sản phẩm các loại cá sấy của hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Yên Bình tăng 10% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, Yên Bình đã hình thành được các chuỗi giá trị OCOP, mô hình tiêu biểu hoạt động hiệu quả với vai trò tích cực của HTX và doanh nghiệp, nhiều sản phẩm OCOP khai thác hiệu quả vùng nguyên liệu địa phương, gắn với chỉ dẫn địa lý, như: bưởi đặc sản Đại Minh, chè xanh Hán Đà, cá hồ Thác Bà,…

Các đồng chí Lãnh đạo huyện Yên Bình thăm vườn bưởi của gia đình anh Cao Văn Mạnh, thôn Đồng Nếp, xã Đại Minh

Phát triển sản phẩm về mẫu mã, bao bì gắn với sự tiện lợi, theo yêu cầu thị trường nâng cao vai trò của chủ thể với cộng đồng như: tạo công ăn việc làm; bảo vệ các giá trị văn hóa, đặc sản địa phương; bảo vệ môi trường sinh thái từng bước hình thành sản phẩm OCOP gắn với mục tiêu phát triển đa giá trị: kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường.

Một trong những mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị tiêu biểu trên địa bàn huyện phải kể đến HTX Bưởi đặc sản VietGap Đại Minh.

Ông Nguyễn Xuân Thủy – Giám đốc HTX bưởi đặc sản VietGAP xã Đại Minh chia sẻ: bưởi Đại Minh là giống bưởi quý được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp nhãn hiệu bảo hộ độc quyền “Bưởi Đại Minh” cho huyện Yên Bình năm 2016. Diện tích trồng cây ăn quả toàn huyện có trên 1.700 ha, trong đó có trên 600 ha bưởi Đại Minh áp dụng cách chăm sóc công phu khi chỉ dùng chế phẩm sinh học và phân hữu cơ kết hợp với áp dụng quy trình chăm sóc vietGAP, cung cấp sản lượng khoảng 2000 tấn bưởi/năm.

Ngoài Bưởi đặc sản VietGap Đại Minh, HTX Cựu chiến binh Hán Đà cũng đã vận động các hộ thành viên tận dụng tối đa diện tích đất đồi, đất vườn để trồng chè với quy mô lớn. Toàn xã có 1257 hộ, trong đó, trên 50% hộ trồng chè; tổng diện tích chè hiện có là 190ha; sản lượng chè búp tươi đạt trung bình 2000 tấn/ năm, mang về cho người trồng chè Hán Đà trên 15 tỷ đồng/ năm. Năm 2021, sản phẩm chè xanh Hán Đà đã đạt OCOP 03 sao của huyện.

Chương trình OCOP trọng tâm phát triển kinh tế khu vực nông thôn

Tuy nhiên, huyện vẫn gặp phải một số khó khăn trong quá trình vận động, thay đổi các chủ thể, người dân về tư duy sản xuất để đáp ứng yêu cầu của chương trình OCOP, tư duy về phát triển kinh tế để tiếp cận với thị trường.

Theo ông Phạm Thành Đạt, Phó phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Bình: Hiện nay, nhận thức của các công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã còn hạn chế, một số chủ thể chưa xác định được tầm quan trọng khi tham gia chương trình. Năng lực hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn còn yếu, công tác truyền thông tuyên truyền chưa đạt hiệu quả như mong đợi, một số sản phẩm chưa thực sự hấp dẫn về mẫu mã, tiêu chuẩn chưa rõ ràng nên không đủ điều kiện tham gia đánh giá cấp huyện; công tác xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm hiện cũng còn hạn chế. Cái khó nữa là nhiều chủ thể vẫn còn trông chờ, ỷ lại vào kinh phí hỗ trợ của nhà nước, không viết được câu chuyện sản phẩm, không xây dựng được hồ sơ.

Để giải quyết được bài toán trên, ông Phạm Thành Đạt khẳng định không thể thực hiện trong ngày một ngày hai mà là cả một quá trình vào cuộc của các cấp chính quyền, của các cán bộ, nhân viên huyện để nỗ lực vận động, tuyên truyền, hỗ trợ người dân và các chủ thể sản xuất cho đến khi thay đổi được lối mòn trong tư duy sản xuất và sản phẩm nông nghiệp.

Nhằm giúp chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đạt hiệu quả cao, ông Lã Tuấn Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Bình cho biết: UBND huyện đề ra một số phương hướng để hỗ trợ kinh phí thuê đơn vị tư vấn hỗ trợ các chủ thể thực hiện chương trình OCOP; hỗ trợ các sản phẩm OCOP đã được phân xếp hạng về bao bì, túi đựng sản phẩm; đào tạo cho các chủ thể là hợp tác xã, tổ hợp tác về quản lý, kinh doanh; tăng cường công tác thông tin tuyên truyền giới thiệu về chương trình mỗi xã một sản phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Yên Bình luôn xác định chương trình OCOP là một chương trình trọng tâm phát triển kinh tế khu vực nông thôn của huyện, hướng đến hỗ trợ phát triển các chủ thể kinh tế nông thôn gắn với sản phẩm địa phương, mục tiêu hướng đến phát huy nội lực, bao gồm: sản phẩm, trí tuệ sáng tạo, kỹ năng, văn hóa truyền thống.

Bài/ảnh: Ngân Hà